Evet, yararlanır. 5953 sayılı Kanun'un 6. maddesinin son fıkrası — 4773 sayılı Kanunla eklenip 4857 sayılı Kanun'un 116. maddesiyle değiştirilen fıkra — İş Kanunu'nun belirli maddelerinin kıyas yoluyla uygulanacağını düzenler.
Hangi Maddeler Uygulanıyor?
| 4857 Madde | Konusu |
|---|---|
| m.18 | Feshin geçerli bir sebebe dayandırılması |
| m.19 | Fesih usulü — yazılı bildirim, savunma alma |
| m.20 | Fesih bildirimine itiraz ve dava açma süresi |
| m.21 | Geçersiz sebeple yapılan feshin sonuçları — işe iade |
| m.29 | Toplu işçi çıkarma |
Bu beş madde birlikte, iş güvencesi rejiminin çekirdeğini oluşturur. Yani gazetecinin sözleşmesi keyfî biçimde feshedilemez; feshin geçerli bir sebebe dayanması, yazılı bildirilmesi ve gerektiğinde yargı denetiminden geçmesi gerekir.
"Kıyas Yoluyla" Ne Demek?
İş Güvencesinin Şartları
4857'nin 18. maddesi, iş güvencesinden yararlanmak için birtakım eşikler arar. Kıyasen uygulandığında bunlar da hesaba katılır:
- İşyerinde belirli sayıda çalışan bulunması
- Gazetecinin belirli bir kıdeme sahip olması
- Belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışıyor olması
Eşiklerin somut olayda nasıl uygulanacağını ve gazetecilik ilişkisine nasıl uyarlanacağını avukatınıza sorun; bu yazı hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Fesih Usulü: Yazılı Bildirim
Kıyasen uygulanan 19. madde, feshin yazılı yapılmasını ve sebebin açık ve kesin şekilde belirtilmesini arar. 5953 zaten ihbarın yazılı olmasını öngörür (m.6, m.7); iki düzen aynı yöne bakar.
Toplu İşten Çıkarma
Kıyasen uygulanan 29. madde, toplu işçi çıkarma hâlinde bildirim ve bekleme yükümlülükleri getirir. Bir yayın kuruluşunun kadro küçültmesi bu kapsama girebilir.
Yayın Kapanması Ayrı Düzenlenmiş
Yayının tamamen kapanması hâli 17. maddede ayrıca düzenlenmiştir: neşriyatı tatil edilen mevkutede çalışanlar tatil tarihinden itibaren 2 ay süreyle ücretlerini alır ve kanunî tazminatları tercihan ödenir.
Uyuşmazlık Nerede Görülür?
Ek 4. maddeye göre bu Kanuna dayanan her türlü hak iddiasından doğan hukuk uyuşmazlıkları iş mahkemelerinde görülür. Madde, iş mahkemesine iştirak edecek üyelerin basın çalışanı ve çalıştıranların sendikalarından seçileceğini de düzenler.
Sonuç
Gazeteci iş güvencesinden yararlanır: İş Kanunu'nun geçerli sebep, fesih usulü, dava ve işe iade ile toplu işçi çıkarmaya ilişkin hükümleri 5953'ün 6. maddesinin son fıkrası uyarınca kıyasen uygulanır. Fesih yazılı yapılmalı ve sebebi açıkça belirtilmelidir.
İhbar sürelerini ihbar süresi yazısında, kıdem tazminatını kıdem tazminatı yazısında ele aldık.