Yayın lisansının iptali, 6112'nin en ağır idarî yaptırımıdır ve keyfî değildir: kanun iptali sayılı hâllere bağlamıştır. Bu hâllerin çoğu tek bir olayla değil, bir süreçle oluşur; süreçteki ara basamakları kaçırmamak, iptali önlemenin tek yoludur.
1. Ağır ihlallerin ikinci tekrarı
m.8/1'in (a), (b) ve (d) bentleri ile m.8/4'e aykırı yayında, yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı hâlinde yayın on güne kadar durdurulur; ikinci tekrarı hâlinde yayın lisansının iptaline karar verilir (m.32/5). Bu bentler; Devletin varlık ve bağımsızlığı ile ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğü, kin ve düşmanlığa tahrik, terörü övme ve teşvik, ve m.8/4'teki arkadaş bulma programları, mevzuata aykırı sağlık beyanlı ürün tanıtımı ile katma değerli numaralar üzerinden ödül taahhüdü yasaklarıdır.
2. Diğer ihlallerde yirmi eşiğinin ardından iki tekrar
m.8/1'in diğer bentleri, m.8/2 ve ticarî iletişim hükümleri bakımından merdiven daha uzundur: bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal → yayın beş güne kadar durdurulur; aynı ihlalin tekrarı → beş günden on güne kadar durdurma; ikinci tekrar → lisans iptali.
3. Lisans şartlarından birinin kaybedilmesi
m.32/6 üç basamaklı bir süreç kurar ve her basamak ayrı bir fırsattır.
| Basamak | Ne olur | Süre |
|---|---|---|
| 1 | Şartı yerine getirmesi için kuruluşa süre verilir | 30 gün |
| 2 | Süreye rağmen yerine getirilmezse yayınlar durdurulur | 3 ay |
| 3 | Bu süre zarfında da yerine getirilmezse lisans iptal edilir, kanal ve frekans kullanımına son verilir | — |
Aynı süreç, m.6/5'te düzenlenen yükümlülüğün yerine getirilmemesi hâlinde de işler; bu ekleme 2017'de 690 sayılı KHK ile yapılmış, 2018'de 7077 sayılı Kanunla aynen kabul edilmiştir.
4. Lisansın hile ile elde edilmesi
m.32/7 tek cümlelik ve basamaksızdır: "Yayın lisansının verilmesi için gerekli şartlara uygunluğunu hile ile elde ettiği tespit edilen kuruluşun yayın lisansı iptal edilir." Burada uyarı, süre verme veya durdurma aşaması yoktur. Ayrıca kanun malî sonucu da yazar: iptal edilen kuruluştan alınmış olan yayın lisans bedeli ile kanal ve frekans yıllık kullanım bedeli iade edilmez.
5. Yaptırım kararının gereklerine aykırı yayına devam
m.32/5'in son cümlesi: programlarının yayını veya yayınları süreli durdurulan kuruluş, yaptırım kararının tebliğine rağmen kararın gereklerine aykırı olarak yayınlarına devam ederse yayın lisansının iptaline karar verilir. Tek fiil yeterlidir.
6. Yayın yasağı ihlalinin üçüncü tekrarı
m.7/4, 6112 ve 5187 sayılı Basın Kanunu uyarınca getirilen yayın yasak ve kısıtlamalarına aykırı yayın için ayrı bir merdiven kurar: yayın bir gün durdurulur; bir yıl içinde tekrarda beş güne kadar, ikinci tekrarda onbeş güne kadar durdurma; üçüncü kez tekrarında yayın lisansının iptaline karar verilir.
Lisanssız yayın: iptalden sonrası
Lisansı iptal edilmiş olmasına rağmen yayına devam etmek artık idarî değil adlî bir meseledir. m.33/1 uyarınca yayın yapan gerçek kişiler ile tüzel kişilerin yönetim kurulu üyeleri ve genel müdürü bir yıldan iki yıla kadar hapis ve bin günden beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır; tüzel kişiler hakkında ayrıca 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 60. maddesindeki güvenlik tedbirleri uygulanır ve izinsiz faaliyetine devam eden yayın cihaz ve tesisleri Üst Kurulca mühürlenerek kapatılır.
İptal kararına karşı ne yapılır
Lisans iptali de bir idarî yaptırım kararıdır ve m.32/9'a tabidir: 2577 sayılı İdarî Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre yargı yoluna başvurulur, ancak idare mahkemesinde dava işlemin tebliğinden itibaren onbeş gün içinde açılır. Kritik ayrıntı şudur: iptal davası açılmış olması kararın yerine getirilmesini durdurmaz. Yürütmenin durdurulması ayrıca talep edilmelidir.
Yaptırım basamaklarının tamamını üst sınır yazısında, onbeş günlük dava süresini itiraz yazısında anlattık.