Marka başvurusunu hem gerçek kişi (şahıs) hem de tüzel kişi (şirket, dernek, vakıf gibi) yapabilir. SMK m.3'e göre Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları, Türkiye'de yerleşim yeri olan veya sınai ya da ticari faaliyette bulunan gerçek ve tüzel kişiler, Paris Sözleşmesi veya Dünya Ticaret Örgütü kapsamında başvuru hakkı olanlar ve karşılıklılık ilkesi kapsamındaki yabancılar korumadan yararlanır. Kanunda tacir olma veya şirket sahibi olma şartı yoktur. Şahıs adına mı, şirket adına mı başvurulacağı sorusunun tek doğru cevabı yoktur; seçim markanın kimin malvarlığında olacağını, kimin işlem yapacağını ve sonradan devir veya lisans gerekip gerekmeyeceğini belirler.
Bu yazıda kimlerin başvurabileceğini, birden fazla başvuru sahibi olduğunda hangi kuralların işlediğini ve iki seçeneğin SMK açısından sonuçlarını anlatıyoruz. Vergi ve muhasebe sonuçları bu yazının konusu değildir; o konuda mali müşavirinize danışın. Başvurunun adımları için marka tescili rehberimize bakabilirsiniz.
Kimler marka başvurusu yapabilir?
| Kim | Dayanak | Not |
|---|---|---|
| Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları | SMK m.3/a | Şirket veya işletme şartı yok |
| Türkiye'de yerleşim yeri olan veya sınai ya da ticari faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişiler | SMK m.3/b | Yabancı uyruklular dâhil |
| Paris Sözleşmesi veya DTÖ Kuruluş Anlaşması kapsamında başvuru hakkı olanlar | SMK m.3/c | |
| Karşılıklılık ilkesi kapsamındaki devletlerin uyruğundakiler | SMK m.3/ç | |
| Bu kapsama girmeyenler | SMK m.15/4 | Başvuru reddedilir |
Yerleşim yeri yurt dışında olan kişiler Kurum nezdinde ancak marka veya patent vekili aracılığıyla işlem yapabilir; vekilsiz yapılan işlemler yapılmamış sayılır (SMK m.160/3). Vekil konusu için marka vekili zorunlu mu yazımıza bakın.
Şahıs adına başvuru
Gerçek kişi, e-Devlet, mobil imza veya elektronik imza ile EPATS üzerinden kendi adına başvurur ve sonraki işlemleri kendisi ya da vekili aracılığıyla yürütür (SMK m.160/1). Marka hakkı bu kişinin malvarlığındadır; tescilden doğan haklar münhasıran marka sahibine aittir (SMK m.7/2).
Şirket (tüzel kişi) adına başvuru
Tüzel kişiler, yetkili organlarının tayin ettiği gerçek kişi veya kişilerce temsil edilir (SMK m.160/2). EPATS'te şirket adına işlem yapacak kişi için önce “Tüzel Kişi Yetkilisi Bildirim Talebi” yapılır; yetkili, kendi T.C. kimlik numarası ve e-Devlet şifresiyle girer ve şirketin vergi kimlik numarasıyla yetki talep eder. Adımlar için EPATS rehberimize bakın.
Birden fazla başvuru sahibi
Bir marka başvurusunda birden fazla başvuru sahibi bulunabilir. Bu durumda Kanun ve Yönetmelik şu kuralları öngörür:
- Ortak temsilci: Vekil atanmamışsa Kurum nezdindeki işlemler, sahiplerin ortak temsilci olarak atadığı kişi tarafından yürütülür. Ortak temsilci belirtilmezse eksiklik bildirilmez ve formda adı geçen ilk başvuru sahibi ortak temsilci kabul edilir (SMK m.147/1; Yön. m.8/7).
- Yurt dışındaki ortak temsilci: Ortak temsilcinin yerleşim yeri Türkiye dışındaysa işlemler vekil aracılığıyla yapılır (SMK m.147/2).
- Geri çekme ve vazgeçme: Bu talepler tüm sahipler tarafından imzalanır; ortak temsilcinin diğerleri adına imza yetkisi yoktur (SMK m.147/1; Yön. m.22/4, 23/4).
- Payın satışı: Sahiplerden biri payını üçüncü kişiye satarsa diğer paydaşların önalım hakkı vardır. Bu hak, satışın bildirildiği tarihten itibaren üç ay ve her hâlde satıştan itibaren iki yıl geçmekle düşer (SMK m.148/3).
Adi ortaklık adına başvuru yapılabilir mi?
SMK m.3 ve Yön. m.4/1 başvuru hakkını gerçek ve tüzel kişilere tanır. İncelenen mevzuat ve kılavuzlarda tüzel kişiliği olmayan bir adi ortaklığın kendi adına başvuru sahibi olabileceğine dair ayrı bir düzenleme bulunmuyor. Ortakların birlikte başvuru sahibi olarak yer alması durumunda yukarıdaki birden fazla sahip kuralları uygulanır. Somut yapınıza uygun seçenek için bir marka vekili veya avukattan görüş almanızı öneririz.
Şahıs mı, şirket mi? SMK açısından sonuçları
| Konu | Ne olur? | Dayanak |
|---|---|---|
| Hak sahipliği | Marka, başvuru sahibinin malvarlığındadır; tescilden doğan haklar ona aittir | SMK m.7/2 |
| Sonradan diğerine geçirme | Devir gerekir: yazılı ve noter onaylı sözleşme; başvuru aşamasında da mümkün | SMK m.148/4, 148/8; Yön. m.125 |
| Şirketin, şahıs adına tescilli markayı kullanması | Marka sahibinin izniyle kullanım, sahibin kullanımı sayılır; lisans sözleşmesi yapılabilir | SMK m.9/3, m.24 |
| Sicile kaydedilmemiş devir veya lisans | İyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez | SMK m.148/5 |
| Şirket birleşme, bölünme, ayni sermaye | Hak sahibindeki değişiklik belgeyle sicile kaydedilir | Yön. m.125/4 |
| Şirketin unvan veya tür değişikliği | Sicile kaydedilir; sahip adına kayıtlı tüm haklara uygulanır | Marka Kılavuzu 2026 |
| Marka sahibinin ölümü | Marka miras yoluyla intikal eder | SMK m.148/1 |
| Haciz | Marka işletmeden bağımsız olarak haczedilebilir | SMK m.148/1-2; Yön. m.126 |
| İptal ve hükümsüzlük talepleri | Talep tarihinde sicilde sahip olarak kayıtlı kişiye yöneltilir | SMK m.25/3, 26/3 |
Kurucu kendi adına başvurdu, şirket kullanıyor
Sık görülen bir durumdur. Kanun açısından marka kurucunun malvarlığındadır; şirketin kullanımı, marka sahibinin izniyle yapıldığı sürece kullanmama nedeniyle iptal bakımından sahibin kullanımı sayılır (SMK m.9/3). İzni yazılı bir lisans sözleşmesine bağlamak, kimin hangi şartlarla kullandığını gösterir. Lisans sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa inhisari değildir ve lisans alan alt lisans veremez (SMK m.24/2-3). Lisansı sicile kaydettirmezseniz iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri süremezsiniz (SMK m.148/5). Kurucunun ortaklıktan ayrılması gibi durumlar önceden düşünülmezse marka ile şirketin yolları ayrılabilir.
Şirket adına tescilli, ortaklardan biri ayrılıyor
Marka şirketin malvarlığında kalır; ortaklıktan ayrılan kişinin, sözleşmeyle ayrıca hak tanınmadıkça marka üzerinde kendi adına bir hakkı doğmaz. Sicilde sahip olarak şirket görünür ve iptal veya hükümsüzlük gibi talepler de sicilde kayıtlı sahibe yöneltilir (SMK m.25/3, 26/3).
Başvuruyu yanlış kişi adına yaptım
Yönetmelik yalnızca başvuru sahibinin adı veya adresindeki hataların, imla ve maddi hataların düzeltilmesine izin verir (Yön. m.21/1). Başvuru sahibini başka bir kişiyle değiştirmek düzeltme değil, devir işlemidir ve başvuru aşamasında da noter onaylı devir sözleşmesiyle yapılır (SMK m.148/4, 148/8). Ayrıntı: marka devri, lisans ve rehin.
Sonradan sahip değiştirmenin ücretleri (2026)
| İşlem | Kod | Tebliğ tutarı (KDV ve harç hariç) | Site toplamı |
|---|---|---|---|
| Devir veya kısmi devir kaydı | 02.01.06 | 1.470,58 TL | 5.960,00 TL |
| Birleşme, bölünme, ayni sermaye gibi yapısal değişiklik | 02.01.07 | 3.633,33 TL | 4.360,00 TL |
| Miras yoluyla intikal kaydı | 02.01.08 | 2.319,50 TL | 5.550,00 TL |
| Lisans kaydı ve lisans yenileme | 02.01.09 | 1.943,00 TL | 9.870,00 TL |
Tutarlar 2026 Ücret Tebliği'ndeki rakamlardır, KDV ve varsa harç hariçtir ve yalnızca 2026 yılı için geçerlidir. “Site toplamı” olarak verilen rakamlar Kurumun ücret sayfasında KDV ve harç eklenmiş toplamlardır. Ödemeden önce EPATS'te oluşan tahakkuku kontrol edin. Devir ve lisans kayıtlarının ayrıntısı için marka devri ve lisans yazımıza bakın.
Sık Sorulan Sorular
Şirketim yok. Kendi adıma marka başvurusu yapabilir miyim?
Evet. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları SMK m.3/a kapsamında korumadan yararlanır; Kanunda tacir olma veya şirket kurma şartı yoktur.
Eşimle veya ortağımla birlikte başvurabilir miyim?
Evet, birden fazla başvuru sahibi olabilir. Ortak temsilci belirlemezseniz formda ilk sırada yazılan kişi ortak temsilci sayılır; geri çekme ve vazgeçme ise tüm sahiplerin imzasını gerektirir (SMK m.147/1; Yön. m.8/7, 22/4).
Yurt dışında yaşıyorum. Türkiye'de başvuru yapabilir miyim?
SMK m.3 kapsamına giriyorsanız başvurabilirsiniz; ancak yerleşim yeriniz yurt dışındaysa işlemleri yalnızca bir marka veya patent vekili aracılığıyla yapabilirsiniz (SMK m.160/3).
Şahıs adına tescilli markayı şirkete nasıl geçiririm?
Noter onaylı devir sözleşmesi, talep formu ve 02.01.06 kayıt ücretiyle EPATS üzerinden devir talebi yapılır (SMK m.148/4; Yön. m.125/1). Marka, tescil kapsamındaki mal ve hizmetlerin tamamı veya bir kısmı için devredilebilir (SMK m.148/6).
Marka adları sahiplerine aittir. Bu yazı bağımsız bir teknik rehberdir; adı geçen kuruluşlarla bayilik veya ortaklık ilişkisi bulunduğu anlamına gelmez.
İlgili içerikler: TÜRKPATENT ve sınai mülkiyet rehberi · Marka tescili nasıl yapılır · Marka devri, lisans ve rehin · EPATS rehberi · Marka vekili zorunlu mu · Marka, ticaret unvanı ve alan adı