Cevap iki katmanlıdır. Basın Kanununun kendi suçları bakımından hapis kural değildir ve kanun bunu açıkça engeller. Ancak bir haber, aynı zamanda Türk Ceza Kanunundaki bir suçu oluşturuyorsa hapis cezası gündeme gelir.
Basın Kanunu tarafı: hapse çevirme yasağı
5187 m.28: "18 inci ve 22 nci maddelerdeki suçlar dışında bu Kanunda öngörülen suçlar için hükmedilen para cezaları, hürriyeti bağlayıcı cezaya çevrilemez."
| Basın Kanunu suçu | Ceza türü | Hapse çevrilebilir mi |
|---|---|---|
| m.20 — Cinsel saldırı, cinayet ve intihara özendirme | Adlî para cezası | Hayır (m.28) |
| m.21 — Kimliğin açıklanmaması yasağının ihlali | Adlî para cezası | Hayır (m.28) |
| m.18 — Düzeltme ve cevap kararına uymama | Adlî para cezası | Evet — m.28'in istisnası |
| m.22 — Basılmış eserleri engelleme, tahrip ve bozma | — | Evet — m.28'in istisnası |
Türk Ceza Kanunu tarafı: hapis mümkün
Haber içeriğinin oluşturabileceği TCK suçlarının çoğu hapis cezası öngörür:
| Suç | Madde | Ceza |
|---|---|---|
| Hakaret | TCK m.125/1 | 3 ay – 2 yıl hapis veya adlî para cezası |
| Hakaret — kamu görevlisine görevinden dolayı | TCK m.125/3-a | Alt sınır 1 yıldan az olamaz |
| Kişinin hatırasına hakaret | TCK m.130/1 | 3 ay – 2 yıl hapis veya adlî para cezası |
| Haberleşme içeriklerini ifşa | TCK m.132/2 | 2 – 5 yıl hapis |
| Aleni olmayan konuşma kaydını ifşa | TCK m.133/3 | 2 – 5 yıl hapis ve 4.000 güne kadar adlî para cezası |
| Özel hayata ilişkin görüntü/ses ifşası | TCK m.134/2 | 2 – 5 yıl hapis |
| Soruşturmanın gizliliğini ihlal | TCK m.285/1 | 1 – 3 yıl hapis veya adlî para cezası |
| Suçlu algısı yaratan görüntü yayını | TCK m.285/5 | 6 ay – 2 yıl hapis |
| Kapalı duruşma içeriğinin ifşası | TCK m.285/3 | 1 – 3 yıl hapis veya adlî para cezası |
| Halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma | TCK m.217/A/1 | 1 – 3 yıl hapis |
| Suç işlemeye alenen tahrik | TCK m.214/1 | 6 ay – 5 yıl hapis |
| Adliyede yetkisiz kayıt veya nakil | TCK m.286 | 6 aya kadar hapis |
TCK m.218 uyarınca bu suçların basın ve yayın yoluyla işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranına kadar artırılır. Aynı madde koruma da getirir: "haber verme sınırlarını aşmayan ve eleştiri amacıyla yapılan düşünce açıklamaları suç oluşturmaz."
Hapis her zaman infaz edilir mi
Hükmolunan hapis cezasının sonucu, Türk Ceza Kanunu ile Ceza Muhakemesi Kanununun genel hükümlerine göre belirlenir: adlî para cezasına çevrilme, erteleme ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması gibi kurumlar somut olayın koşullarına ve cezanın miktarına bağlıdır. Bu değerlendirme dosyaya özgüdür.
Sorumluluk kimde
Ceza sorumluluğu kademelidir. 5187 m.11 uyarınca süreli yayınlarda kural olarak eser sahibi sorumludur; eser sahibinin belli olmaması, ceza ehliyetine sahip bulunmaması, yurt dışında olması nedeniyle Türkiye'de yargılanamaması veya verilecek cezanın diğer bir mahkûmiyete etki etmemesi hâllerinde sorumluluk sorumlu müdür ve bağlı olduğu yetkiliye geçer.
Dava süresi bir muhakeme şartıdır
5187 m.26 uyarınca basılmış eserler veya internet haber siteleri yoluyla işlenen suçlarla ilgili ceza davalarının, bir muhakeme şartı olarak, günlük süreli yayınlar ve internet haber siteleri yönünden dört ay, diğer basılmış eserler yönünden altı ay içinde açılması zorunludur. Bu süre kaçırılırsa dava açılamaz.
Sorumlu müdürün konumunu sorumlu müdür yazısında, sorumluluk zincirini köşe yazısı yazısında anlattık.