Korunmasız grupları koruyan bent. Yaptırım bakımından ağır kategoridedir.
Bendin Tam Metni
m.8/1-ğ — Çocuklara, güçsüzlere ve engellilere karşı istismar içeremez ve şiddeti teşvik edemez.
Korunan Üç Grup
- Çocuklar
- Güçsüzler
- Engelliler
İki Fiil
| Fiil | Kapsam |
|---|---|
| İstismar içermek | Sayılan üç gruba karşı |
| Şiddeti teşvik etmek | Bent, şiddeti ayrı bir fiil olarak sayar |
Yaptırım Kademesi
| Aşama | Sonuç |
|---|---|
| İhlal | Bir önceki aydaki brüt ticarî iletişim gelirinin %2–5'i + programın beş keze kadar durdurulması — m.32/1 |
| Bir yılda yirmiden fazla ihlal | Yayın beş güne kadar durdurulur — m.32/5 |
| Aynı ihlalin tekrarı | Beş günden on güne kadar durdurma |
| İkinci tekrar | Lisans iptali |
Çocuk Korumasının Diğer Katmanları
| Hüküm | İçerik |
|---|---|
| m.8/2 | Çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel veya ahlakî gelişimine zarar verebilecek programlar, izleyebileceği zaman dilimlerinde ve koruyucu sembol kullanılsa dahi yayınlanamaz |
| m.8/3 | İsteğe bağlı yayın hizmeti sağlayıcıları, bu tür hizmetlerin çocukların normal şartlar altında duymayacakları ve görmeyecekleri şekilde sunulmasını sağlamakla yükümlüdür |
| m.9 | Ticarî iletişim, çocukların deneyimsizliklerini veya saflıklarını istismar ederek satın almaya yönlendiremez; ebeveynlerini ikna etmeye doğrudan teşvik edemez; duydukları güveni istismar edemez; sebepsiz olarak çocukları tehlikeli durumlarda gösteremez |
| m.24 | Koruyucu sembol sistemi |
Bunları çocuk saati yazısında, isteğe bağlı yayın yazısında ve akıllı işaretler yazısında ele aldık.
Kimliğin Korunması
6112, çocuğun kimliğinin gizlenmesine ilişkin ayrı bir bent içermez; ancak m.8/1-ç (insan onuru ve özel hayatın gizliliği) ve m.8/1-i (masumiyet karinesi) bu alanı kapsar. Basılı yayın ve internet haber siteleri bakımından ise 5187 sayılı Basın Kanunu m.21 açık bir yasak koyar: onsekiz yaşından küçük olan suç faili veya mağdurlarının kimliğini açıklayacak ya da tanınmalarına yol açacak yayın yapılamaz.
Ayrıntısını çocuk haberciliği yazısında ele aldık.
Anayasal Zemin
Anayasa m.41 (Ek fıkra: 7/5/2010-5982/4 md.): Devlet, her türlü istismara ve şiddete karşı çocukları koruyucu tedbirleri alır.
Sonuç
6112 sayılı Kanunun 8/1-ğ bendi, yayın hizmetlerinin çocuklara, güçsüzlere ve engellilere karşı istismar içermesini ve şiddeti teşvik etmesini yasaklar. Yaptırımı m.32/1'deki ağır kademedir. Çocuk koruması ayrıca m.8/2, m.8/3, m.9 ve m.24'teki hükümlerle katmanlanır.