195 sayılı Kanunun komisyon oranlarını değiştirme yetkisi kanunun kendisinde tanınmıştır. 1961 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı bu yetkinin ilk kullanımlarından biridir.
Kararın Künyesi
| Alan | Bilgi |
|---|---|
| Karar Tarihi | 15.10.1961 |
| Karar Sayısı | 5/1807 |
| Resmî Gazete Tarihi | 31.10.1961 |
| Resmî Gazete Sayısı | 10945 |
| Dayanak | 195 sayılı Kanunun 24. maddesinin son fıkrası |
| Teklif | BİK Genel Kurulunun teklifine dayanan Genel Müdürlüğün 20.9.1961 tarihli ve 2077 sayılı yazısı |
Kararın Metni
Basın İlân Kurumu teşkiline dair 2/1/1961 tarihli ve 195 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinin birinci fıkrasında yazılı:
- a) %15 komisyon ücreti nisbetinin, yabancı memleketlerdeki gerçek ve tüzel kişilerin, Kurumun şubesi bulunan yerlerde yayımlanan gazete ve dergilere verecekleri ilân ve reklâmlar için,
- b) Diğer ilân ve reklâmlara ait %10 komisyon ücreti nisbetinin,
En çok %25 olarak değiştirilmesi, Basın İlân Kurumu Genel Kurulunun teklifine dayanan Genel Müdürlüğün 20.9.1961 tarihli ve 2077 sayılı yazısı üzerine, mezkûr kanunun 24 üncü maddesinin son fıkrasına göre, Bakanlar Kurulunca 15.10.1961 tarihinde kararlaştırılmıştır.
| Bent | Hangi ilan | Kanunî oran | Karara göre |
|---|---|---|---|
| a | Yabancı memleketlerdeki gerçek ve tüzel kişilerin, Kurumun şubesi bulunan yerlerde yayımlanan gazete ve dergilere verecekleri ilan ve reklamlar | %15 | En çok %25 |
| b | Diğer ilan ve reklamlar | %10 | En çok %25 |
Dayanak: 195 m.24
Kurumun yayınlanmasına aracı olmak ödevinde bulunduğu ilan ve reklamlardan %15, diğer ilan ve reklamlardan azami %10 nispetinde, faturalar üzerinden komisyon ücreti olarak kesilip, Kuruma gelir kaydolunur.
(Değişik: 4/7/1988 - KHK - 336/1 md.; Aynen Kabul: 7/2/1990 - 3612/41 md.) — Sahipleri Kurumun idaresine iştirak eden gazetelerden alınacak %15 komisyon ücretini %10'a kadar indirmeye Genel Kurul yetkilidir. Bu nispetler Genel Kurulun teklifi ve Cumhurbaşkanının onayı ile değiştirilebilir.
Yürürlükteki Oran — Yönetmelik m.116
Resmî ilan ve reklamlar ile özel ilan ve reklamlara uygulanacak komisyon oranı %15'tir.
Komisyonun Faturaya Etkisi — Yönetmelik m.27
Gazete ve internet haber siteleri, yayımladıkları resmî ilanlar için Resmî İlan Fiyat Tarifesinde belirtilen esas ve ölçülere göre, tüm süreli yayınlar da özel ilan ve reklamlar için kendileri tarafından belirlenen tarifeler üzerinden hesaplanan bedele göre Kurum komisyonunu düştükten sonra kalan bedel üzerinden fatura düzenlemek zorundadır.
Ayrıntısını fatura yazısında ele aldık.
Prodüktör Komisyonuyla Karıştırmayın — 195 m.44
İlan ve reklam prodüktörleri komisyonculuk suretiyle iş görürler. Bunlar hususi ilan veya reklamı verenlerle gazetelerin faturalarına istinaden muamele yaparlar ve %25'ten fazla komisyon alamazlar.
| Komisyon | Kim alır | Oran | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Kurum komisyonu | Basın İlan Kurumu | %15 (Yönetmelik m.116) | 195 m.24 |
| Prodüktör komisyonu | İlan ve reklam prodüktörü | En fazla %25 | 195 m.44 |
| Bayi komisyonu | Gazete bayii | Abone indirimiyle birlikte en fazla %40 | Yönetmelik m.43/2 |
Prodüktörlüğü prodüktörlük yazısında, bayi komisyonunu satış fiyatı yazısında ele aldık.
Kurumun Gelirleri İçindeki Yeri — 195 m.17
Kurumun gelirleri: sermayenin işletilmesinden elde edilecek gelirler, ilan ve reklamlardan alınacak komisyonlar, Kurumun görevlerini ifa ederken temin edeceği sair gelirler ve bağışlar.
Ayrıntısını gelirler yazısında ele aldık.
Sonuç
15.10.1961 tarihli ve 5/1807 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı, 195 sayılı Kanunun 24. maddesinin birinci fıkrasındaki yabancı memleketlerdeki gerçek ve tüzel kişilerin ilanlarına ilişkin %15 ve diğer ilan ve reklamlara ait %10 komisyon oranlarının en çok %25 olarak değiştirilmesini kararlaştırmıştır. Karar, Genel Kurulun teklifine dayanan Genel Müdürlüğün 20.9.1961 tarihli yazısı üzerine, kanunun 24. maddesinin son fıkrasına göre alınmıştır. Bugün uygulanan oran, Yönetmelik m.116 uyarınca %15'tir.