TRT'de Cevap Hakkı Nasıl Kullanılır?

Hakkın doğduğu hâl

2954 m.27 giriş cümlesi: "Yayınlarda bir kişinin haysiyet ve şerefine dokunulması veya kendisi ile ilgili olarak gerçeğe aykırı hususlar bulunması hâlinde..."

Süreler

Metnin içeriği ve süresi

m.27/b: "Bu düzeltme ve cevap metninde, yayının niteliğinin yukarıdaki fıkra kapsamına girdiği, yayında kendisine gerçeğe aykırı olarak bir husus atfedildiği veyahut şeref ve haysiyetine dokunulduğu veya gerçeğin ne olduğu kısaca açıklanır. Cevap ve düzeltme metni, cevap ve düzeltmeye esas olan yayın süresinin ilgili bölümünün süresini aşamaz."

Yani metnin uzunluğu, cevaba konu olan yayın bölümünün süresiyle sınırlıdır.

TRT hangi hâllerde reddedebilir

m.27/c üç ret sebebi sayar. Düzeltme ve cevap metni:

• Bu Kanun ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümlerine uygun değilse
• Suç niteliğinde ifadeler taşıyorsa
• Yeni bir düzeltme ve cevap hakkı doğurur nitelikteyse

Genel Müdürlük, talebi reddettiğini, yayınlamakla yükümlü olduğu üç günlük sürenin bitiminden itibaren iki gün içinde ilgilisine bildirir. "Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi" ibaresi 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK'nin 95. maddesiyle eklenmiştir.

İtiraz mercii: Ankara Sulh Ceza Hâkimliği

m.27/d: "İlgili, bu ret kararına karşı, iki gün içinde Ankara Sulh Ceza Hâkimliği nezdinde itiraz edebilir. Hak sahibi, itirazını, Ankara Sulh Ceza Hâkimliğine gönderilmek üzere bulunduğu yer mahkemesine de verebilir."

Son cümle pratik bir kolaylıktır: itiraz için Ankara'ya gitmek gerekmez; bulunduğunuz yerdeki mahkemeye verilen dilekçe Ankara'ya gönderilir.

Hâkimin inceleyeceği hususlar

m.27/e, sulh ceza hâkiminin en geç iki gün içinde ve şu yönlerden inceleme yapacağını söyler:

• Metnin suç niteliği olup olmadığı
• Yayın ile ilgisi bulunup bulunmadığı
• Maddede yazılı şartlara uygun olup olmadığı
• Yeni bir düzeltme ve cevap hakkı doğurur nitelikte olup olmadığı
• Süresi içinde TRT'ye gönderilip gönderilmediği

Hâkim, metnin aynen yayınlanmasına karar verebileceği gibi, uygun göreceği değişiklikleri bizzat yaptıktan sonra yayınlanmasına da karar verebilir. Kararın birer örneği taraflara gönderilir.

İkinci derece: Ankara Asliye Ceza Hâkimliği

m.27/f: Taraflar, bu karara kendilerine tebliğinden başlayarak iki gün içinde Ankara Asliye Ceza Hâkimliği nezdinde itiraz edebilirler. m.27/g: "Asliye Ceza Hâkiminin verdiği karar kesindir. Bu kararın Genel Müdürlüğe tebliğinden itibaren en geç iki gün içinde cevap ve düzeltmenin yayınlanması zorunludur."

Mirasçılar ve tüzel kişiler

m.27/h: "Düzeltme ve cevap hakkını kullanmadan ölen kimsenin bu hakkını mirasçıları birlikte veya bunlardan yalnız ilk başvuranı kullanabilir." Maddenin devamında, özel hukuk tüzelkişilerince gönderilecek düzeltme ve cevap metinleri hakkında da bu madde hükümlerinin uygulanacağı belirtilir.

İki istisna

Maddenin son fıkraları iki özel durumu düzenler. Cumhurbaşkanlığı faaliyetlerinin tanıtılmasına yönelik yayınlar nedeniyle TBMM'de grubu bulunan fakat Hükümete dâhil olmayan siyasi partiler, düzeltme ve cevap hakkı taleplerini yayın tarihinden başlayarak üç gün içinde doğrudan Ankara Sulh Ceza Hâkimliği nezdinde yaparlar.

Buna karşılık: "Siyasi partilerin radyo ve televizyondan özel kanunları uyarınca yapacakları seçim propaganda konuşmaları ile Cumhurbaşkanlığı bildirisi veya konuşmaları hakkında bu madde hükümleri uygulanmaz."

Karşılaştırma: 6112 m.18 ile fark

TRT'nin genel rejimini TRT kuralları yazısında, özel yayıncılardaki karşılığını şikâyet ve cevap hakkı yazısında ele aldık.