Kural nettir ve sık yanlış biliniyor: köşe yazısından öncelikle yazarın kendisi sorumludur. 5187 m.11: "Süreli yayınlar ve süresiz yayınlar yoluyla işlenen suçlardan eser sahibi sorumludur."
Eser sahibi kimdir
5187 m.2/ı: "Süreli veya süresiz yayının içeriğini oluşturan yazıyı veya haberi yazanı, çevireni veya resmi ya da karikatürü yapanı, görsel veya işitsel içerikleri kaydeden veya düzenleyeni." Son ibare 13/10/2022 tarihli ve 7418 sayılı Kanunla eklenmiştir.
Köşe yazarı, yazının eser sahibidir. Yazı bir çeviriyse çeviren de eser sahibi sayılır.
Sorumluluk ne zaman devreder
m.11/3, sorumluluğun sorumlu müdüre geçtiği hâlleri sınırlı sayıda sayar:
| Hâl | Sonuç |
|---|---|
| Eser sahibinin belli olmaması | Sorumluluk sorumlu müdür ve bağlı olduğu yetkiliye geçer |
| Yayım sırasında ceza ehliyetine sahip bulunmaması | Aynı |
| Yurt dışında bulunması nedeniyle Türkiye'de yargılanamaması | Aynı |
| Verilecek cezanın, eser sahibinin başka bir suçtan kesin hükümle mahkûm olduğu cezaya etki etmemesi | Aynı |
Bu dört hâlden biri gerçekleşmedikçe sorumluluk eser sahibindedir. Yani köşe yazısı imzalıysa ve yazar Türkiye'de yargılanabilir durumdaysa, sorumluluk yazarındır.
"Sorumlu müdür ve bağlı olduğu yetkili" kimdir
m.11/3 bu kişileri örnekleyerek sayar: "sorumlu müdür ve yayın yönetmeni, genel yayın yönetmeni, editör, basın danışmanı gibi sorumlu müdürün bağlı olduğu yetkili sorumlu olur."
İstisnanın istisnası: yayımlatan
m.11/3'ün son cümlesi bir ters yön kurar: "Ancak bu eserin sorumlu müdürün ve sorumlu müdürün bağlı olduğu yetkilinin karşı çıkmasına rağmen yayımlanması hâlinde, bundan doğan sorumluluk yayımlatana aittir."
Suç ne zaman oluşur
m.11/1: "Basılmış eserler veya internet haber siteleri yoluyla işlenen suç yayım anında oluşur." "Veya internet haber siteleri" ibaresi 7418 sayılı Kanunun 28. maddesiyle eklenmiştir. Bu, dava açma süresinin başlangıcı bakımından da önemlidir.
Tazminat sorumluluğu farklı dağılır
Ceza sorumluluğu kademeliyken tazminat sorumluluğu müşterek ve müteselsildir. 5187 m.13: basılmış eserler veya internet haber siteleri yoluyla işlenen fiillerden doğan maddî ve manevî zararlardan süreli yayınlarda "eser sahibi ile yayın sahibi ve varsa temsilcisi ... müştereken ve müteselsilen sorumludur".
Aynı madde uyarınca tüzel kişi şirketse, anonim şirketlerde yönetim kurulu başkanı, diğer şirketlerde en üst yönetici, şirketle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
| Sorumluluk türü | Kim | Dayanak |
|---|---|---|
| Ceza — kural | Eser sahibi (köşe yazarı) | 5187 m.11/2 |
| Ceza — dört hâlde | Sorumlu müdür ve bağlı olduğu yetkili | 5187 m.11/3 |
| Ceza — karşı çıkışa rağmen yayımlanmışsa | Yayımlatan | 5187 m.11/3 |
| Tazminat | Eser sahibi + yayın sahibi + varsa temsilci (müteselsil) | 5187 m.13 |
Yayın sahibinin devri
5187 m.13/3 bir kaçış yolunu kapatır: "Zararı doğuran fiilin işlenmesinden sonra yayının her ne surette olursa olsun devredilmesi, başka bir yayınla birleştirilmesi veya sahibi olan gerçek veya tüzel kişinin herhangi bir surette değişmesi hâlinde, yayını devir alan, birleşen ve her ne surette olursa olsun yayın sahibi gibi hareket eden gerçek ve tüzel kişiler" ile anonim şirketlerde yönetim kurulu başkanı, diğer şirketlerde üst yönetici, hükmedilecek tazminattan birlikte sorumludur.
Genel yayın yönetmeninin konumunu yönetmen yazısında, hapis riskini hapis yazısında ele aldık.