Bir yayının Kurul incelemesinde olduğunu haber yapmak yasaktır. Bu hüküm 1927 tarihli orijinal metinden gelir ve dili de o dönemin dilidir.
Maddenin Tam Metni
Madde 10 — Birinci maddede zikredilen eserlerden her hangi birinin tetkik edilmekte olduğuna ve tahdit edileceğine dair yevmi gazete ve mecmualarla neşriyatta bulunulamaz. Bu nevi haberleri neşreden gazete ve mecmua müdiri mesulleri sekizinci madde mucibince cezalandırılır. İşbu kanunda yazılı ceza sulh mahkemelerince hükmolunur.
Metni Bugünkü Dile Çevirmek
| Metindeki ifade | Bugünkü karşılığı |
|---|---|
| tetkik edilmekte olduğuna | İnceleme altında olduğuna |
| tahdit edileceğine | Sınırlamaya tabi tutulacağına |
| yevmi gazete ve mecmualarla | Günlük gazete ve dergilerle |
| neşriyatta bulunulamaz | Yayın yapılamaz |
| müdiri mesuller | Sorumlu müdürler |
| sulh mahkemelerince hükmolunur | Sulh mahkemelerince hükmedilir |
Yasağın Kapsamı
Yasak iki bilgi türüne ilişkindir:
- Bir eserin incelenmekte olduğu bilgisi,
- Bir eserin sınırlamaya tabi tutulacağı bilgisi.
Kim Sorumlu?
Madde sorumluluğu doğrudan belirler: gazete ve mecmua sorumlu müdürleri. Sorumlu müdür kurumunu yayın kurma yönergesinde ele aldık.
Ceza ve Bir Atıf Belirsizliği
Ek Madde 3 ile Birlikte
Ek m.3: Bu Kanunda yazılı suçlardan doğan davalar en geç iki ay içinde sonuçlandırılır. Bu süre, m.10 kapsamındaki davalar için de geçerlidir. Ayrıntısını yargılama süresi yazısında ele aldık.
Anayasal Çerçeve
m.10, bir yayım yasağı hükmüdür. Anayasa m.28/6 ise şöyle der: yargılama görevinin amacına uygun olarak yerine getirilmesi için, kanunla belirtilecek sınırlar içinde, hâkim tarafından verilen kararlar saklı kalmak üzere, olaylar hakkında yayım yasağı konamaz.
Habercinin Pratik Sorusu
| Durum | Yayımlanabilir mi? |
|---|---|
| Bir eserin Kurul incelemesinde olduğu | Hayır — m.10 |
| Bir eserin sınırlamaya tabi tutulacağı | Hayır — m.10 |
| Kurulun verdiği karar | Karar ilgililere duyurulur — m.4/1 |
| Kanunun kendisi ve işleyişi hakkında haber ve yorum | Yasak belirli bir eserin incelenmesine ilişkindir |
Sonuç
1117 sayılı Kanunun 10. maddesi, bir eserin incelenmekte olduğuna ve sınırlamaya tabi tutulacağına dair günlük gazete ve dergilerde yayın yapılmasını yasaklar. Sorumluluk sorumlu müdürlere aittir ve kanunda yazılı ceza sulh mahkemelerince hükmolunur. Yasak, Kurulun verdiği ve ilgililere duyurulan kararı kapsamaz.