Bu başlıkta 2023 tarihli bir değişiklik var ve eski kaynaklar hâlâ yanlış bilgi veriyor. 5953 sayılı Kanun'un 6. maddesinin ilk fıkrası, Anayasa Mahkemesinin 4/5/2023 tarihli ve E.2021/62, K.2023/89 sayılı kararıyla iptal edildi; iptal 14/6/2023 tarihinde yürürlüğe girdi.
Aynı kararla, tazminat tutarını düzenleyen fıkradaki ikinci cümle de iptal edilmiştir. Kanun metni bu cümlenin içeriğini de aktarmaz.
Tazminatın Tutarı
Maddenin yürürlükteki kurgusuna göre kıdem tazminatı, feshi ihbar edilen sözleşmenin taalluk ettiği her hizmet yılı veya küsuru için, son aylık esas alınmak suretiyle bir aylık ücret miktarındadır.
| Unsur | İçeriği |
|---|---|
| Hesap birimi | Her hizmet yılı veya küsuru |
| Esas alınan ücret | Son aylık |
| Yıl başına tutar | 1 aylık ücret |
| İstisna | İlk mukavele yılında bu miktar hesaplanmaz |
"Veya küsuru" ifadesi önemlidir: tam yılı doldurmayan artık süreler de hesaba girer. Buna karşılık maddedeki açık kayıt gereği ilk sözleşme yılı için tutar hesaplanmaz.
Kıdem Nereden Başlar?
6. madde bunu açık biçimde kurar: gazetecinin kıdemi mesleğe ilk giriş tarihinden itibaren hesaplanır. Yani sizin yanınızda geçirdiği süre değil, meslekteki toplam hizmet esastır.
Bu, 4857'den en keskin ayrıldığı noktadır ve tazminat tutarını doğrudan büyütür. Ayrıntısını kıdem hesabı yazısında ele aldık.
Örnek
Meslekte 12 yıllık, son aylık brüt ücreti 60.000 TL olan bir editörün sözleşmesi feshedilsin:
| Kalem | Hesap |
|---|---|
| Meslekteki kıdem | 12 yıl |
| Hesaba esas ücret | Son aylık — 60.000 TL |
| Yıl başına | 1 aylık ücret |
| Kaba tutar | 12 × 60.000 = 720.000 TL |
Rakam örnektir; ilk sözleşme yılına ilişkin kayıt, tavan uygulaması ve brüt-net ayrımı somut olayda sonucu değiştirebilir. Hesabı mali müşavirinizle doğrulayın.
Ödenmezse
26. maddenin (b) bendine göre 6. maddedeki tazminatı ödemeyen işverene idarî para cezası uygulanır; ayrıca tazminat da hak sahibine ödenir. Yani ceza, asıl borcu ortadan kaldırmaz.
Taksitle Ödeme Mümkün mü?
Sınırlı biçimde. Madde, işverenin maddi imkânsızlık nedeniyle bir defada ödeyememesi hâlinde en çok dört taksit ve toplam bir yıla kadar bölme imkânı tanır; ancak bunun bir şartı vardır. Ayrıntısını taksit yazısında ele aldık.