Diyetisyen danışan bulma: Reklam yasağına takılmadan danışan kazanmanın yolları

Danışan bulmadan önce: tanıtımın yasal çerçevesi

Diyetisyen bir sağlık meslek mensubudur ve Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik sağlık meslek mensuplarının yaptığı tanıtım ve bilgilendirme faaliyetlerini kapsar. Yönetmelik, reklamı bir ürünü, hizmeti, kişiyi veya kuruluşu ön plana çıkaran ve tanıtım ile bilgilendirmenin sınırını aşan her türlü faaliyet olarak tanımlar. Sağlık meslek mensupları için izin verilen tanıtım ve bilgilendirmenin içeriği de bellidir: uzmanlıklar, akademik unvanlar, danışan kabul edilen zaman ve yer bilgisi ve hizmet verilen alanla ilgili sağlığı koruyucu ve geliştirici nitelikteki bilgiler.

Danışan bulma stratejinizi kurmadan önce yönetmeliğin m.5 hükmündeki temel yasakları bilmeniz gerekir. Aşağıdaki tablo bunları kendi cümlelerimizle özetler; ayrıntılı açıklamalar için diyetisyen reklam ve tanıtım kuralları yazımıza bakın.

Diyetisyen danışan bulma kanalları

Aşağıdaki kanallar birbirinin alternatifi değildir; birlikte çalıştıklarında güçlüdürler. Ortak noktaları şudur: hiçbiri para ödeyerek öne çıkmaya dayanmaz, hepsi zamanla biriken bir güven ve görünürlük üretir.

Kendi web siteniz

Kendi siteniz, danışanın sizi bulduğu, kim olduğunuzu, nerede ve hangi saatlerde danışan kabul ettiğinizi ve nasıl çalıştığınızı öğrendiği merkezdir. Sosyal medya hesaplarının kuralları ve erişimi sizin kontrolünüzde değildir; siteniz ise sizin adresinizdir. Sitede yalnızca yönetmeliğin izin verdiği bilgilere ve bilgilendirici içeriklere yer verin. Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik m.5, internet sitelerindeki bilgilendirmenin son güncelleme tarihinin ve site editörüne ulaşılabilecek iletişim bilgilerinin açıkça belirtilmesini ister; bunu sitenizin her içerik sayfasına ekleyin.

Sitede hangi sayfaların olması gerektiğini, yasal metinleri ve arama motorları için temel ayarları diyetisyen web sitesi nasıl kurulur rehberinde ayrıntılı anlatıyoruz. Sitenize iletişim formu koyacaksanız aydınlatma yükümlülüğünü iletişim formunda aydınlatma ve açık rıza yazımıza göre hazırlayın; sağlık bilgilerini genel iletişim formunda sormayın.

Yerel arama ve işletme profili

Danışanların önemli bir kısmı "yakınımdaki diyetisyen" ya da "semt adı ve diyetisyen" gibi aramalarla başlar. Bu aramalarda görünmenin yolu, haritalarda ve yerel sonuçlarda yer alan işletme profilidir. Google'ın kendi yönergelerine göre işletme profili, belirtilen çalışma saatlerinde müşterilerle yüz yüze temas kuran işletmeler içindir; yalnızca çevrimiçi çalışan işletmeler bu profile uygun değildir. Bu nedenle profil, ruhsatlı biriminizin adresiyle uyumlu olmalıdır.

• İşletme adını gerçek hayattaki adınızla yazın. Google, ada slogan, anahtar kelime ya da gereksiz bilgi eklenmesine izin vermez ve bu durum profilin askıya alınmasına yol açabilir. Tanıtım yönetmeliği de zaten adınız ve unvanınız dışında ek ifade kullanmamanızı gerektirir.
• Google, kendi müşteri kitlesi olan ve doğrulanmış adreste belirtilen saatlerde doğrudan ulaşılabilen bireysel meslek mensuplarının kendi profillerini açabileceğini söyler; her uzmanlık için ayrı profil açılmamasını ister.
• Adres, çalışma saatleri ve kategori bilgilerini eksiksiz ve güncel tutun. Google'a göre yerel sonuçlar ağırlıklı olarak alaka, mesafe ve bilinirlik ölçütlerine dayanır; bilgileri eksiksiz olan profillerin ilgili aramalarda görünme ihtimali daha yüksektir.
• Google, yerel sıralamanın para ödenerek iyileştirilemeyeceğini belirtir. Sağlık tarafında da ücretli öne çıkarma tanıtım yönetmeliğine aykırıdır; profilinizi yalnızca doğru ve eksiksiz bilgiyle güçlendirin.
• Profilde ücret, indirim ya da kampanya bilgisi paylaşmayın; bu, tanıtım yönetmeliğinin açık yasağıdır.

Yerel aramanın genel adımlarını yerel SEO rehberimizde anlatıyoruz. Diyetisyenler için asıl dikkat isteyen konu yorumlardır.

Danışan yorumlarıyla nasıl çalışmalısınız?

İşletme profillerinde danışanlar yorum bırakabilir. Google, yorumların gerçek bir deneyimi yansıtması gerektiğini ve yorum karşılığında ücretsiz ya da indirimli hizmet gibi teşvikler sunmanın yasak olduğunu açıkça belirtir. Tanıtım yönetmeliği ise bir adım daha ileri gider: Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik m.5, internet siteleri ve sosyal medya dahil hiçbir mecrada hasta veya yakınlarının teşekkür ve memnuniyet ifadeleri üzerinden reklam niteliğinde paylaşım yapılamayacağını söyler.

• Danışan yorumlarını ekran görüntüsü alıp sitenizde ya da sosyal medyada "bakın ne diyorlar" diye paylaşmayın.
• Yorum karşılığında hiçbir indirim, hediye ya da ayrıcalık sunmayın.
• Yorumlara cevap verirken kişinin danışanınız olduğunu, sağlık durumunu ya da görüşmelerinizin içeriğini doğrulayan hiçbir bilgi yazmayın. Sağlık bilgisi özel nitelikli kişisel veridir ve Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelik m.5 mesleki uygulamada öğrendiğiniz sağlık bilgilerini korumanızı ister.
• Olumsuz bir yoruma kısa, nazik ve genel bir cevap verin; ayrıntıyı kişiyle doğrudan iletişim kurarak konuşmayı önerin.
• Bir yorumun içerik kurallarına aykırı olduğunu düşünüyorsanız platformun bildirim yolunu kullanın; tartışmaya girmeyin.

Yorumlar ve tanıtım yönetmeliği arasındaki ilişki her durumda net değildir. Profilinizdeki yorumlarla ilgili emin olmadığınız bir uygulama varsa il sağlık müdürlüğüne danışmanızı öneririz.

Bilgilendirici içerik

Yönetmeliğin izin verdiği en geniş alan, sağlığı koruyucu ve geliştirici nitelikteki bilgilerdir. Danışanlarınızın ilk görüşmelerde sorduğu sorular, en iyi içerik konularınızdır: bir diyetisyenle çalışmanın nasıl işlediği, ilk görüşmeye nasıl hazırlanılacağı, hastalık durumunda hekim yönlendirmesinin neden önemli olduğu, beslenmeyle ilgili yaygın yanlış bilgiler. Bu içerikleri sitenizde yayımlamak hem arama motorlarında bulunmanızı sağlar hem de danışana sizi tanıma fırsatı verir.

• Bilimsel olarak kanıtlanmamış ya da yerleşik hâle gelmemiş yöntemlerden, bunlarla hastalıkların tedavi edildiğini ima edecek şekilde söz etmeyin.
• Araştırma sonuçlarını ve istatistikleri gerçekte olduğundan farklı bir sonuç doğuracak biçimde sunmayın.
• İçeriklerde firma, ürün ya da marka tanıtımı yapmayın ve ürün sayfalarına bağlantı vermeyin; yönetmelik bunu açıkça yasaklar.
• İçeriği okuyanı doğrudan ya da dolaylı olarak kendinize yönlendiren ifadelerden kaçının; bilgilendirme, bilgilendirme olarak kalmalıdır.
• Danışan görselleri kullanacaksanız yönetmeliğin m.7 hükmündeki açık rıza ve görsel kurallarını eksiksiz uygulayın; çoğu durumda hiç kullanmamak en güvenli yoldur.
• Gıda ve takviye ürünleriyle ilgili sağlık iddialarına girmeyin; bu konudaki kuralları sağlık beyanlı ürün tanıtımı yazımızda ele aldık.

Sosyal medyada da aynı kurallar geçerlidir. Yönetmelik, sağlık meslek mensuplarının ücretli sponsorlu ve öne çıkmaya yönelik olmamak şartıyla sosyal medya platformlarında kayıt yaptırabileceğini söyler ve bu ilkelere aykırı paylaşımlarda paylaşanların da aynı derecede sorumlu olduğunu ekler. Yani bir paylaşımı başkası yapmış olsa bile içerik sizi ilgilendiriyorsa sorumluluk sizden kalkmaz.

Meslek ağı ve tavsiyeler

Memnun bir danışanın yakınına sizi önermesi, hâlâ en değerli danışan kaynağıdır. Bunu teşvik etmenin doğru yolu iyi hizmet ve düzenli takiptir; indirim, hediye ya da "arkadaşını getir" türü özendirmeler değil. Yönetmelik, sağlık hizmetlerinin özendirme, çekiliş ve hediye gibi pazarlama faaliyetlerine konu edilemeyeceğini açıkça düzenler.

Hekimlerle ve diğer sağlık meslek mensuplarıyla mesleki ilişki kurmak da önemlidir; kanun hastalar için beslenme programının hekimin yönlendirmesi üzerine düzenleneceğini söyler. Ancak bu ilişkiyi bir danışan yönlendirme anlaşmasına dönüştürmeyin. Tanıtım yönetmeliği, yayın ve iletişim kanalları aracılığıyla belirli bir sağlık meslek mensubuna veya sağlık tesisine yönlendirme yapılmasını yasaklar; Sağlık Meslek Mensuplarının Serbest Meslek İcrası Hakkında Yönetmelik m.21 de birimde yapılamayan tıbbi işlemler için başvuran kişilerin sağlık kuruluşlarına yönlendirilemeyeceğini ve bu amaçla anlaşma yapılamayacağını söyler. Meslektaşlarınızla bilgi paylaşın, ortak eğitimlere katılın; karşılıklı yönlendirme karşılığında menfaat içeren düzenlemelerden uzak durun. Gri bir alan gördüğünüzde il sağlık müdürlüğüne danışın.

Mevcut ve potansiyel danışanlarla iletişim

Kısa mesaj, e-posta ve arama, danışan bulmada en çok yanlış kullanılan kanaldır. Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik m.5, kişilerin bilgi ve rızası olmadan telefonlarının aranamayacağını ve kısa mesaj, e-posta ya da sosyal paylaşım araçlarıyla ileti gönderilerek tanıtım yapılamayacağını söyler. 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.6 da ticari elektronik iletilerin alıcılara ancak önceden onayları alınmak kaydıyla gönderilebileceğini düzenler. Bu onayların İleti Yönetim Sistemi ile ilişkisini İYS nedir yazımızda anlattık.

• Satın aldığınız ya da başka bir yerden edindiğiniz numara listelerine asla ileti göndermeyin.
• Randevu hatırlatması gibi danışanın aldığı hizmetle ilgili bilgilendirmeleri tanıtım mesajlarından ayrı tutun ve bu mesajlara tanıtım eklemeyin.
• Bir danışana tanıtım içerikli bir ileti göndermeyi düşünüyorsanız önce onayının olup olmadığını kontrol edin; içerik zaten ücret ve kampanya bilgisi taşıyamaz.
• Her iletide kim olduğunuzu ve size nasıl ulaşılacağını açıkça belirtin.

Randevu hatırlatmalarını düzenli ve kurallara uygun yürütmek için diyetisyen randevu programı yazımıza bakabilirsiniz.

Online danışmanlık

Uzaktan çalışmak, danışan bulma alanınızı coğrafi olarak genişletebilir; ancak uzaktan hizmetin de kendine özgü kuralları vardır. Bu konuyu yalnızca resmî kaynaklara dayanarak online diyetisyenlik nasıl yapılır rehberinde ele alıyoruz.

En iyi danışan kaynağı: elinizdeki danışan

Yeni danışan bulmaya harcanan emeğin büyük kısmı, mevcut danışanı iyi takip etmekle kendiliğinden azalır. Kontrol görüşmeleri düzenli planlanan, ilerlemesi kayıt altında tutulan, sorularına zamanında ve tutarlı cevap alan bir danışan hem sizinle çalışmaya devam eder hem de çevresine sizi önerir. Bu yüzden danışan bulma stratejisinin büyük bölümü aslında bir takip stratejisidir. İlk görüşmeden kontrol düzenine kadar bu süreci diyetisyen danışan takibi nasıl yapılır rehberinde anlatıyoruz. Randevuları, kayıtları ve danışan iletişimini tek bir yerde toplamak bu düzeni sürdürmeyi kolaylaştırır; diyetisyenler için hazırladığımız yazılım da bu amaçla hazırlanıyor.

Örnek bir danışan bulma rutini

Aşağıdaki rutin tek doğru düzen değil, kurallara uygun ve sürdürülebilir bir yaklaşımın nasıl görünebileceğine dair bir örnektir. Rutinin başında işletme profilinizi ve sitenizi kontrol edersiniz: çalışma saatleri güncel mi, tatil ya da izin günleri işlendi mi, yeni bir yorum var mı? Yeni bir yorum varsa kişisel bilgi içermeyen kısa bir teşekkür ya da açıklama yazarsınız.

Ardından son görüşmelerde danışanlarınızın en sık sorduğu soruyu seçip sitenize bilgilendirici bir yazı olarak eklersiniz; yazının sonuna son güncelleme tarihini ve iletişim bilgilerinizi koyarsınız. Aynı içeriğin kısa bir özetini sosyal medya hesabınızda paylaşırsınız, sponsorlu yayın ya da ücret bilgisi kullanmadan. Daha sonra takip listenize bakarsınız: kontrol görüşmesi yaklaşan ama randevu almamış danışanlara, onayları varsa, yalnızca hizmetle ilgili bir hatırlatma gönderirsiniz. Son olarak meslektaşlarınızla katıldığınız bir eğitim ya da bilimsel etkinlik varsa bunu sitenizdeki "aldığım eğitimler" bölümüne eklersiniz.

Danışan bulurken sık yapılan hatalar

• Sosyal medyada sponsorlu yayın ya da ücretli öne çıkarma kullanmak.
• Ücret, indirim, ilk görüşmeye özel kampanya gibi bilgileri paylaşmak.
• Danışan yorumlarını ve teşekkür mesajlarını reklam malzemesi olarak kullanmak.
• Danışan görsellerini açık rıza ve yönetmelik kuralları olmadan paylaşmak.
• İşletme profilinin adına anahtar kelime ve slogan eklemek.
• Onay alınmamış kişilere toplu kısa mesaj ya da e-posta göndermek.
• "Arkadaşını getir" türü hediye ve indirim uygulamaları yapmak.
• Ruhsatlı bir birim kurmadan, yalnızca sosyal medya üzerinden "koçluk" adıyla danışan kabul etmek.
• İçeriklerde ürün ya da marka önermek ve ürün sayfalarına bağlantı vermek.

Sık Sorulan Sorular

Diyetisyen sosyal medyada reklam verebilir mi?

Hayır. Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik sağlık hizmetlerinde örtülü ya da açık reklamı yasaklar. Sosyal medyada hesap açabilir ve bilgilendirici içerik paylaşabilirsiniz; ancak ücretli, sponsorlu ya da öne çıkarmaya yönelik yayın yaptıramazsınız.

Diyetisyen ücretlerini sosyal medyada paylaşabilir mi?

Tanıtım ve bilgilendirme faaliyetlerinde ücret, indirim, kampanya veya promosyon bilgisine yer verilemez. Bu yasak sosyal medya hesaplarınız, siteniz ve işletme profiliniz için de geçerlidir.

Diyetisyen danışan yorumlarını paylaşabilir mi?

Danışanların teşekkür ve memnuniyet ifadeleri üzerinden reklam niteliğinde paylaşım yapılamaz. Bu nedenle yorumları ekran görüntüsüyle ya da alıntıyla tanıtım amacıyla paylaşmamanızı öneririz.

Diyetisyen Google'da işletme kaydı açabilir mi?

Tanıtım yönetmeliği, sağlık meslek mensuplarının ücretli sponsorlu ve öne çıkmaya yönelik olmamak şartıyla arama motorlarında kayıt yaptırabileceğini söyler. Google'ın yönergelerine göre de profil, müşterilerle yüz yüze temas kurulan bir adres için açılır; yani ruhsatlı biriminizin adresi esas alınmalıdır.

Diyetisyen danışanlarına toplu SMS gönderebilir mi?

Kişilerin bilgi ve rızası olmadan kısa mesaj veya e-posta ile tanıtım yapılamaz ve ticari elektronik iletiler için önceden onay gerekir. Randevu hatırlatması gibi hizmetle ilgili bilgilendirmeleri tanıtımdan ayrı tutun. Ayrıntılar için İYS nedir yazımıza bakın.

Diyetisyen indirim kampanyası yapabilir mi?

Yapamaz. Yönetmelik hem ücret, indirim ve kampanya bilgisinin tanıtımda yer almasını hem de sağlık hizmetlerinin özendirme, çekiliş ve hediye gibi pazarlama faaliyetlerine konu edilmesini yasaklar.

Marka adları sahiplerine aittir. Bu yazı bağımsız bir teknik rehberdir; adı geçen kuruluşlarla bayilik veya ortaklık ilişkisi bulunduğu anlamına gelmez.

İlgili içerikler: Online diyetisyenlik nasıl yapılır? · Reklam ve tanıtım kuralları · Diyetisyen web sitesi · Danışan takibi · Yerel SEO rehberi · İYS nedir?