Muhabirlik ve editörlük, mevzuatta iki ayrı bentte ve iki ayrı mantıkla düzenlenmiştir.
Mevzuattaki Yerleri
| Ölçüt | Muhabir | Editör |
|---|---|---|
| Bent (günlük siyasi gazete) | m.19/1-h | m.19/1-g |
| Bentteki diğer unvanlar | Tek başına | Haber müdürü, redaktör, şef |
| 17 alan şartı | Yok | Var (siyasi olmayan yayınlar hariç) |
| Bütün listelerde var mı? | Evet | Evet — ama alan kaydıyla |
| Anadolu Ajansında | Dört kıdem basamağı | Yok — karşılık haber müdürleri (m.23/1-d) |
| TRT'de | Yok — m.25/1-ç kapsamında | Yok — m.25/1-ç kapsamında |
Alan Şartı Farkı
m.19/1-g: politika, iç haberler, dış haberler, gündem, ekonomi, finans, magazin, eğitim, spor, kültür sanat, turizm, aile, sağlık, bilim ve teknoloji, çevre, özel haberler, yeni medya haberleri alanlarında çalışmak şartıyla; haber müdürü veya editörü ya da redaktörü veyahut şefi.
m.19/1-h: Muhabir.
Ücret ve Özlük Hakları
Basın Kartı Yönetmeliği ücret düzenlemez. Gazetecilerin ücret ve özlük hakları 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanunda düzenlenir ve unvan ayrımı yapmaz.
Resmî İlan Kadrosunda Her İkisi de Sayılır
Resmî İlan ve Reklam Yönetmeliği m.18/2, fikir işçisi kadrosunda gösterilecek herkesten aynı şartları arar — unvan ayrımı yapmaz:
- 5953'e uygun, yazılı ve tam süreli iş sözleşmesi
- Ücretin tam gün ve tam ay üzerinden, eksiksiz ve peşin ödenmesi
- Sözleşmedeki görevin karşılığı işi fiilen yapıyor olmak
- SGK bildirimleri ve vergi tahakkuklarının süresinde yapılması
Sorumluluk Farkı
5187 sayılı Kanunda cezai sorumluluk eser sahibine ve belirli hâllerde sorumlu müdüre aittir. Ne "muhabir" ne "editör" bu zincirde unvan olarak anılır; belirleyici olan eseri kimin ürettiğidir.
Ayrıntısını Basın Kanunu yönergesinde ele aldık.
Hangisiyle Başvurmalı?
- İş sözleşmenizdeki unvan neyse onunla başvurun.
- Editör, redaktör, haber müdürü veya şef iseniz alanınızı (17 alandan biri) belirtin.
- Muhabir iseniz alan şartı aranmaz; ancak uzmanlık alanınızı belirtmek uygulamada yararlıdır.
- Unvan değişikliğini süresinde bildirin — unvan değişikliği yazısı.
Sonuç
Muhabir, Basın Kartı Yönetmeliğinde alan şartı olmaksızın ve tek başına sayılan bir bentte yer alır; bütün yayın türü listelerinde bulunur. Editör ise haber müdürü, redaktör ve şefle aynı bentte ve 17 haber alanından birinde çalışma şartıyla sayılır (siyasi olmayan yayınlar hariç). 5953 sayılı Kanun ikisi arasında ücret ayrımı yapmaz.