Hangi Kanun Hangi Yayın Türüne Uygulanır?

Sorun: Tek Bir Medya Kanunu Yok

Bir kuruluşun hangi kurala tabi olduğunu belirleyen şey faaliyetin adı değil, içeriğin sunulduğu mecradır. “Gazetecilik yapıyorum” cümlesi hangi kanunun uygulanacağını söylemez; “basılı süreli yayın çıkarıyorum”, “internet haber sitesi işletiyorum”, “televizyon yayın lisansım var” cümleleri söyler. Aşağıdaki kanunlar bu yazıda ele alınan çerçeveyi oluşturur.

• 5187 sayılı Basın Kanunu (9/6/2004) — basılmış eserlerin basımı ve yayımı ile internet haber siteleri. 13/10/2022 tarihli 7418 sayılı Kanun ile internet haber siteleri kapsama alınmış, Basın Kartı rejimi (Ek m.1-8) bu kanuna eklenmiştir.
• 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun (15/2/2011) — radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetleri. 3984 sayılı eski kanunu yürürlükten kaldırmıştır (m.48/1).
• 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun (13/6/1952) — gazetecinin iş ilişkisi. Mecradan bağımsız uygulanır.
• 195 sayılı Basın-İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanun (2/1/1961) — resmî ilan ve reklam dağıtımı; m.49 uyarınca basın ahlak esasları.
• 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu — TRT'nin kuruluş ve görev rejimi.
• 1117 sayılı Küçükleri Muzır Neşriyattan Koruma Kanunu (21/6/1927) — basılı yayınların küçüklere ulaşmasının sınırlanması.

Karar Ağacı

Aşağıdaki ağaç tek soruyla başlar: içeriği hangi mecradan sunuyorsunuz? Bir kuruluş birden fazla dalda birden bulunabilir; bu durumda her dal kendi rejimini getirir.

İÇERİĞİ HANGİ MECRADAN SUNUYORSUNUZ?
|
+-- BASILI SÜRELİ YAYIN (gazete, dergi)
|     -> 5187 sayılı Basın Kanunu
|        Beyanname: C. Başsavcılığı (m.7) | Künye: m.4 | Teslim: m.10
|        Cevap-düzeltme: m.14 | Sorumluluk: m.11, m.13
|
+-- İNTERNET HABER SİTESİ
|     -> 5187 sayılı Basın Kanunu (7418 sayılı Kanunla kapsama alındı)
|        m.2/c ve m.2/m: internet haber sitesi = SÜRELİ YAYIN
|        Beyanname + e-tebligat adresi (m.7) | Genişletilmiş künye (m.4)
|        İçerik 2 yıl muhafaza (m.10) | Cevap-düzeltme 1 gün + URL (m.14)
|        (Erişim engelleme / içerik çıkarma rejimi 5651'dedir — bu yazının dışında)
|
+-- RADYO / TELEVİZYON / İSTEĞE BAĞLI (VOD)
|     -> 6112 sayılı Kanun
|        Yayın lisansı zorunlu (m.27/1) | Yayın ilkeleri (m.8)
|        Reklam kuralları (m.9-13) | RTÜK yaptırımları (m.32)
|        Sadece internetten yayın yapıyorsanız da lisans gerekir (m.29/A f.1)
|
+-- TRT
|     -> 2954 sayılı TRT Kanunu + 6112
|        Anayasa m.133: özerklik ve yayınlarının tarafsızlığı esastır
|        6112 m.45: yayın ilkeleri ve ticarî iletişim hükümleri TRT'ye de uygulanır
|        Yaptırım para cezası DEĞİL: Üst Kurulca uyarı + ilgili Bakanlığa bildirim
|
+-- HABER AJANSI
|     -> 5187 (ajans yayınları basılmış eser ve süreli yayın sayılır: m.2/a, m.2/c)
|        + 195 sayılı Kanun (resmî ilan ve reklam düzeni)
|        Anayasa m.133: kamu tüzelkişilerinden yardım gören haber ajanslarının
|        özerkliği ve yayınlarının tarafsızlığı esastır
|
+-- SÜRESİZ YAYIN (kitap, armağan ve benzeri basılmış eser)
|     -> 5187 SINIRLI olarak
|        Künye (m.4) ve teslim (m.10) VAR
|        Beyanname (m.7) YOK — beyanname yalnızca süreli yayınlar içindir
|        Cevap-düzeltme (m.14) YOK — m.14 yalnızca süreli yayın için işler
|        Sorumluluk: yayımcı, yayımcı belli değilse basımcı (m.11, m.13)
|
+-- GAZETECİNİN İŞ İLİŞKİSİ (mecra ne olursa olsun)
|     -> 5953 sayılı Kanun
|        Kapsam: gazete, internet haber siteleri, mevkuteler, haber ve
|        fotoğraf ajansları (m.1)
|        RTV haber birimi personeli de 5953'e tabidir (6112 m.23/1)
|
+-- RESMÎ İLAN VE REKLAM
|     -> 195 sayılı Basın-İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanun
|        Basın ahlak esasları m.49'a dayanır (5187 Ek m.6 ile bağlantılı)
|
+-- ÇOCUKLARIN KORUNMASI
      -> Basılı yayında: 1117 sayılı Kanun (Kurul kararı + sınırlama tedbirleri)
      -> Radyo/TV/VOD'da: 6112 m.8/2, m.8/3, m.24 (koruyucu sembol sistemi)

Karşılaştırma Tablosu

Basılı Süreli Yayın: Gazete ve Dergi

5187 m.2/c uyarınca süreli yayın, “belli aralıklarla yayımlanan gazete, dergi gibi basılmış eserler ile haber ajansları yayınları ve internet haber siteleridir”. Basılı gazete ve dergi bu tanımın çekirdeğini oluşturur. Anayasa m.29 uyarınca süreli yayın çıkarmak önceden izne ve malî teminata bağlanamaz; yalnızca bildirim aranır.

• Beyanname (m.7): Yönetim yerinin bulunduğu yer Cumhuriyet Başsavcılığına beyanname verilmesi yeterlidir; kayıtlar alenidir. Beyannamede yayının adı ve mahiyeti, yayım aralığı, yönetim yeri, sahibinin, temsilcisinin ve sorumlu müdürün ad ve adresleri, yayın türü ve elektronik tebligat adresi bulunur. Doldurma ayrıntıları için süreli yayın beyannamesi rehberine bakın.
• Sorumlu müdür (m.5): 18 yaşını bitirmiş olmak, Türkiye'de yerleşim yeri sahibi olup devamlı oturmak, en az ortaöğretim veya dengi bir kurumdan mezun olmak, kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak, yüz kızartıcı suçlardan mahkûm olmamak.
• Teslim (m.10): Basımcı, bastığı her türlü yayının imzalı iki nüshasını dağıtım veya yayımın yapıldığı gün mahallin Cumhuriyet Başsavcılığına teslim eder.
• Yayın türü (m.2/d, e, f): Yaygın, bölgesel ve yerel ayrımı hem beyannamede bildirilir hem de m.15, m.16, m.18, m.20, m.21'deki asgarî ceza eşiklerini değiştirir.
• Dava süresi (m.26): Günlük süreli yayınlarda 4 ay, diğer basılmış eserlerde 6 ay. Bu bir muhakeme şartıdır; süre geçerse dava açılamaz. Basılmış eserler için süre başsavcılığa teslim tarihinden başlar.
• Kaynak gizliliği (m.12): Süreli yayın sahibi, sorumlu müdür ve eser sahibi, bilgi ve belge dâhil her türlü haber kaynağını açıklamaya ve bu konuda tanıklık yapmaya zorlanamaz.

İnternet Haber Sitesi

7418 sayılı Kanun, internet haber sitesini 5187 m.2/m'de tanımlamış ve m.2/c ile süreli yayın saymıştır: “İnternet ortamında, belirli aralıklarla haber veya yorum niteliğinde yazılı, görsel veya işitsel içeriklerin sunumunu yapmak üzere kurulan ve işletilen süreli yayın.” Yani internet haber sitesi kendi başına bir kanuna değil, 5187'nin süreli yayın rejimine tabidir; ancak birkaç noktada basılı yayından ayrılan özel hükümleri vardır.

• Künye (m.4): İş yeri adresi, ticarî unvan, elektronik posta adresi, iletişim telefonu, elektronik tebligat adresi ile yer sağlayıcının adı ve adresi, kullanıcıların ana sayfadan doğrudan ulaşabileceği şekilde “iletişim” başlığı altında bulundurulur. Ayrıca içeriğin ilk kez sunulmaya başlandığı tarih ile sonraki güncelleme tarihleri, her erişildiğinde değişmeyecek şekilde içeriğin üzerinde belirtilir. Hazır bir yapı için internet haber sitesi künye şablonuna bakabilirsiniz.
• Beyannamede eksiklik (m.8): İnternet haber sitelerine yayım durdurma müeyyidesi uygulanmaz. Eksiklik giderilmezse başsavcılık, “internet haber sitesi vasfının kazanılmadığının tespiti” için asliye ceza mahkemesine başvurur. Başvuru kabul edilirse resmî ilan ve reklam hakkı ile çalışanlarının basın kartına ilişkin hakları ortadan kalkar.
• İçerik muhafazası (m.10): Yayınlanan içerikler, talep eden başsavcılığa teslim edilmek üzere doğruluğu ve bütünlüğü sağlanmış şekilde iki yıl muhafaza edilir. Yargı mercileri yayının soruşturma veya kovuşturma konusu olduğunu yazılı bildirirse, işlem sonuçlanana kadar kaydın saklanması zorunludur.
• Cevap-düzeltme (m.14): Yazı alındığı tarihten itibaren en geç bir gün içinde, ilgili yayının yer aldığı sayfa ve sütunlarda, URL bağlantısı sağlanmak suretiyle, aynı puntolarla ve aynı şekilde yayımlanır. İlgili içeriğe erişim engellenmiş, içerik çıkarılmış veya kendiliğinden kaldırılmışsa metin, ilk 24 saati ana sayfada olmak üzere bir hafta süreyle yayımlanır.
• Dava süresi (m.26): 4 ay; süre habere ilişkin suç ihbarının yapıldığı tarihten başlar — basılı yayındaki “teslim tarihi” başlangıcından farklıdır.

Radyo, Televizyon ve İsteğe Bağlı Yayın

Bu dal 5187'den yapısal olarak ayrılır. Anayasa m.26'nın son cümlesi radyo, televizyon ve sinema yayımlarının izin sistemine bağlanmasına açıkça izin verir; 6112 bu izni yayın lisansı olarak kurgular. m.27/1 uyarınca kablo, uydu, karasal ve benzeri ortamların her biri için ayrı lisans alınması, farklı ortamlardan aynı anda yayın yapılacaksa eş zamanlı yayın yapılması zorunludur. Lisans süresi on yıldır (m.27/2) ve karasal yayın lisansı devredilemez (m.27/3).

• Şirket türü (m.19/1-a): Yayın lisansı, münhasıran radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmeti sunmak amacıyla Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulmuş anonim şirketlere verilir. Aynı şirket ancak bir radyo, bir televizyon ve bir isteğe bağlı yayın hizmeti sunabilir.
• Yayın ilkeleri (m.8): 24 bentlik ilke kataloğu ve çocuk koruma fıkraları. Bunların tamamını ve yayın öncesi kontrol biçimini RTÜK yayın ilkeleri kontrol listesinde madde madde ele aldık.
• Yaptırım (m.32): Brüt ticarî iletişim geliri üzerinden idarî para cezası, program durdurma, tekerrürde yayın durdurma ve lisans iptali. Dava süresi tebliğden itibaren 15 gün, yetkili yer Ankara idare mahkemeleridir.
• Sadece internetten yayın (m.29/A f.1): Radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetlerini yalnızca internet ortamından sunmak isteyenler de Üst Kuruldan yayın lisansı almak zorundadır. Buna karşılık m.29/A f.4 uyarınca bireysel iletişim bu kapsamda değildir ve bu hizmetlere yalnızca yer sağlayanlar platform işletmecisi sayılmaz.

TRT

TRT'nin anayasal konumu Anayasa m.133'ün üçüncü fıkrasındadır: “Devletçe kamu tüzelkişiliği olarak kurulan tek radyo ve televizyon kurumu ile kamu tüzelkişilerinden yardım gören haber ajanslarının özerkliği ve yayınlarının tarafsızlığı esastır.” Kurumun kuruluş ve görev rejimi 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanununda düzenlenir. Buna karşılık TRT, yayın içeriği bakımından 6112'nin dışında değildir: m.45/1 uyarınca “8 inci maddede belirtilen yayın ilkeleri ile bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticarî iletişimi düzenleyen hükümleri, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu yayınları hakkında da uygulanır”. m.24/3 ile koruyucu sembol yükümlülüğü de TRT'yi kapsar.

Fark yaptırımdadır. m.45/2 uyarınca yükümlülüğün yerine getirilmemesi hâlinde TRT'ye idarî para cezası verilmez; ihlalin niteliği açıkça belirtilerek Üst Kurulca uyarılır ve yükümlülüğün gereğinin yerine getirilmesi ilgili Bakanlığa bildirilir.

Haber Ajansı

Haber ajansları 5187 içinde iki ayrı yerde geçer. m.2/a uyarınca “haber ajansı yayınları” basılmış eser sayılır; m.2/c uyarınca haber ajansları yayınları süreli yayın kapsamındadır. Dolayısıyla ajans yayınları 5187'nin sorumluluk (m.11, m.13), cevap-düzeltme (m.14) ve dava süresi (m.26) rejimine girer. m.2/d'de yaygın süreli yayın tanımı da haber ajansları yayınlarını içerir.

İki ayrım noktası vardır. Birincisi, m.4'teki ek künye bilgileri (yönetim yeri, sahip, temsilci, sorumlu müdür, yayın türü) “haber ajansı dışı her tür süreli yayın” için aranır. İkincisi, kamu tüzelkişilerinden yardım gören haber ajansları bakımından Anayasa m.133 özerklik ve tarafsızlık ilkesini getirir. Anadolu Ajansı'nın malları ve personeli ile ilgili özel rejim ayrıca 57 sayılı Kanunda düzenlenmiştir; ajans yayınlarının 6112 m.8/1-ı ile bağlantısı da unutulmamalıdır — bir televizyon ajanstan aldığı haberi yayınlarken kaynağı belirtmek zorundadır.

Süresiz Yayın: Kitap ve Benzeri Basılmış Eserler

5187 m.2/h süresiz yayını “belli aralıklarla yayımlanmayan kitap, armağan gibi basılmış eserler” olarak tanımlar. Süresiz yayın 5187 kapsamındadır, ancak sınırlı biçimde: kanunun süreli yayınlara özgü hükümlerinin çoğu burada işlemez.

• Uygulanan: m.4 künye (basıldığı yer ve tarih, basımcı ve varsa yayımcı adları, ticarî unvan, işyeri adresi), m.10 teslim yükümlülüğü, m.25 el koyma rejimi, m.24 yeniden yayım kuralları.
• Sorumluluk (m.11): Süresiz yayınlarda eser sahibi sorumludur; eser sahibi belli değilse, ceza ehliyeti yoksa, yurt dışında olup yargılanamıyorsa veya verilecek ceza diğer mahkûmiyeti etkilemiyorsa yayımcı, yayımcı belli değilse basımcı sorumlu olur. Hukukî sorumlulukta da (m.13) aynı zincir işler.
• Uygulanmayan: m.7 beyanname yükümlülüğü yalnızca süreli yayınlar içindir. m.14 cevap ve düzeltme hakkı da metnin lafzıyla “süreli yayın” hâline bağlanmıştır; kitapta yayımlanan bir isnat için 5187 m.14 yolu işlemez, genel hukuk yollarına gidilir.
• Çocuk koruması: 1117 sayılı Kanun m.1, “mevkute ve mevkute tanımına girmeyen diğer basılmış eserleri” kapsar — yani kitaplar da bu kanunun sınırlama rejimine girebilir.
• Dava süresi (m.26): Diğer basılmış eserler için 6 ay; süre başsavcılığa teslim tarihinden, teslim edilmemişse başsavcılığın fiili öğrendiği tarihten başlar.

Gazetecinin İş İlişkisi: 5953 Mecradan Bağımsızdır

Bu, karar ağacındaki tek yatay daldır. 5953 hangi mecrada yayın yaptığınıza değil, kimin hangi statüde çalıştığına bakar. m.1 uyarınca kanunun kapsamına giren fikir ve sanat işlerinde ücret karşılığı çalışanlara gazeteci denir; kapsamdaki kuruluşlar Türkiye'de yayınlanan gazeteler, internet haber siteleri (7418 ile eklenmiştir), mevkuteler ile haber ve fotoğraf ajanslarıdır. Şart, 4857 sayılı İş Kanunundaki “işçi” tanımının dışında kalmak, yani fikir işçisi olmaktır — gazeteciler öncelikle 4857'ye değil 5953'e tabidir.

• Radyo ve televizyona köprü: 6112 m.23/1 uyarınca medya hizmet sağlayıcılarının haber birimlerinde çalıştırılacak basın kartlı personel 5953 sayılı Kanuna tabidir. Yani bir televizyonun haber birimi 6112'nin, o birimdeki muhabirin iş ilişkisi 5953'ün alanındadır.
• İstisna (5953 m.2): Kapsama girse bile Devlet, vilayet ve belediyeler ile iktisadî Devlet teşekkül ve müesseselerinde ve sermayesinin yarısından fazlası bu teşekküllere ait şirketlerde çalışan memur ve hizmetliler 5953 dışındadır.
• İş güvencesi köprüsü (m.6 son fıkra): 4857 sayılı İş Kanununun 18, 19, 20, 21 ve 29 uncu madde hükümleri kıyas yoluyla uygulanır.
• Basın kartıyla bağlantı: 5187 Ek m.3/f uyarınca göreve bağlı basın kartı için, 5953'e uygun sözleşme yapmış olmak ve mücbir sebepler dışında işten ayrıldığı tarihten itibaren bir aydan fazla olmamak üzere ara vermeden çalışmak aranır. Sözleşme kurgusu için 5953 uyumlu gazeteci iş sözleşmesi şablonuna bakın.

Resmî İlan ve Reklam: 195 Sayılı Kanun

Resmî ilan ve reklamların dağıtımı 2/1/1961 tarihli ve 195 sayılı Basın-İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanunla düzenlenir. Bu rejimin anayasal kökü m.29'un son fıkrasıdır: süreli yayınlar, Devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin ve bunlara bağlı kurumların araç ve imkânlarından eşitlik esasına göre yararlanır. 195 m.49 uyarınca belirlenen basın ahlak esasları ise doğrudan basın kartı rejimiyle bağlantılıdır: 5187 Ek m.6/2 uyarınca bu esaslara aykırı davranış hâlinde Basın Kartı Komisyonu, ihlalin mahiyetine göre uyarabilir veya kartın iptaline karar verebilir.

İlanın kesilmesi, kontenjan ve tarife ayrıntıları 195 sayılı Kanunun kendi hükümleri ile Basın-İlan Kurumu Genel Kurul prensip kararlarında ve yıllık Resmî İlan Fiyat Tarifesinde yer alır; bu yazının doğrulanmış kaynak setinde 195'in madde numaraları ayrı ayrı incelenmemiştir, dolayısıyla burada madde bazlı ayrıntı verilmemiştir. Yürürlükteki tarife ve kesme sebepleri için resmî ilan fiyat tarifesi arşivine ve Kurumun güncel düzenlemelerine bakın.

Çocukların Korunması: 1117 ve 6112

Çocuk koruması iki ayrı mecrada iki ayrı mekanizmayla işler ve mekanizmalar birbirinin yerine geçmez.

Anayasal köprü m.41'in son fıkrasıdır: “Devlet, her türlü istismara ve şiddete karşı çocukları koruyucu tedbirleri alır.”

Çakışma Hâlleri: Aynı Şirket, Üç Ayrı Rejim

Uygulamadaki asıl zorluk tek bir mecrayı doğru teşhis etmek değil, aynı anda birden fazla mecrada faaliyet gösteren yapıları ayrıştırmaktır. Kural basittir: her mecra kendi rejimini getirir, rejimler birbirini emmez.

ÖRNEK: Bir medya grubu — aynı marka, üç ayrı tüzel/hukukî rejim

1) Basılı gazete
   5187 süreli yayın rejimi
   Beyanname (m.7) | Künye (m.4) | Teslim: 2 nüsha, aynı gün (m.10)
   Cevap-düzeltme: 3 gün (günlük yayın) | Dava süresi: 4 ay (teslimden)

2) İnternet haber sitesi
   5187 süreli yayın rejimi, İNTERNET HABER SİTESİ ALT REJİMİ
   Ayrı beyanname + e-tebligat | Genişletilmiş künye + tarih damgası
   İçerik 2 yıl muhafaza | Cevap-düzeltme: 1 gün, URL bağlantılı
   Dava süresi: 4 ay (SUÇ İHBARI tarihinden)
   Beyanname eksikliği -> vasıf tespiti -> resmî ilan ve basın kartı
   haklarının kaybı (m.8)

3) Televizyon kanalı
   6112 rejimi — 5187 DEĞİL
   Anonim şirket + yayın lisansı (m.19/1-a, m.27/1)
   Yayın ilkeleri m.8 | Reklam kuralları m.9-13
   Yayın kaydı: 1 yıl (m.25/1) — internet sitesindeki 2 yıl ile KARIŞTIRMAYIN
   Cevap-düzeltme: 7 gün, aynı saat ve programda (m.18/1)
   Ceza: RTÜK, brüt ticarî iletişim geliri üzerinden (m.32)
   Dava: 15 gün, Ankara idare mahkemeleri (m.32/9, m.47/3)

YATAY KATMAN — üçünün de üstünde
   5953: gazetecinin iş ilişkisi (TV haber birimi dâhil, 6112 m.23/1)
   195 : resmî ilan ve reklam dağıtımı + basın ahlak esasları (m.49)

• Aynı haber, farklı yükümlülük: Gazetede yayımlanan bir haber için cevap yazısı geldiğinde süre 3 gün, aynı haber internet sitesinde ise 1 gün, aynı içerik televizyon bülteninde verilmişse 7 gündür. Tek bir “cevap prosedürü” yazmak yerine mecra bazlı üç akış kurgulamak gerekir.
• Arşiv süreleri farklıdır: İnternet haber sitesi içerikleri 5187 m.10 uyarınca 2 yıl; televizyon yayın kayıtları 6112 m.25/1 uyarınca 1 yıl saklanır. Ortak bir arşiv politikası yazacaksanız uzun olanı esas alın.
• Yaptırım makamı farklıdır: Basılı ve internet tarafında ceza mahkemeleri ve adlî para cezası; radyo-televizyon tarafında RTÜK ve idarî para cezası işler. RTÜK bir gazete haberi için ceza kesemez, mahkeme de bir programa idarî tedbir uygulayamaz.
• Ancak yayın yasakları köprü kurar: 6112 m.7/4, “bu madde ile 5187 sayılı Basın Kanunu uyarınca getirilen yayın yasak ve kısıtlamalarına” aykırılığı birlikte ele alır ve medya hizmet sağlayıcı için ayrı bir kademe öngörür: 1 gün durdurma, tekrarda 5 güne kadar, ikinci tekrarda 15 güne kadar, üçüncü tekrarda lisans iptali.

Bu Yazının Kapsamı Dışında Kalan Mevzuat

Yukarıdaki karar ağacı, İletişim Başkanlığı ve Basın-İlan Kurumu resmî mevzuat setine dayanır. Gerçek bir olayda çoğu zaman devreye giren, ancak bu yazının kaynak setinde bulunmayan ve bu nedenle burada madde bazlı ele alınmayan ayrı rejimler vardır. Bunları bilmeden yapılan bir uyum çalışması eksik kalır.

• 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun — içerik çıkarma, erişim engelleme, yer sağlayıcı ve içerik sağlayıcı sorumluluğu. 5187 m.14 erişim engelleme ve içerik çıkarma hâllerine atıf yapar; 6112 m.29/A f.2 de lisanssız internet yayınlarında sulh ceza hâkimi kararıyla içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesini 5651 m.8/A f.3 ve f.5'e bağlar. Yani 5651 bu yazıda anlatılan rejimlerin yanında ayrıca ve paralel işler.
• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — m.125 hakaret, m.216 halkı kin ve düşmanlığa tahrik, m.217/A halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma (dezenformasyon), m.226 müstehcenlik. 5187 m.11 cezaî sorumluluk hükmü TCK ile birlikte uygulanır; bir haberin 5187 yönünden usule uygun olması TCK sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
• 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve basın istisnası — kişisel veri içeren haberlerde KVKK'nın istisna hükmü ile 5187 m.21'deki kimlik açıklamama yasağı çakışabilir. Bu iki rejim birlikte değerlendirilmelidir.

Anayasal Çerçeve

Bütün bu kanunlar Anayasa'nın çizdiği çerçevenin içinde uygulanır. Bir yükümlülük tartışmalı hâle geldiğinde ilk bakılacak yer kanun değil, o kanunun dayandığı anayasal hükümdür.

Bunların üstünde m.13 vardır: temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir; sınırlamalar Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz. Bir sınırlamayı tartışırken dört kapı sırayla yoklanır: kanunîlik, Anayasada sayılan sebep, öze dokunmama, ölçülülük.