Bu yazı 1 Ocak 2025 – 5 Eylül 2026 aralığında Türkiye basın ve medya mevzuatında yapılan değişiklikleri kapsıyor. Dönemin iki büyük başlığı var: 195 sayılı Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanun'un resmî ilan yaptırım rejiminin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesi ve ardından 7587 sayılı Kanun'la yeniden yazılması. Bunun yanında bir de 6112 sayılı Kanun'da kapsam genişleten teknik bir değişiklik var. Aynı derecede önemli olan bir başka bulgu ise şu: 5187 ve 5953 sayılı kanunlarda bu dönemde hiçbir değişiklik yapılmadı. Aşağıda hem değişenleri hem değişmeyenleri madde numaralarıyla ele alıyoruz.
Bir bakışta: 2025-2026 tablosu
| Mevzuat | 2025-2026 değişikliği | Künye |
|---|---|---|
| 5187 sayılı Basın Kanunu | YOK — son büyük değişiklik 7418 sayılı Kanun (2022) | — |
| 5953 sayılı Basın İş Kanunu | YOK — son kanun değişikliği 7418 (2022), son AYM iptali K.2023/89 | — |
| 6112 sayılı RTÜK Kanunu | VAR — 7573 sayılı Kanun m.9 ile m.33/2 değişti | RG 29/1/2026 – 33152 |
| 195 sayılı BİK Kanunu | VAR — 7587 sayılı Kanun m.7-8; m.35/A eklendi, m.49 yeniden yazıldı | RG 1/7/2026 – 33297 |
| Basın Kartı Yönetmeliği | Bulunamadı — bilinen son değişiklik 6/6/2024 | RG 6/6/2024 – 32568 |
| AYM (basın) | K.2025/132 (195 m.49/a iptali) ve K.2025/244 (kesinlik hükmü iptali) | RG 13/10/2025 / ikincisi teyit edilemedi |
195 sayılı Kanun'da köklü değişiklik: 7587 sayılı Kanun
Dönemin en önemli düzenlemesi 7587 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'dur. Kabul tarihi 24/6/2026, Resmî Gazete 1 Temmuz 2026 tarih ve 33297 sayı. Kanunun 18. maddesi 31/12/2025'ten geçerli olmak üzere, diğer maddeleri ise yayım tarihinde yürürlüğe girdi. Basın mevzuatını ilgilendiren iki maddesi var: MADDE 7 ve MADDE 8. Her ikisi de 195 sayılı Kanun'u değiştiriyor.
MADDE 7 — 195 sayılı Kanun'a eklenen m.35/A: internet haber sitelerinin vasıf ve ödevleri
7587 sayılı Kanun'un 7. maddesiyle 195 sayılı Kanun'a MADDE 35/A eklendi. Maddenin başlığı “İnternet haber sitelerinin vasıf ve ödevleri”. Düzenleme, resmî ilan yayınlayacak internet haber siteleri için aranacak ölçütlerin Basın İlan Kurumu Genel Kurulu tarafından belirleneceğini hükme bağlıyor. Belirlenecek ölçütler arasında şunlar sayılıyor:
- Yayımlanan haber sayısı
- İçerik nitelikleri
- Kadro (çalıştırılacak fikir işçisi kadrosu)
- Okur sayısı
- Yayın hayatı süresi
Bu değişikliğin asıl anlamı hukuk tekniğindedir. 7418 sayılı Kanun 2022'de internet haber sitelerini 195 sayılı Kanun kapsamına almış (m.45/A) ve Geçici m.9 ile bu sitelerin vasıflarının altı ay içinde Genel Kurulca çıkarılacak yönetmelikle belirlenmesini öngörmüştü. Yani internet haber sitelerinin resmî ilan alma şartları bugüne kadar yalnızca yönetmelik düzeyinde düzenlenmişti. m.35/A ile bu çerçeve kanun düzeyine taşındı. Gazeteler için zaten var olan m.34 (münderecat, sayfa sayı ve ölçüsü, kadro, fiili satış, en az yayın hayatı süresi) hükmünün internet haber siteleri karşılığı böylece kanunda yerini almış oldu.
Pratik sonuç: internet haber sitesi işletiyorsanız, resmî ilan hakkınızın dayanağı artık sadece yönetmelik değil, doğrudan kanundur. Genel Kurul'un bu maddeye dayanarak yapacağı yeni belirlemeleri takip etmeniz gerekir. Yayın tarafındaki genel uyum yükümlülüklerinizi internet haber sitesi yasal uyum kontrol listesinde topluca gözden geçirebilirsiniz.
MADDE 8 — 195 sayılı Kanun m.49 yeniden yazıldı: kademeli ilan/reklam kesme
7587 sayılı Kanun'un 8. maddesiyle 195 sayılı Kanun'un 49. maddesi yeniden düzenlendi. Bu düzenleme boşlukta yapılmadı: aşağıda anlatacağımız Anayasa Mahkemesi iptali sonucu oluşan hukuki boşluğu doldurmak için yapıldı. Yeni sistem, tek bir üst sınır yerine kademeli bir müeyyide getiriyor:
| İhlalin sırası | İlan ve reklam kesme süresi |
|---|---|
| İlk ihlal | 1 – 10 gün |
| İlk tekrar | 5 – 15 gün |
| İkinci tekrar | 10 – 20 gün |
| Üçüncü ve sonraki tekrarlar | 15 – 25 gün |
Maddeye ayrıca bir ağırlaştırma kuralı eklendi: “İhlal süresinin bir ayı aşması hâlinde gün sayıları bir kat artırılır.” Yani bir ayı aşan bir ihlalde, örneğin ilk ihlal için 1-10 gün olan aralık 2-20 güne çıkar.
İkinci önemli nokta kapsamdır: yeni m.49, yaptırımı gazete ve dergilerin yanı sıra internet haber sitelerini de kapsayacak biçimde düzenliyor. 2022'de 195 sayılı Kanun kapsamına alınan internet haber siteleri, artık aynı yaptırım rejimine açıkça tabi.
AYM iptali: BİK'in ilan ve reklam kesme yetkisi
7587 sayılı düzenlemenin sebebi, Anayasa Mahkemesi'nin E.2023/168, K.2025/132 sayılı ve 17/6/2025 tarihli kararıdır. Karar 13 Ekim 2025'te Resmî Gazete'de yayımlandı. Mahkeme, 195 sayılı Kanun'un 49. maddesinin (a) bendini — gazete, dergi ve internet haber sitelerine iki aya kadar ilan ve reklam kesme yaptırımı öngören hükmü — iptal etti.
İptalin gerekçesi doğrudan yaptırımın kendisi değil, belirlilik sorunuydu. Karara göre hangi eylem ve işlemlerin yaptırım gerektireceği, hangi eylemin hangi süre ve kapsamda yaptırıma tabi olacağı kanunda çerçevelenmeden, genel bir atıfla Kuruma belirleme yetkisi verilmişti. Bu, Anayasa'nın 13, 26 ve 28. maddelerine aykırı bulundu. 7587 sayılı Kanun'un getirdiği kademeli süre tablosunun neden bu kadar ayrıntılı olduğu buradan anlaşılıyor: kanun koyucu, iptal gerekçesindeki belirlilik eksikliğini kanun metnine süre aralıkları yazarak gidermeye çalışmıştır.
195 sayılı Kanun'un iptal sonrası yürürlükte olan metninde m.49'un yapısı şöyleydi:
| Bent | Durum |
|---|---|
| m.49/(a) — gazete, dergi ve internet haber sitelerine ilan/reklam kesme | İPTAL — AYM 17/6/2025, E.2023/168, K.2025/132; iptal 13/10/2025'te yürürlüğe girdi |
| (a) bendine ilişkin “üçüncü cümle yönünden” kaydı | Kanun metnindeki iptal dipnotu “(a) ibaresi üçüncü cümle yönünden” biçimindedir; yani iptal, (a) bendinin üçüncü cümle yönünden uygulanmasına ilişkindir. Kapsamı için kararın Resmî Gazete'de yayımlanan tam metnine bakın. |
| m.49/(b) — prodüktörlük müessesesinin en çok iki ay kapatılması | Yürürlükte kaldı |
| m.49/(c) — kamu idare ve teşekkülü sorumluları hakkında disiplin muamelesi | Yürürlükte kaldı |
İtiraz yolu ise değişmedi: Yönetim Kurulu kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren on gün içinde Kurum Genel Müdürlüğünün bulunduğu yerdeki Asliye Hukuk Mahkemesine itiraz edilir ve bu itirazlarda basit yargılama usulü uygulanır (195 s.K. m.49, 7418 sayılı Kanun'la değişik ikinci paragraf).
Bu iptal yerel gazeteler için pratikte ne anlama geldi?
13 Ekim 2025 ile 1 Temmuz 2026 arasında, resmî ilan yayınlayan gazete, dergi ve internet haber sitelerine karşı kanuni dayanağı olan bir ilan/reklam kesme yaptırımı bulunmuyordu. Bu dönemde:
- Kesme yaptırımının kanuni dayanağı ortadan kalkmıştı; ayakta kalan yaptırımlar yalnızca prodüktörlük müessesesinin kapatılması ve kamu görevlileri hakkında disiplin işlemiydi.
- Devam eden veya bu döneme sarkan uyuşmazlıklarda, uygulanan yaptırımın dayandığı hükmün iptal tarihine göre değerlendirilmesi gerekir. Bu değerlendirme somut olaya bağlıdır; dosyanız varsa avukatınıza iptal kararının tarihini ve Resmî Gazete gününü mutlaka hatırlatın.
- 1 Temmuz 2026'dan itibaren yeni ve kademeli rejim yürürlüktedir. Artık ilk ihlalde en fazla 10 günlük kesme söz konusudur; eski “iki aya kadar” üst sınırı kanun metninde yoktur.
- Yeni rejimde tekrar sayısı doğrudan süreyi belirlediği için, ihlal kayıtlarınızı ve BİK yazışmalarınızı düzenli arşivlemeniz somut bir menfaat hâline gelmiştir.
İkinci AYM iptali: asliye hukuk kararlarının kesinliği
Aynı dönemde Anayasa Mahkemesi ikinci bir iptal kararı daha verdi: E.2025/184, K.2025/244. Karar, Bakırköy 9. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin itiraz yoluyla yaptığı başvuru üzerine verildi; başvuruya konu dava, Gazeteciler Cemiyeti'nin BİK ilan kesme cezalarına karşı açtığı davaydı. İptal edilen kural, 195 sayılı Kanun m.49 kapsamındaki cezalara karşı asliye hukuk mahkemelerinde verilen kararların kesin olduğuna ilişkin düzenlemedir. Gerekçe yine Anayasa m.13, 26 ve 28'dir.
Pratik önemi büyüktür: kesinlik hükmü iptal edildiğinde, asliye hukuk mahkemesinin verdiği karar artık nihai olmaktan çıkar ve kanun yolu açılır. BİK yaptırımına karşı dava açacak bir yayıncı için bu, tek dereceli yargılamadan çok dereceli yargılamaya geçiş anlamına gelir.
6112 sayılı RTÜK Kanunu'nda kapsam genişlemesi: 7573 sayılı Kanun
Radyo ve televizyon tarafında tek değişiklik 7573 sayılı Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile geldi. Kabul tarihi 23/1/2026, Resmî Gazete 29 Ocak 2026 tarih ve 33152 sayı.
Kanunun 9. maddesi, 6112 sayılı Kanun'un 33. maddesinin ikinci fıkrasını değiştirdi. Fıkradaki “yayın yapan ve” ibaresi, “yayın yapan veya geçici 4 üncü madde kapsamında yayınlarına devam eden kuruluşlardan” şeklinde genişletildi. Yani hükmün kapsamına, sıralama ihalesi yapılmadığı için 6112 geçici m.4 uyarınca karasal ortamda yayınlarını sürdüren eski kuruluşlar da dâhil edildi.
Karasal yayın yapan ve geçici m.4 statüsünde bulunan kuruluşlar için bu, m.33/2 yükümlülüklerinin artık kendilerine de uygulanacağı anlamına gelir. Bundan önceki 6112 değişikliği 27/12/2023 tarihli 7491 sayılı Kanun'un 66. maddesiydi (m.3'e “koşullu erişim” ve “net satış” tanımlarının eklenmesi, m.14/5-6'nın iptali).
Değişmeyenler: 5187 ve 5953
Bir yayıncı için “neyin değişmediği” bilgisi, değişenler kadar kıymetlidir; çünkü uyum sisteminizi yeniden kurmanız gerekmediğini gösterir.
5187 sayılı Basın Kanunu: 2025-2026'da değişiklik yok
5187 sayılı Kanun'un son değişikliği 13/10/2022 tarihli ve 7418 sayılı “Basın Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”dur (RG 18/10/2022). Bu kanunla internet haber siteleri 5187 kapsamına alınmış ve basın kartı rejimi Ek m.1-8 olarak kanuna eklenmişti. 2023-2026 arasında 5187'yi değiştiren bir kanun bulunamamıştır; 2026 tarihli iki torba kanunun (7587 ve 7573) tam metinleri okunmuş ve 5187'ye dokunmadıkları doğrudan doğrulanmıştır. 5187'ye ilişkin kayıtlı tek AYM iptali ise çok eskidir: E.2004/81, K.2008/48 (31/1/2008), m.9/2'nin bir bölümü.
5953 sayılı Basın İş Kanunu: yeni değişiklik ve yeni AYM iptali yok
5953 sayılı Kanun'da da 2024-2026 döneminde ne kanun değişikliği ne de yeni bir AYM iptal kararı bulunmuştur. Son kanun değişikliği yine 7418 sayılı Kanun iledir: m.1'e “internet haber siteleri” ibaresi eklenerek bu sitelerin çalışanları kanun kapsamına alınmıştır. Son AYM iptali ise E.2021/62, K.2023/89 (4/5/2023) sayılı karardır; bu kararla m.6'nın birinci fıkrası ve kıdem tazminatı tutarını düzenleyen fıkradaki bir cümle iptal edilmiş, iptal 14/6/2023'te yürürlüğe girmiştir. İptal edilen cümlenin metni yürürlükteki konsolide kanun metninde yer almadığından, kapsamı için kararın Resmî Gazete'de yayımlanan tam metnine bakılmalıdır.
Sonuç olarak gazeteci iş ilişkilerinde uygulanacak çerçeve 2023'ten bu yana sabittir. Sözleşme metninizi bu çerçeveye göre kurmadıysanız 5953 uyumlu gazeteci iş sözleşmesi şablonuna bakmanız yerinde olur.
Yasama tarafında beklemede olan bir teklif var: Yalova Milletvekili Tahsin Becan tarafından verilen 2/3436 esas numaralı 5187 sayılı Basın Kanunu'nda değişiklik teklifi, 19 Aralık 2025'te TBMM Başkanlığına gelmiş ve Adalet ile Anayasa Komisyonlarına havale edilmiştir. Kanunlaşmamıştır. Bu bilgi tek kaynaktan teyit edilebilmiştir; teklifin güncel durumunu tbmm.gov.tr üzerinden doğrulayın.
Basın Kartı Yönetmeliği: bilinen son değişiklik 6 Haziran 2024
Yürürlükteki Basın Kartı Yönetmeliği, Cumhurbaşkanı Kararı 7051 ile yürürlüğe konulmuştur; Resmî Gazete 10 Nisan 2023 tarih ve 32159 sayı. Dayanağı 5187 sayılı Kanun'un ek 1 ilâ ek 8. maddeleridir. Bu yönetmelik, 13/12/2018 tarihli önceki Basın Kartı Yönetmeliği'ni yürürlükten kaldırmıştır.
Yönetmeliğin bilinen tek değişikliği, Cumhurbaşkanı Kararı 8624 ile yapılmış ve 6 Haziran 2024 tarih ve 32568 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Değiştirilen maddeler: 14, 16, 23, 24, 25 ve 26. Getirdikleri:
- m.24'teki “On beş günlük aralıklarla yayınlanan gazete ve on beş günden fazla aralıklarla yayınlanan dergilerde” ibaresi “Haber ve fotoğraf ajanslarında” olarak değiştirildi.
- m.26'daki “Özel radyo” ibaresi “radyo” olarak değiştirildi ve radyo-televizyonda basın kartı alabilecek unvanlara “fotoğrafçı” eklendi.
- m.14'e eklenen dördüncü fıkrayla, sürekli basın kartı için gereken on sekiz yıllık sürenin hesabında serbest basın kartı taşınan dönemlerin en fazla yirmi dört ayı dikkate alınır hâle geldi.
- m.25'e eklenen fıkrayla TRT'de, m.23'e göre de Anadolu Ajansı'nda haber alanında çalışmayanlara basın kartı verilmemesi düzenlendi.
- m.16'daki “DES'e yüklenmesi” ibaresi “elektronik ortamda Başkanlığa iletilmesi” olarak değiştirildi.
2025 veya 2026'da Basın Kartı Yönetmeliği'nde değişiklik yapıldığına dair bir kayıt bulunamamıştır. Bu, değişiklik olmadığının kesin kanıtı değildir; yalnızca araştırmada bulunamadığı anlamına gelir. Yönetmeliğin yürürlükteki hâlini mevzuat.gov.tr üzerinde 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı numarasıyla arayarak teyit edin. Kontenjan hesabınızı yaparken de yayın türüne göre kontenjan hesaplama yazısındaki tabloları güncel yönetmelik metniyle karşılaştırın.
Dezenformasyon suçu (TCK m.217/A) hakkında AYM ne karar verdi?
7418 sayılı Kanun'un 29. maddesiyle Türk Ceza Kanunu'na eklenen m.217/A (“halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma”, bir yıldan üç yıla kadar hapis) hükmüne karşı açılan iptal davası, Anayasa Mahkemesi'nin E.2022/129, K.2023/189 sayılı ve 8 Kasım 2023 tarihli kararıyla sekize karşı altı oyla reddedilmiştir. Yani hüküm iptal edilmemiş, yürürlükte kalmıştır. 2024-2026 döneminde bu hükme ilişkin yeni bir iptal kararı da bulunamamıştır.
Hangi değişiklik kimi nasıl etkiliyor: ne yapmalısınız
Resmî ilan yayınlayan yerel gazete iseniz
- 1 Temmuz 2026'dan itibaren ilan/reklam kesme yaptırımı kademeli hâle geldi. İhlal geçmişinizin kaydını tutun; tekrar sayısı doğrudan gün sayısını belirliyor.
- İhlal süresinin bir ayı aşması hâlinde gün sayılarının bir kat artacağını hesaba katın. Süregelen bir eksikliği bir ay içinde kapatmak, cezayı yarıya indirir.
- Yaptırım kararına karşı itiraz süresi hâlâ tebliğden itibaren on gündür; bu süre hak düşürücüdür, kaçırmayın.
- Fiyat tarafındaki değişiklikleri ayrıca izleyin: tarife her yıl aralıkta yenileniyor. Geçmiş yılların birim fiyatlarını ve artış oranlarını resmî ilan fiyat tarifesi arşivinden karşılaştırabilirsiniz.
İnternet haber sitesi işletiyorsanız
- 195 sayılı Kanun m.35/A ile vasıf ve ödevlerinizin çerçevesi kanun düzeyine taşındı. Genel Kurul'un bu maddeye dayanan belirlemelerini bik.gov.tr üzerinden takip edin.
- Yeni m.49 yaptırım rejimi açıkça internet haber sitelerini de kapsıyor; artık gazetelerle aynı kademeli sisteme tabisiniz.
- Ölçütler arasında haber sayısı, kadro ve okur sayısı sayıldığı için yayın istatistiklerinizi ve SGK kayıtlarınızı belgelenebilir biçimde tutun.
Radyo veya televizyon yayıncısı iseniz
- 6112 m.33/2'nin yeni metnini okuyun: geçici m.4 kapsamında karasal yayına devam eden bir kuruluşsanız artık bu fıkranın kapsamındasınız.
- Değişiklik 29 Ocak 2026'da yürürlüğe girdi; bu tarihten önceki ve sonraki yükümlülük durumunuzu ayırt edin.
- 6112'de bunun dışında 2025-2026 döneminde değişiklik yok; yayın ilkeleri (m.8) ve yaptırım (m.32) çerçeveniz sabit kaldı.
Basın kartı sahibi veya başvurusu yapacaksanız
- Uygulanacak metin 10/4/2023 tarihli Basın Kartı Yönetmeliği'nin 6/6/2024 değişiklikleri işlenmiş hâlidir.
- Sürekli basın kartı süre hesabında serbest kart döneminden en fazla yirmi dört ayın sayılacağını unutmayın.
- Komisyon takvimini ve sonuçların hangi kanaldan duyurulduğunu Basın Kartı Komisyonu toplantı takvimi yazısından izleyebilirsiniz.
Değişiklikleri kendiniz nasıl takip edersiniz
Bu tür bir yazı yayımlandığı ana aittir. Kalıcı çözüm, birincil kaynağı doğrudan izlemektir. Aşağıdaki üç adımlık rutin, bir yayıncı için yeterlidir:
1) KANUNUN YÜRÜRLÜKTEKİ HÂLİ
mevzuat.gov.tr -> kanun numarasıyla ara (5187 / 5953 / 6112 / 195)
Konsolide metnin sonundaki "Ek ve Değişiklik Getiren Kanunlar" tablosuna bak
Madde altındaki dipnotlar hangi kanunla ne zaman değiştiğini gösterir
2) YENİ YAYIMLANANLAR
resmigazete.gov.tr -> tarih ile fihrist
Torba kanunlar "Bazı Kanunlarda Degisiklik Yapilmasina Dair Kanun" adiyla cikar;
basin mevzuatini degistirip degistirmedigini madde madde kontrol edin
3) ANAYASA MAHKEMESI KARARLARI
normkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr -> norm denetimi (iptal davasi / itiraz yolu)
kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr -> bireysel basvuru
Esas ve karar numarasiyla arayin (ornek: E.2023/168 - K.2025/132)Özet
- 195 sayılı Kanun m.49/(a), AYM'nin E.2023/168, K.2025/132 sayılı kararıyla iptal edildi; karar 13/10/2025'te Resmî Gazete'de yayımlandı.
- 7587 sayılı Kanun (RG 1/7/2026 – 33297) m.49'u yeniden yazdı: 1-10 / 5-15 / 10-20 / 15-25 gün kademeleri, bir ayı aşan ihlalde bir kat artırım, internet haber siteleri dâhil.
- Aynı kanun 195'e m.35/A ekleyerek internet haber sitelerinin vasıf ve ödevlerini kanun düzeyine taşıdı.
- AYM ayrıca m.49 cezalarına karşı asliye hukuk kararlarının kesinliğini iptal etti (E.2025/184, K.2025/244 — tek kaynaktan teyit).
- 6112 m.33/2, 7573 sayılı Kanun'la (RG 29/1/2026 – 33152) geçici m.4 kapsamındaki kuruluşları da içerecek şekilde genişletildi.
- 5187 ve 5953'te bu dönemde değişiklik yok; son büyük düzenleme 2022 tarihli 7418 sayılı Kanun, 5953 için son AYM iptali 2023 tarihli K.2023/89.
- Basın Kartı Yönetmeliği'nin bilinen son değişikliği 6/6/2024 tarihlidir; sonrasında değişiklik bulunamamıştır.
- TCK m.217/A'nın iptali istemi AYM tarafından 8/11/2023'te reddedilmiştir; hüküm yürürlüktedir.