Akış hâlindeki yayın ile katalog üzerinden sunulan yayın, çocuk koruması bakımından farklı kurallara tabidir. Fark, teknolojinin doğasından gelir.
Fıkranın Tam Metni
m.8/3 — İsteğe bağlı yayın hizmeti sağlayıcıları, çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel veya ahlakî gelişimini olumsuz etkileyebilecek nitelikteki yayın hizmetlerinin, bunların bu tür hizmetleri normal şartlar altında duymayacakları ve görmeyecekleri şekilde sunulmasını sağlamakla yükümlüdür.
İsteğe Bağlı Yayın Hizmeti Nedir?
Madde 3: Programların kullanıcının seçtiği bir zamanda ve münferit isteği üzerine medya hizmet sağlayıcı tarafından düzenlenmiş bir program kataloğuna bağlı olarak izlendiği veya dinlendiği yayın hizmeti.
İki Rejim
| Radyo ve televizyon — m.8/2 | İsteğe bağlı — m.8/3 | |
|---|---|---|
| Araç | Zaman dilimi + koruyucu sembol | Erişim düzeni — normal şartlar altında duyulmayacak ve görülmeyecek sunum |
| Kural | Çocukların izleyebileceği zaman dilimlerinde koruyucu sembol kullanılsa dahi yayınlanamaz | Bu tür hizmetlerin çocuklara ulaşmayacak biçimde sunulması sağlanır |
| Mantık | Yayın akıştadır; çocuk tesadüfen karşılaşabilir | Yayın talep üzerinedir; erişim engellenebilir |
Yaptırım Kademesi
m.8/3, m.32/2 kapsamındadır: bir önceki aydaki brüt ticarî iletişim gelirinin %1–3'ü. Alt sınır isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için on bin Türk Lirasıdır.
İdarî Tedbirde Fark
Koruyucu Sembol Sistemi — m.24
Kanunun 3. maddesi koruyucu sembolü şöyle tanımlar: yayın hizmetinin içeriği hakkında izleyicilerin bilgilendirilmesi amacıyla medya hizmet sağlayıcılar tarafından kullanılan ortak semboller. Sistem m.24'te düzenlenir.
Ayrıntısını akıllı işaretler yazısında ele aldık.
İnternet Üzerinden Yayınla İlişkisi
İsteğe bağlı yayın hizmeti kavramı, internet üzerinden sunulan katalog tabanlı yayınları da kapsayacak şekilde tanımlanmıştır. Lisans boyutunu internetten yayın yazısında ele aldık.
Basılı Yayındaki Karşılığı
1117 sayılı Kanun, basılı yayında benzer bir erişim engelleme mantığı kurar: muzır bulunan eserler yalnızca 18 yaşından büyüklere, içi görülmeyen zarf veya poşet içinde satılabilir. Ayrıntısını zarflı satış yazısında ele aldık.
Sonuç
6112 sayılı Kanunun 8. maddesinin üçüncü fıkrası, isteğe bağlı yayın hizmeti sağlayıcılarına, çocuk ve gençlerin gelişimini olumsuz etkileyebilecek yayınları normal şartlar altında duymayacakları ve görmeyecekleri şekilde sunma yükümlülüğü getirir. Akış hâlindeki yayında araç zaman dilimi ve koruyucu sembol, isteğe bağlı yayında ise erişim düzenidir. İdarî tedbir olarak programın katalogdan çıkarılmasına karar verilebilir.