Patent Prosecution Highway (PPH), bir patent ofisinin patentlenebilir bulduğu istemlere dayanarak, aynı buluş için başka bir ofiste yapılan başvurunun incelemesinin hızlandırılmasını sağlayan ikili ofis anlaşmalarıdır. TÜRKPATENT’in PPH sayfasında listelenen ikili pilot anlaşmalar iki tanedir: İspanya Patent ve Marka Ofisi (SPTO) ile 15.01.2017’de ve Japon Patent Ofisi (JPO) ile 01.04.2018’de yürürlüğe girenler. Ayrıca Çin (CNIPA) ile 20.01.2025’te başlayan, tek yönlü BRIPC pilot programı vardır.
Bu bilgiler Kurumun PPH sayfasına (site güncellemesi 11.08.2021, 05.11.2026’da kontrol edildi), pilot kılavuzlarına ve 27.01.2025 tarihli BRIPC duyurusuna dayanır. Pilot programlar ofislerce erken sonlandırılabildiği için talepten önce güncel durumu Kurumdan teyit edin. Aşağıda şartları, gereken belgeleri ve talebin nasıl yapılacağını anlatıyoruz.
PPH nasıl çalışır?
Kurumun bilgi notuna göre PPH’nin amacı, ilk başvurunun yapıldığı ofisin (İlk Başvuru Ofisi) araştırma ve inceleme dokümanlarının ikinci başvurunun yapıldığı ofis (İkinci Başvuru Ofisi) tarafından kullanılmasıdır. İlk Başvuru Ofisi istemlerden en az birini patentlenebilir bulursa, karşılık gelen başvurunun incelemesi başvuru sahibinin talebi üzerine İkinci Başvuru Ofisinde hızlandırılır. Bilgi notu üç türü de tanımlar:
- PPH: İlk Başvuru Ofisinin patentlenebilirlik kararına dayanır.
- PPH MOTTAINAI: Hangi ofis önce incelediyse onun sonucuna dayanılabilir; iki ofis arasında bu türden anlaşma bulunmasını gerektirir.
- PPH-PCT: PCT başvurusunun uluslararası aşamada patentlenebilir bulunmasına dayanarak ulusal aşamadaki karşılığı hızlandırılır.
Bilgi notu ofislerin "Global PPH" adlı çok taraflı anlaşmalar da yaptığını anlatır; ancak Kurumun kaynaklarında TÜRKPATENT’in taraf olduğu bir Global PPH anlaşması listelenmez. Listede yalnız SPTO ve JPO pilotları vardır.
Türkiye’nin PPH ve hızlandırma programları
| Program | Yön | Başlangıç | Kapsam | Kaynak |
|---|---|---|---|---|
| TÜRKPATENT-SPTO PPH pilotu | İki yönlü (SPTO’dan TÜRKPATENT’e ve TÜRKPATENT’ten SPTO’ya) | 15.01.2017 | Ulusal iş ürünleri | PPH sayfası; SPTO kılavuzları |
| TÜRKPATENT-JPO PPH pilotu | İki yönlü | 01.04.2018 | Ulusal iş ürünleri (Bölüm I) ve PCT iş ürünleri (Bölüm II, PCT-PPH) | PPH sayfası; JPO kılavuzları |
| BRIPC pilotu (CNIPA) | Tek yönlü: TÜRKPATENT ilk ofis, CNIPA hızlandırır | 20.01.2025 | PCT dahil Çin ulusal aşamasına giren başvurular; TÜRKPATENT’ten yılda en çok 100 başvuru | Duyuru 27.01.2025 |
JPO kılavuzu, pilotun karşılıklı rızayla sona ereceğini ve katılım yönetilebilir düzeyi aşarsa veya başka bir nedenle erken sonlandırılabileceğini, bu durumda önceden duyuru yapılacağını belirtir.
TÜRKPATENT’e PPH talebinin şartları
JPO veya SPTO’da incelenmiş bir başvurunun Türkiye’deki karşılığı için hızlandırma istiyorsanız kılavuzlar şu şartları arar:
| Şart | JPO’dan TÜRKPATENT’e | SPTO’dan TÜRKPATENT’e |
|---|---|---|
| Aynı en erken tarih | İki başvurunun en erken tarihi (rüçhan veya başvuru) aynı olmalı; Paris rüçhanı, ortak rüçhan veya ortak PCT başvurusu örnekleri (Case I-IV) | Aynı şart; Paris rüçhanı veya ortak PCT başvurusu örnekleri |
| Kabul edilebilir istem | JPO’da en az bir istem patentlenebilir bulunmuş olmalı; son bildirimde açıkça belirtilmesi yeterli, patentin verilmiş olması şart değil | SPTO’da en az bir istem patentlenebilir bulunmuş olmalı |
| İstem uyumu | Tüm istemler aynı, benzer veya daha dar kapsamda olmalı; yeni bir istem kategorisi eklemek uyumsuzluk sayılır | Aynı ilke |
| İnceleme durumu | TÜRKPATENT esas incelemeye başlamamış olmalı | TÜRKPATENT incelemeye başlamamış olmalı |
| PCT-PPH | Var: WO/ISA, WO/IPEA veya IPER; ISA ve IPEA yalnız JPO; yalnız uluslararası araştırma raporu yetmez | Kılavuz yalnız ulusal iş ürünlerini anlatır |
JPO kılavuzunda istem uyumuna bir örnek verilir: JPO’daki istemler yalnız bir ürünün üretim usulünü içeriyorsa, Türkiye’de bu usule bağlı ürün istemleri eklemek yeterli uyum sayılmaz. Kabulden sonra yapılan istem değişikliklerinin uyumu konusunda iki bölüm farklıdır: Bölüm I’de uyum gerekmez, Bölüm II’de (PCT-PPH) gerekir.
Hangi belgeler sunulur?
- PPH talep formu: Kurumun yayımladığı forma (JPO veya SPTO için ayrı) eklenerek sunulur.
- İlk ofis bildirimleri: Patentlenebilirlikle ilgili tüm bildirimlerin kopyaları ve Türkçe veya İngilizce çevirileri. Makine çevirisi kabul edilir; anlaşılmazsa yeniden istenebilir.
- Kabul edilen istemler ve çevirileri.
- Atıf yapılan dokümanlar: Patent dokümanları genellikle istenmez (Kurum isterse sunulur); patent dışı literatür her zaman sunulur. Çeviri gerekmez.
- İstem karşılaştırma tablosu: Türkiye’deki her istemin ilk ofiste kabul edilen istemlerle nasıl uyuştuğunu gösterir; istemler birebir çeviriyse "aynı" yazmak yeterlidir.
JPO bildirimleri ve istemleri JPO’nun dosya erişim sisteminden ulaşılabiliyorsa bunların ayrıca sunulması gerekmez; SPTO kılavuzunda da belgelerin SPTO veri tabanından Kurumca temin edilmesi talep edilebilir. Aynı belgeleri daha önce Kuruma verdiyseniz atıf yapmanız yeterlidir.
Talep nasıl değerlendirilir?
Kurum, belgelerle birlikte gelen talep üzerine başvurunun PPH kapsamında hızlandırılmış inceleme statüsüne alınıp alınmayacağına karar verir. Eksiklik varsa bildirilir ve eksik belgeleri tamamlama fırsatı verilir; talep kabul edilmezse başvuru sahibi yeniden PPH talebinde bulunabilir (JPO kılavuzu s.5; SPTO kılavuzu [0006]). Kabul edilmeyen başvuru normal sırasında incelenir.
Türkiye’den yurt dışına: JPO, SPTO ve CNIPA
TÜRKPATENT’in patentlenebilir bulduğu istemlere dayanarak Japonya veya İspanya’daki başvurunuzun hızlandırılmasını isteyebilirsiniz. Bu talepler hedef ofise, o ofisin formuyla yapılır (TÜRKPATENT’ten JPO’ya ve SPTO’ya PPH kılavuzları). JPO yönündeki kılavuza göre, Kurumun bildiriminde yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik bakımından "YES" denen istemler kabul edilebilir sayılır; PCT-PPH için ISA ve IPEA yalnız TÜRKPATENT olmalıdır.
BRIPC (Çin): TÜRKPATENT ilk başvuru ofisiyse ve başvurunun bir veya daha fazla istemini patentlenebilir bulduysa, PCT yoluyla gelenler dahil Çin ulusal aşamasına giren karşılık başvuru için CNIPA’dan hızlandırılmış inceleme istenebilir. TÜRKPATENT’ten yılda en fazla 100 başvuru kabul edilir. Belgeler doğrudan CNIPA’ya sunulur: Kurumun patentlenebilirlikle ilgili tüm bildirimleri, kabul edilen istemler (Çince veya İngilizce çeviriyle; bildirimlerde makine çevirisi kabul) ve atıf yapılan referanslar (Duyuru 27.01.2025). Ayrıntılı kılavuz CNIPA’nın sitesindedir. TÜRKPATENT’in ISA ve IPEA rolü için PCT yazısına bakabilirsiniz.
PPH dışında hızlandırma: acil araştırma raporu
Türkiye’deki ulusal başvuruda araştırma aşamasını hızlandırmanın ayrı bir yolu, ücretli acil araştırma raporu talebidir. Bu usul yalnız patent başvuruları için vardır; rapor şekli eksiklik yoksa talep tarihinden itibaren en geç 6 ay içinde düzenlenir. Yapay zekâ alanındaki G06N sınıfı başvurular için 31.10.2026’dan itibaren indirimli bir satır eklenmiştir. Ayrıntılar ve ücretler için yapay zekâ buluşu yazısına ve KOBİ indirimi yazısına bakın.
Sık Sorulan Sorular
ABD veya Avrupa Patent Ofisi ile PPH yapabilir miyim?
Kurumun PPH sayfasında yalnız SPTO ve JPO ile ikili pilot anlaşmalar listelenir; ayrıca Çin ile tek yönlü BRIPC programı vardır. Diğer ofislerle bir PPH anlaşması bu yazının dayandığı kaynaklarda yer almıyor. Güncel durumu Kurumdan ve hedef ofisten kontrol edin.
Japonya’da patentim verilmedi ama bir istem kabul edildi; yeterli mi?
JPO kılavuzuna göre JPO incelemecisi son bildirimde istemi açıkça patentlenebilir olarak belirlediyse, patent henüz verilmemiş olsa da şart sağlanır. Türkiye’deki tüm istemlerin bu istemlerle uyuşması gerekir.
TÜRKPATENT incelemeye başladıysa PPH isteyebilir miyim?
Hayır. JPO pilotunda Kurumun esas incelemeye, SPTO pilotunda incelemeye başlamamış olması şarttır. Talebi inceleme başlamadan önce yapın.
PPH talebiyle patent kesin verilir mi?
Hayır. PPH yalnız incelemenin sırasını hızlandırır; patentlenebilirlik kararı yine İkinci Başvuru Ofisinin kendi incelemesine göre verilir.
Marka adları sahiplerine aittir. Bu yazı bağımsız bir teknik rehberdir; adı geçen kuruluşlarla bayilik veya ortaklık ilişkisi bulunduğu anlamına gelmez.
İlgili içerikler: TÜRKPATENT ve sınai mülkiyet rehberi · PCT ulusal aşama ve Avrupa patenti · Patent araştırma ve inceleme raporu · Yurt dışında koruma yolları · Rüçhan hakkı · Yapay zekâ buluşu ve acil araştırma