Tescilli tasarım, başvuru tarihinden itibaren 5 yıl korunur ve beşer yıllık dönemlerle yenilenerek toplam 25 yıla kadar uzatılabilir (SMK m.69/1). Yenileme talebi ve ücreti, koruma süresinin sona erdiği tarihten önceki 6 ay içinde yapılır; bu süre kaçarsa süre bitiminden itibaren 6 ay içinde ek ücretle yenileme yapılabilir (SMK m.69/4). 2026 yılında tek tasarım için olağan yenileme ücretinin site toplamı 6.340,00 TL, ek süre içindeki yenilemenin site toplamı 11.120,00 TL'dir (Kod 04.01.05 ve 04.01.07).
Bu yazıda yenileme takvimini, EPATS'ta talep için gerekenleri, çoklu tescillerde kısmi yenilemeyi, 2026 ücretlerini ve yenilenmeyen tasarımın akıbetini kanun metninden anlatıyoruz. Tasarım korumasının genel çerçevesi için tasarım tescili nedir, markada yenileme için marka yenileme rehberi yazılarına bakabilirsiniz.
Koruma süresi nasıl hesaplanır?
Süre, tescil veya yayım tarihinden değil, başvuru tarihinden başlar (SMK m.69/1). Burada kastedilen, kesinleşmiş başvuru tarihidir; görsel veya kimlik eksikliği sonradan giderildiyse başvuru tarihi giderildiği tarih olarak kesinleşir (SMK m.64/2). Yenileme, önceki koruma süresinin sona erdiği günü izleyen günden itibaren hüküm doğurur, sicile kaydedilir ve Bültende yayımlanır (SMK m.69/5).
| Dönem | Koruma bitişi (başvuru 15.03.2022 örneği) | Olağan yenileme dönemi |
|---|---|---|
| 1. dönem (0-5 yıl) | 15.03.2027 | Bitişten önceki 6 ay |
| 2. dönem (5-10 yıl) | 15.03.2032 | Bitişten önceki 6 ay |
| 3. dönem (10-15 yıl) | 15.03.2037 | Bitişten önceki 6 ay |
| 4. dönem (15-20 yıl) | 15.03.2042 | Bitişten önceki 6 ay |
| 5. dönem (20-25 yıl) | 15.03.2047 | Yenileme yok, hak sona erer |
Toplamda dört yenileme yapılabilir; 25. yılın sonunda tasarım hakkı kesin olarak sona erer. Tescilsiz tasarımın süresi ise kamuya ilk sunulduğu tarihten itibaren 3 yıldır ve yenilenemez (SMK m.69/2). Bu farkı tescilsiz tasarım koruması yazısında ayrıca anlattık.
Yenileme takvimi: olağan süre ve ek süre
| Aşama | Ne zaman | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Olağan yenileme | Koruma süresinin sona erdiği tarihten önceki 6 ay | Olağan ücretle yenilenir | SMK m.69/4 |
| Ek süre | Sona erme tarihinden itibaren 6 ay | Ek ücretle (6 ay süre uzatımı ile) yenilenir | SMK m.69/4 |
| Ek süre de kaçtı | - | Hak, koruma süresinin bittiği tarihte sona ermiş olur | SMK m.69/6 |
Talep ile ücret ödemesine ilişkin bilgi aynı süre içinde Kuruma sunulmalıdır (SMK m.69/3-4). Yalnız talep formunu doldurup ödemeyi ertesi güne bırakmak yeterli değildir: EPATS'ta tahakkuk oluştuğunda ödeme yapılıp evrak numarası alınmadıkça işlem tamamlanmış sayılmaz. Ödeme akışını EPATS rehberinde anlattık.
Ek süre neden bir istisnasız kuraldır?
Patent ve faydalı modelde süre kaçırıldığında "işlemlerin devamı" ve "hakların yeniden tesisi" gibi yollar vardır (SMK m.107, 145/1). Tasarım için Kanunda böyle bir düzenleme yoktur. Ek 6 ay da geçerse tasarım hakkı, koruma süresinin bittiği tarihte sona erer (SMK m.69/6). Ayrıca genel eksik ücret kuralı tasarım yenilemesine uygulanmaz: SMK m.161/3, eksik ödenen ücretin Kurumca bildirilip 1 ay süre verilmesini öngörür, ancak m.69 kapsamındaki ücretleri bu kuralın açıkça dışında tutar. Eksik ödeme, yenilemenin hiç yapılmamış sayılmasına yol açabilir.
EPATS'ta yenileme: ne gerekir?
- Kim yapar: Kanun talebin tasarım sahibi tarafından yapılmasını öngörür (SMK m.69/4). Vekil atanmışsa işlemler vekil tarafından yürütülür (SMK m.160/4). Yurt dışında yerleşik sahipler yalnız vekille işlem yapabilir (SMK m.160/3).
- Belgeler: Talep formu ve ücretin ödendiğini gösteren bilgi (Yön. m.67/2).
- Nereden: EPATS giriş sayfası üzerinden, dosya seçilerek başvuru sonrası işlemlerden. Kurumun EPATS işlem videoları arasında "Tasarım Yenileme" videosu bulunur.
- Sonrası: Yenileme sicile kaydedilir ve Bültende yayımlanır (SMK m.69/5; Yön. m.67/1).
Çoklu tescillerde kısmi yenileme
Çoklu başvurudaki tasarımlar ayrı ayrı değerlendirilir ve ayrı ayrı yenilenebilir (SMK m.61/8). Kısmi yenileme için yenilenmesi istenen tasarımların numaralarını içeren talep formu ve ücret bilgisi gerekir; talep vekil tarafından yapılıyorsa vekâletnamede kısmi yenileme yetkisinin açıkça bulunması şarttır (Yön. m.67/3).
Kılavuz önemli bir ücret ayrıntısı verir: aynı yenileme süresi içinde birden çok kısmi talep yapılabilir, ama her talebin ücreti birbirinden bağımsız hesaplanır. Örneğin üç tasarımlı bir tescilde önce iki tasarımı yenileyip sonra üçüncüsünü yenilemeye karar verirseniz, üçüncü tasarım için "ilave tasarım" değil, tekli tasarım yenileme ücreti ödersiniz (Tasarım İnceleme Kılavuzu 2026). Hangi tasarımları yenileyeceğinize tek seferde karar vermek maliyeti düşürür.
2026 yenileme ücretleri
Tutarlar 2026 Ücret Tebliğindeki tutarlardır; KDV ve harç hariçtir (Tebliğ m.1/1) ve yalnız 2026 yılında yapılan ödemeler için geçerlidir. "Site toplamı" sütunu, Kurumun tasarım işlem ücretleri sayfasında yayımladığı, KDV ve varsa harç dahil ödenecek tutardır. Ödeme yapmadan önce EPATS'ta oluşan tahakkuku mutlaka kontrol edin.
| Kod | Hizmet | Tebliğ tutarı (TL, KDV ve harç hariç) | Site toplamı (TL) |
|---|---|---|---|
| 04.01.05 | Yenileme başvuru ücreti (tek tasarım) | 958,75 | 6.340,00 |
| 04.01.06 | Yenileme başvuru ücreti (ilave her tasarım) | 433,33 | 520,00 |
| 04.01.07 | 6 ay süre uzatımı ile yenileme (tek tasarım) | 2.752,83 | 11.120,00 |
| 04.01.08 | 6 ay süre uzatımı ile yenileme (ilave her tasarım) | 783,33 | 940,00 |
Hesap örneği, üç tasarımlı çoklu tescilin tamamı tek talepte yenilenirse:
- Olağan süre, site toplamı: 6.340,00 + 2 x 520,00 = 7.380,00 TL (Tebliğ tutarıyla 958,75 + 2 x 433,33 = 1.825,41 TL, KDV ve harç hariç).
- Ek süre, site toplamı: 11.120,00 + 2 x 940,00 = 13.000,00 TL (Tebliğ tutarıyla 2.752,83 + 2 x 783,33 = 4.319,49 TL, KDV ve harç hariç).
Tek ve ilave tasarım satırları arasındaki site farkının önemli kısmı harçtan gelir; harç Tebliğde ayrıca gösterilmez. Tutarlar 2026 Tebliğine göredir; 2027'de ödenecek yenilemeler için yeni yılın tebliğine bakın. Kaynaklarda, talep ile ödemenin farklı yıllara düştüğü durumlar için genel bir geçiş kuralı bulunmuyor; yıl sonuna yakın işlemlerde tahakkuku kontrol edin.
Lahey ve eski tarihli tasarımlar
Lahey sistemiyle Türkiye belirlenerek alınan uluslararası tescillerde koruma başlangıçta 5 yıldır ve Türkiye bakımından 25 yıla kadar uzatılabilir; yenileme TÜRKPATENT'e değil, doğrudan WIPO Uluslararası Bürosuna yapılır (Lahey Sistemine Göre Koruma Süresi; Tasarım İnceleme Kılavuzu 2026). Ayrıntı için Lahey sistemi rehberine bakın.
Geçiş notu: SMK'nın yenileme süresine ilişkin m.69/4 hükmü, Kanunun yayımından bir yıl sonra (10.01.2018) yürürlüğe girmiştir (SMK m.192/1-b). O tarihe kadar yenileme talepleri mülga 554 sayılı KHK'ya göre yapılıyordu (SMK geçici m.5); eski düzende süre, koruma süresinin sona erdiği ayın son gününe göre hesaplanıyordu (554 s. KHK m.36). Bugün yapılan yenilemelerde SMK m.69 uygulanır; süre, ayın sonu değil koruma süresinin bittiği tarihtir.
Yenilememeyi düşünüyorsanız
Bir tasarımı artık kullanmıyorsanız yenilememek yeterlidir; hak süre sonunda kendiliğinden sona erer (SMK m.69/6). Süre dolmadan korumayı sonlandırmak isterseniz kısmen veya tamamen vazgeçme yoluna gidebilirsiniz; vazgeçme yazılı bildirimle yapılır ve sicile kayıt tarihinde hüküm doğurur, sicilde lisans veya başka hak kayıtlıysa onların izni gerekir (SMK m.80; Yön. m.70). Koruma süresinin dolması, şartları varsa başka kanunlardan, örneğin FSEK'ten doğan hakları etkilemez (SMK m.58/3; Tasarım Başvuru Kılavuzu 2026).
Sık Sorulan Sorular
Tasarımımı 25 yıldan fazla koruyabilir miyim?
Tasarım tescili bakımından hayır; üst sınır toplam 25 yıldır (SMK m.69/1). Görünüm ayrıca ayırt edici bir işaret olarak kullanılıyorsa marka koruması, eser niteliği taşıyorsa FSEK koruması ayrı şartlarla gündeme gelebilir.
Yenileme süresini 1 gün kaçırdım, ne olur?
Koruma süresinin bitiminden itibaren 6 ay içindeyseniz ek ücretle yenileme yapabilirsiniz (SMK m.69/4; kod 04.01.07). 6 ay da geçtiyse hak, koruma süresinin bittiği tarihte sona ermiş sayılır; tasarım için yeniden tesis yolu Kanunda düzenlenmemiştir.
Hatırlatma e-postası gelmedi, süre işler mi?
Evet. Kurum, yenileme hatırlatma e-postalarının tebligat yerine geçmediğini açıkça duyurmuştur (Duyuru 02.01.2023). Süre Kanundan doğar.
Çoklu tescilde bazı tasarımları bırakabilir miyim?
Evet, kısmi yenileme mümkündür (Yön. m.67/3). Yenilenmeyen tasarımların hakkı süre sonunda sona erer; yenilenenler korunmaya devam eder.
Marka adları sahiplerine aittir. Bu yazı bağımsız bir teknik rehberdir; adı geçen kuruluşlarla bayilik veya ortaklık ilişkisi bulunduğu anlamına gelmez.
İlgili içerikler: TÜRKPATENT ve sınai mülkiyet rehberi · Tasarım tescili nedir · Marka yenileme · Tescilsiz tasarım · Lahey sistemi · EPATS rehberi · Locarno sınıflandırması