Afiş, poster ve kartpostal, 1117 sayılı Kanunun ikinci rejimine girer: damga ve zarf yoktur, doğrudan yayın yasağı vardır.
Neden Ayrı Bir Rejim?
Damga ve zarf mantığı, kapağı olan ve satılan bir yayın için tasarlanmıştır. Bir afiş asılır, bir kartpostal görünür — zarfa konulamaz. Kanun bu yüzden 1988'de bu grubu ayırmıştır.
| Yayın türü | Damga ve zarf rejimi (m.4) | Doğrudan yasak (ek m.2) |
|---|---|---|
| Bir aydan uzun süreli mevkute, kitap | Var | Yok |
| Bir aydan az süreli mevkuteler ve ekleri | Yok | Var |
| Sinema ve her türlü film afişleri | Yok | Var |
| İlanlar | Yok | Var |
| Fotoğraflar | Yok | Var |
| Kabartma ve her türlü posterler | Yok | Var |
| Kartpostallar | Yok | Var |
| Takvimler | Yok | Var |
Yasağın Metni — Ek m.2
(Değişik: 11/5/1988-3445/13 md.) — Bir aydan az süreli mevkuteler ile eklerinde, sinema ve her türlü film afişlerinde, ilanlarda, fotoğraflarda, kabartma ve her türlü posterlerde, kartpostallarda ve takvimlerde 18 yaşından küçüklerin maneviyatı üzerinde muzır tesir yapacak nitelikte yayın yapılamaz.
Kim Sorumlu? İki Ayrı Grup
| Grup | Kimler | Atıf |
|---|---|---|
| 1 | Mevkute sahipleri ve sorumlu müdürleri | Ceza kanununun ilgili maddesinin ikinci fıkrası |
| 2 | Afişleri, ilanları, fotoğrafları, kabartma ve her türlü posterleri, kartpostalları, takvimleri basan, çoğaltan, satan ve alenen kullananlar | Aynı maddenin birinci fıkrası |
Ceza Kanunu Atfı
Bu Grup İçin Geçerli Olmayanlar
- Kurul kararı ve tebligat — m.4/1 bu grubu açıkça hariç tutar.
- "Küçüklere zararlıdır" damgası — m.4/2 uygulanmaz.
- Zarflı satış — m.4/5 uygulanmaz.
- Toplu Konut Fonu kesintisi — ek m.1 bu grubu açıkça hariç tutar.
Fon kesintisinin kapsamını fon kesintisi yazısında ele aldık.
Ama Bunlar Geçerli
| Hüküm | Neden geçerli? |
|---|---|
| m.6 — bilim ve sanat istisnası | Kanunun tamamı bakımından kapsam hükmüdür |
| m.8 — nüsha gönderme | Mevkutenin her nüshası için geçerlidir; bir aydan az süreli mevkuteler de mevkutedir |
| Ek m.3 — iki aylık yargılama süresi | "Bu Kanunda yazılı suçlardan doğan davalar" ifadesi geneldir |
Bilim ve sanat istisnasını m.6 yazısında, nüsha yükümlülüğünü m.8 yazısında ele aldık.
Gazete Ekleri de Kapsamda
Pratik Kontrol Listesi
- Ürettiğim materyal afiş, poster, kartpostal, takvim, fotoğraf veya ilan mı?
- Yayınım bir aydan az süreli mi? Eki var mı?
- İçerik, 18 yaşından küçüklerin maneviyatı üzerinde muzır tesir yapabilir mi?
- Materyal alenen kullanılacak mı — asılacak, sergilenecek mi?
- İçerik fikrî, içtimaî, ilmî veya bedii kıymeti haiz mi? (m.6)
Sonuç
Sinema ve film afişleri, ilanlar, fotoğraflar, kabartma ve her türlü posterler, kartpostallar, takvimler ile bir aydan az süreli mevkuteler ve ekleri, 1117 sayılı Kanunun ek 2. maddesi kapsamındadır: bunlarda 18 yaşından küçüklerin maneviyatı üzerinde muzır tesir yapacak nitelikte yayın yapılamaz. Damga ve zarf rejimi ile fon kesintisi bu gruba uygulanmaz; buna karşılık basan, çoğaltan, satan ve alenen kullananlar doğrudan sorumlu tutulur.