Tasarım başvurusunda koruma kapsamını belirleyen şey görsellerdir: ürün adı, Locarno sınıfı ve tarifnamedeki bilgiler koruma kapsamını etkilemez (SMK m.61/3). Görseller en az 8x8 cm, en fazla 16x16 cm boyutunda (8x16 ve 16x8 de kabul edilir), JPEG formatında, yüksek çözünürlükte ve sade, düz bir fon üzerinde sunulur; her görselde yalnız bir görünüm yer alır ve görsel sayısında sınır yoktur (Yön. m.50; Tasarım İnceleme Kılavuzu 2026). Görsel anlatım eksikse başvuru tarihi, eksikliğin giderildiği tarihe kayar (SMK m.64/2).
Bu yazıda görselleri hazırlarken uyulacak kuralları, kısmi koruma için görsel feragatnameyi, görünüm türlerini, Kurumun uygun bulmadığı sunumları, çoklu başvuruyu ve yayım ertelemesini birincil kaynaklardan derledik. Başvurunun genel adımları için tasarım tescili nedir yazısına bakın.
Görsel anlatım neden bu kadar önemli?
Kanun başvurunun zorunlu unsurları arasında "tasarımın görünümünü yansıtan ve yayım yoluyla çoğaltılmaya elverişli görsel anlatım"ı sayar (SMK m.61/1-b). Başvuru tarihi, kimlik bilgileri ve görsel anlatım eksiksizse Kurumun başvuruyu aldığı tarih olarak kesinleşir (SMK m.64/1). Bu iki unsurdaki eksiklik için verilen süre 1 aydır ve giderilirse başvuru tarihi giderildiği tarih olur (SMK m.64/2; Yön. m.60/1). Diğer şekli eksikliklerde süre 2 aydır ve başvuru tarihi korunur (Yön. m.60/2).
Kılavuzun vurguladığı ikinci nokta şudur: koruma, sunulan görsel anlatımla sınırlıdır; sunmadığınız görünümle ilgili hak iddia edemezsiniz. Başvurudan sonra tasarımı değiştirmek veya yeni görünüm eklemek mümkün değildir; yalnız tasarım örneğini değiştirmeyen imla ve açık maddi hatalar düzeltilebilir (SMK m.61/11).
Temel teknik kurallar
| Konu | Kural | Kaynak |
|---|---|---|
| Biçim | Resim, çizim, grafik, fotoğraf; siyah-beyaz veya renkli | Yön. m.50/1; İnc.K. 2026 |
| Boyut | En az 8x8 cm, en fazla 16x16 cm; 8x16 ve 16x8 de kabul | Yön. m.50/2; Baş.K. 2026 |
| Dosya | JPEG, RGB, yüksek çözünürlük; kontrol listesinde 300 DPI | İnc.K. 2026 |
| Yerleşim | Çizgisel çerçeve yok; kenardan en az 2-3 mm boşluk; alanı doldurmalı | İnc.K. 2026 |
| Görünüm sayısı | Sınırsız; her görselde tek görünüm | Yön. m.50/7; İnc.K. 2026 |
| Üç boyutlu ürün | Bütün yönleri açık ve net gösteren görünümler | Yön. m.50/3 |
| Fotoğraf | Sade ve düz fon | Yön. m.50/4 |
| Çizim | Üç boyut için gölgelendirme veya paralel çizgi | Yön. m.50/4 |
| Kabul edilmeyen | Başka cisim, aksesuar, ölçü, açıklayıcı metin, eksen ve boyut | Yön. m.50/7 |
| Yazı karakteri | Karakterlerden oluşan örnek metin ek görsel olarak | Yön. m.50/8 |
Numaralandırma 1.1, 1.2, 1.3 biçimindedir: ilk rakam tasarımın başvurudaki sırasını, ikinci rakam o tasarımın kaçıncı görseli olduğunu gösterir. Kılavuz, genel izlenimi en iyi veren perspektif görünümün 1.1 olarak sunulmasını uygun bulur.
Arka plan, gölge ve renk
- Arka plan: Çoğunlukla beyaz veya tek renk tercih edilir. Aşamalı veya çok renkli fon, tasarım açıkça ayırt edilebiliyorsa kabul edilir (İnc.K. 2026).
- Kontrast: Ürün ile fon birbirine karışıyorsa, ürünün nerede bitip fonun nerede başladığı anlaşılmıyorsa görsel uygun değildir.
- Gölge ve yansıma: Tasarımın özelliklerini görünür bıraktığı sürece kabul edilebilir; dış hatları bozuyor veya bir kısmı gizliyorsa kabul edilmez.
- Renk: Aynı tasarıma ait siyah-beyaz ve renkli görseller birlikte ek görsel olarak sunulamaz. Genel izlenimi değiştiren renk kombinasyonu ek görsel olamaz, ayrı tasarım olarak işleme alınır.
- Biçim tutarlılığı: Aynı tasarım için çizim ile fotoğrafın birlikte, birbirini tutmayan biçimde sunulması belirsizlik yaratır; tek biçim tercih edin.
- Yazılar: Latin alfabesi dışındaki yazılar için Latin karşılığı istenir. Görseldeki yazılı ibareler kavram üzerinde inhisari hak vermez, marka unsuru da marka hakkı sağlamaz (SMK m.61/6; Yön. m.50/9-10).
Kısmi koruma: görsel feragatname
Tasarımın yalnız bir kısmını korumak istiyorsanız, çizimlerde koruma istenmeyen unsurlar noktalı veya kesikli çizgiyle gösterilir; fotoğraflarda koruma istenen kısım açıkça işaretlenerek sınırlandırılır. Teknik nedenle çizgi kullanılamıyorsa koruma dışı kısımlar gölgelendirilerek veya bulanıklaştırılarak gösterilebilir (Yön. m.50/5). Tarifnameye "şu kısım korunmaz" yazmak yetmez, çünkü tarifname kapsamı belirlemez (Yön. m.51; İnc.K. 2026).
| Feragatname türü | Ne zaman kullanılır | Dikkat |
|---|---|---|
| Kesikli çizgi | Öncelikli yöntem | Bütün görünümlerde tutarlı olmalı; korunan kısım düz çizgi |
| Gölgelendirme | Kesikli çizgi uygulanamıyorsa | Koruma dışı kısım soluk, korunan kısım net |
| Sınırlandırma | Fotoğraflarda | Çerçevenin dışı koruma dışıdır |
| Bulanıklaştırma | Fotoğraflarda | Korunan ve feragat edilen kısım açıkça ayrılmalı |
Kurum, Avrupa ofislerinin hazırladığı CP6 Ortak Bildirgesini dikkate alarak karar verir (İnc.K. 2026). Bir görselde düz çizgi, diğerinde kesikli çizgi kullanmak tutarsızlık sayılır.
Görünüm türleri
| Görünüm | Şart |
|---|---|
| Cephe ve perspektif | Sayı ve sıra zorunlu değil; perspektifin 1.1 olması önerilir |
| Yakın (detay) | Büyütülen kısım başka bir görselde de görünmeli |
| Farklı pozisyon | Parça eklenmeden veya çıkarılmadan; ör. açık ve kapalı dizüstü bilgisayar |
| Patlamış | En az bir monte görünümle birlikte, bütün parçalar |
| Kesit | Diğer görünümlerle birlikte; eksen ve ölçü olmadan |
| Kullanım | Son sırada sunulur |
| Anlık görüntü | Arayüz animasyonu gibi, sıralı numaralı |
| Set | En az bir görselde bütün parçalar; koruma setin genel izlenimi içindir |
Set ile varyasyonu karıştırmayın: farklı bedenlerdeki aynı tişört tek tasarım olarak sunulamaz; birlikte satılan farklı boy bardaklar set olabilir. Setin parçalarını ayrıca korumak için her parçaya ayrı tasarım gerekir (İnc.K. 2026). Yedek parçalarda görünürlük şartı için yedek parça ve görünmeyen parça yazısına bakın.
Çoklu tasarım başvurusu
Birden çok tasarım, ek başvuru ücreti ödenerek tek bir çoklu başvuruda yapılabilir. Süslemeler ve desenler hariç, ürünlerin aynı Locarno sınıfında olması gerekir (SMK m.61/7; Yön. m.55/3). Aynı sınıf, ana sınıf demektir: 07-02 tencere ile 07-03 bıçak birlikte olabilir, 12-08 motorlu araç ile 26-06 araç farı olamaz. Çoklu başvuruda en çok 100 tasarım yer alabilir; bu sayı görsel sayısıyla karıştırılmamalıdır (Yön. m.55/4; İnc.K. 2026). Sınıf seçimi için Locarno sınıflandırması rehberine bakın.
- Her tasarımın görselleri ayrı numaralandırılır (Yön. m.55/2).
- Sınıf farkı veya 100 aşımı varsa Kurum bölünme ister; hangi tasarımlarla devam edileceği 2 ay içinde bildirilir. Bölünmüş başvurular ilk başvuru tarihini ve rüçhanı korur (SMK m.61/9; Yön. m.55/5).
- Süresinde bildirim yapılmazsa en fazla tasarımın bulunduğu Locarno sınıfıyla devam edilir (İnc.K. 2026).
- Tasarımlar ayrı ayrı değerlendirilir; ayrı lisans, yenileme ve hükümsüzlük mümkündür (SMK m.61/8).
Görsel sayısı ve ücret (2026)
Başvuru ücreti tasarım sayısına, yayım ücreti ise yayımlanacak görsel alanına bağlıdır: her 8x8 cm alan için yayım ücreti ödenir, 8x8 cm'yi aşan görselde ilave yayım ücreti alınır (Yön. m.53/3). Kurumun ücret hesaplayıcısına göre 8x16 cm görsel iki, 16x16 cm görsel dört alan sayılır. Tutarlar 2026 Ücret Tebliğindeki tutarlardır; KDV ve harç hariçtir (Tebliğ m.1/1) ve yalnız 2026 yılında yapılan ödemeler için geçerlidir. "Site toplamı" sütunu, Kurumun tasarım işlem ücretleri sayfasında yayımladığı, KDV ve varsa harç dahil ödenecek tutardır. Ödeme yapmadan önce EPATS'ta oluşan tahakkuku mutlaka kontrol edin.
| Kod | Hizmet | Tebliğ tutarı (TL, KDV ve harç hariç) | Site toplamı (TL) |
|---|---|---|---|
| 04.01.01 | Tasarım tescil başvuru ücreti | 326,42 | 2.070,00 |
| 04.01.02 | İlave her tasarım için başvuru ücreti | 265,58 | 2. tasarım 1.674,90; 3.-5. her biri 318,70; 6. ve sonrası her biri 760,00 |
| 04.01.03 | Yayım ücreti (her 8x8 cm alan) | 233,33 | 280,00 |
| 04.01.04 | Yayım erteleme talebi (her tasarım) | 233,33 | 280,00 |
Örnek (site toplamı): tek tasarım ve 8x8 cm tek görsel için 2.070,00 + 280,00 = 2.350,00 TL. Aynı tasarım için dört adet 8x8 cm görsel sunarsanız yayım ücreti 4 x 280,00 = 1.120,00 TL olur.
Yayımın ertelenmesi (kısa)
Tasarımınızı piyasaya sürmeden önce gizli tutmak istiyorsanız, başvuruyla birlikte, başvuru veya rüçhan tarihinden başlayarak 30 ay yayım ertelemesi isteyebilirsiniz (SMK m.66/1). Talep sonradan, ayrı bir işlemle yapılamaz (Yön. m.63/1). İki boyutlu tasarımda ertelemeli başvuruda görsel yerine en çok 20x30 cm numune verilebilir (SMK m.61/2; Yön. m.54). Yayımdan önce yayım ücreti ödenmeli ve numune verilmişse yayıma uygun görsel sunulmalıdır; aksi hâlde koruma başvuru tarihinden itibaren hiç doğmamış sayılır (SMK m.66/4). Ertelenen tasarım için yayım ücreti, ödemenin yapıldığı yılın ücretidir (Yön. m.53/3, 63/9). Çoklu başvuruda erteleme bir kısım tasarım için istenebilir (SMK m.66/7). Erteleme süresince hakkın kapsamı ve itiraz süresine etkisi tasarım itiraz ve hükümsüzlük rehberinde anlatılıyor.
Sık Sorulan Sorular
Kaç görsel yüklemeliyim?
Kanun ve Yönetmelik bir üst sınır koymaz; Kılavuz, tasarımın görsel özelliklerini tam yansıtacak kadar görünüm sunulmasını tavsiye eder. Bazen tek görünüm yeterlidir; üç boyutlu üründe bütün yönleri gösteren görünümler gerekir (Yön. m.50/3). Her ek 8x8 cm alan yayım ücretini artırır.
Ürünü cetvel veya ölçü çizgisiyle gösterebilir miyim?
Hayır. Ölçü, eksen, açıklayıcı metin, başka cisim veya aksesuar içeren görünümler görsel anlatım olarak kabul edilmez (Yön. m.50/7). Ölçüleri gerekiyorsa isteğe bağlı tarifnamede anlatabilirsiniz; tarifname kapsamı etkilemez.
Aynı ürünün kırmızı ve mavi versiyonunu tek tasarım olarak verebilir miyim?
Renk farkı genel izlenimi değiştiriyorsa ek görsel olarak sunulamaz, ayrı tasarım olarak işleme alınır (İnc.K. 2026). Renk veya malzeme farkı çoğu zaman küçük ayrıntı sayılır; bu durumda ayrı başvuru yeniliği sağlamayabilir.
Görselde eksiklik bildirimi aldım, süre ne kadar?
Görsel anlatımın kendisi eksikse süre 1 aydır ve giderilirse başvuru tarihi giderildiği tarih olur (Yön. m.60/1; SMK m.64/2). Tasarım Başvuru Kılavuzu 2026'daki akış şeması bütün eksiklikler için 2 ay gösterir; Yönetmelik hükmünü esas alın. Süreyi bildirimin tebliğ tarihinden hesaplayın ve son güne bırakmayın.
Marka adları sahiplerine aittir. Bu yazı bağımsız bir teknik rehberdir; adı geçen kuruluşlarla bayilik veya ortaklık ilişkisi bulunduğu anlamına gelmez.
İlgili içerikler: TÜRKPATENT ve sınai mülkiyet rehberi · Tasarım tescili nedir · Locarno sınıflandırması · Tasarım itiraz ve hükümsüzlük · Lahey sistemi · EPATS rehberi