Yaygın kanı, sorumlu müdürün "her şeyin sorumlusu" olduğudur. Kanun bunu söylemez. 5187 m.11 sorumluluğu kademeli kurar ve sorumlu müdürü ikinci basamağa koyar.
Birinci basamak: eser sahibi
5187 m.11/2: "Süreli yayınlar ve süresiz yayınlar yoluyla işlenen suçlardan eser sahibi sorumludur." Yazı imzalıysa ve yazar yargılanabilir durumdaysa, sorumluluk sorumlu müdüre geçmez.
İkinci basamak: sorumlu müdür ve bağlı olduğu yetkili
m.11/3 dört hâl sayar. Bunlardan biri gerçekleştiğinde sorumluluk "sorumlu müdür ve yayın yönetmeni, genel yayın yönetmeni, editör, basın danışmanı gibi sorumlu müdürün bağlı olduğu yetkili"ye geçer.
| Hâl | Örnek |
|---|---|
| Eser sahibinin belli olmaması | İmzasız haber veya yazı |
| Yayım sırasında ceza ehliyetine sahip bulunmaması | — |
| Yurt dışında bulunması nedeniyle Türkiye'de yargılanamaması | Yurt dışındaki muhabir veya yazar |
| Verilecek cezanın, eser sahibinin diğer bir suçtan kesin hükümle mahkûm olduğu cezaya etki etmemesi | — |
Sorumlu müdürü koruyan hüküm
m.11/3'ün son cümlesi sorumlu müdüre bir savunma verir: "Ancak bu eserin sorumlu müdürün ve sorumlu müdürün bağlı olduğu yetkilinin karşı çıkmasına rağmen yayımlanması hâlinde, bundan doğan sorumluluk yayımlatana aittir."
İki alanda doğrudan sorumluluk
Sorumlu müdürün kendi yükümlülüklerinden doğan sorumluluğu ise kademeli değildir:
| Yükümlülük | Dayanak | Sonuç |
|---|---|---|
| Cevap ve düzeltme yazısını süresinde ve kurala uygun yayımlamak | 5187 m.14 | Kesinleşmiş hâkim kararına uyulmazsa m.18 |
| Kesinleşmiş hâkim kararına uymamak | 5187 m.18 | Adlî para cezası; m.28 uyarınca hapse çevrilebilir |
| Yayın kayıtlarının muhafazası (radyo-TV) | 6112 m.25, m.33/3 | 1.000 – 5.000 gün adlî para cezası |
| Kayıtta tahrifat, çıkarma, silme (radyo-TV) | 6112 m.33/4 | 5.000 – 10.000 gün adlî para cezası |
5187 m.28 önemlidir: "18 inci ve 22 nci maddelerdeki suçlar dışında bu Kanunda öngörülen suçlar için hükmedilen para cezaları, hürriyeti bağlayıcı cezaya çevrilemez." Yani cevap ve düzeltme kararına uymama (m.18) bu yasağın dışındadır.
m.18'in ayrıntısı
5187 m.18: "Düzeltme ve cevabın yayımlanmasına ilişkin kesinleşmiş hâkim kararlarına uymayan sorumlu müdür ve sorumlu müdürün bağlı olduğu yetkili" adlî para cezasıyla cezalandırılır. Aynı madde uyarınca bu cezanın ödenmesinden yayın sahibi, sorumlu müdür ve bağlı olduğu yetkili ile birlikte müteselsilen sorumludur.
Ayrıca hâkim, masraflar yayın sahibi tarafından karşılanmak üzere, düzeltme ve cevap yazısının iki internet haber sitesi ile tirajı yüzbinin üzerinde olan iki gazetede ilân şeklinde yayımlanmasına da karar verir.
TCK suçları bakımından
Sorumluluk kendisine geçtiğinde sorumlu müdür, haberin oluşturduğu TCK suçundan sorumlu olur ve o suçun cezası hapis öngörüyorsa hapis gündeme gelir. Bu suçların dökümünü hapis cezası yazısında tablo hâlinde verdik.
Tebligat sorumlu müdürü de bağlar
5187 m.29: "Süreli yayının yönetim yeri, tebligat işlemleri yönünden, yayın sahibinin ve temsilcisinin, görevi devam ettiği sürece sorumlu müdürün yerleşim yeri sayılır." Yani süreler, sorumlu müdürün şahsî adresine değil yayının yönetim yerine yapılan tebligatla işlemeye başlar.
Genel yayın yönetmeninin konumunu yönetmen yazısında, cevabı yayımlamamanın sonucunu ceza yazısında ele aldık.