Soruyu iki ayrı faaliyete bölmek gerekiyor: haber üretmek ve okurdan veri toplamak. İkisi aynı rejimde değerlendirilmez.
İki Ayrı Faaliyet
| Faaliyet | Örnek | Değerlendirme |
|---|---|---|
| Haber üretimi | Bir haberde kişi adının, görüntüsünün ya da bilgisinin yer alması | Gazetecilik faaliyeti istisnası tartışması burada doğar |
| Okur verisi işleme | Üyelik, yorum, bülten aboneliği, çerez, iletişim formu | İstisna tartışması yok — genel veri koruma yükümlülükleri işler |
Okur Tarafı: Yükümlülük Nettir
Haber sitesi, okurundan veri toplayan bir işletmedir. Bu tarafta beklenen asgari araçlar:
- Aydınlatma metninin veri toplanan formlarda gösterilmesi
- Çerez yönetim aracı ve tercihlerin saklanması
- Veri sahibi başvurularının kaydı ve yanıtlanması
- Yorum ve abonelik verilerinin dışa aktarılabilmesi ve silinebilmesi
- Erişim kayıtlarının makul bir süreyle sınırlı tutulması
- Veri işleme envanterinin tutulması
Ayrıntısını okur verileri yazısında, çerez tarafını çerez onayı yazısında ele aldık.
Haber Tarafı: Sınır Tartışmalı
Konuyu gazetecilik istisnası yazısında ve haberde kişisel veri yazısında ele aldık.
Basın Mevzuatındaki Kesin Sınırlar
İstisna tartışmasından bağımsız olarak, 5187 sayılı Basın Kanunu belirli hâllerde kimlik açıklamayı doğrudan cezalandırır. 21. madde şu hâllerde kimlikleri açıklayacak ya da tanınmalarına yol açacak yayınları cezalandırır:
- Türk Medeni Kanunu'na göre evlenmeleri yasaklanmış kimseler arasındaki cinsel ilişkiyle ilgili haberlerde bu kişilerin
- Maddede sayılan cürümlere ilişkin haberlerde mağdurların
- On sekiz yaşından küçük suç faili veya mağdurlarının
Ceza, bölgesel süreli yayınlarda, yaygın süreli yayınlarda ve internet haber sitelerinde daha yüksek bir tabandan başlar.
Cevap ve Düzeltme Hakkı
Kişilerle ilgili gerçeğe aykırı yayında 5187 m.14 devreye girer: zarar gören kişinin yayım tarihinden itibaren iki ay içinde göndereceği düzeltme ve cevap yazısı; sorumlu müdür tarafından hiçbir düzeltme ve ekleme yapılmaksızın, günlük süreli yayınlarda üç gün, internet haber sitelerinde en geç bir gün içinde, ilgili yayının yer aldığı sayfa ve sütunlarda, URL bağlantısı sağlanmak suretiyle, aynı puntolarla yayımlanır.
Pratik Ayrım
| Soru | Hangi rejim |
|---|---|
| Bülten aboneliği için onay alınmalı mı? | Veri koruma + elektronik ticaret |
| Yorum formunda aydınlatma gösterilmeli mi? | Veri koruma |
| Çerez tercihi sorulmalı mı? | Veri koruma |
| Haberde bir kişinin adı yazılabilir mi? | Gazetecilik istisnası tartışması + 5187 m.21 |
| Şüphelinin fotoğrafı yayımlanabilir mi? | Kişilik hakları + 5187 m.21 + ayrı yazı |
| Çocuğun yüzü gösterilebilir mi? | 5187 m.21 + ayrı yazı |
Sonuç
Aydınlatma yükümlülüğü, okur verisi işleyen bir haber sitesi için tartışmasız işler: formlarda aydınlatma, çerez yönetimi ve veri sahibi başvurularının karşılanması gerekir. Haber üretimi tarafında gazetecilik istisnasının kapsamı ise incelikli bir konudur ve Kanunun resmî metninden değerlendirilmelidir. Buna karşılık 5187 m.21'deki kimlik açıklama yasakları her hâlde uygulanır.