Basın İlan Kurumu bütçeden pay almaz: geliri esas olarak ilan ve reklam komisyonlarından gelir.
Gelirler — m.17
Kurumun gelirleri şunlardır:
- 1 – Sermayenin işletilmesinden elde edilecek gelirler
- 2 – İlan ve reklamlardan alınacak komisyonlar
- 3 – Kurumun görevlerini ifa ederken temin edeceği sair gelirler
- 4 – Bağışlar
Komisyon Ücreti — m.24
Kurumun yayınlanmasına aracı olmak ödevinde bulunduğu ilan ve reklamlardan %15, diğer ilan ve reklamlardan azami %10 nispetinde, faturalar üzerinden komisyon ücreti olarak kesilip, Kuruma gelir kaydolunur.
| İlan türü | Komisyon oranı |
|---|---|
| Kurumun yayınlanmasına aracı olmak ödevinde bulunduğu ilan ve reklamlar | %15 |
| Diğer ilan ve reklamlar | Azami %10 |
(Değişik: 4/7/1988 - KHK - 336/1 md.; Aynen Kabul: 7/2/1990 - 3612/41 md.) — Sahipleri Kurumun idaresine iştirak eden gazetelerden alınacak %15 komisyon ücretini %10'a kadar indirmeye Genel Kurul yetkilidir. Bu nispetler Genel Kurulun teklifi ve Cumhurbaşkanının onayı ile değiştirilebilir.
Oranların Değiştirilmesi: 1961 Bakanlar Kurulu Kararı
Komisyon Oranlarının Tespiti Hakkında Bakanlar Kurulu Kararı (Karar Tarihi 15.10.1961, Karar Sayısı 5/1807, RG 31.10.1961 – 10945), 195 sayılı Kanunun 24. maddesinin birinci fıkrasındaki oranların değiştirilmesine ilişkindir.
Ayrıntısını komisyon oranları kararı yazısında ele aldık.
Diğer Ücretler — m.25
Kurumun ilgililerin talebi üzerine ilan ve reklamların tertibi, resim ve klişelerin hazırlanması gibi hususi hizmetlerinden alacağı ücretler, Yönetim Kurulunca hazırlanacak bir tarife ile tespit olunur.
Sermaye — m.15
Merkezleri Ankara, İstanbul ve İzmir'de bulunan Milli bankalardan sermayeleri ile ihtiyatları yekûnu 20 milyon lira ve daha fazla olanlar ellişer bin, 20 milyon liradan az olanlar yirmi beşer bin, sigorta ortaklıkları onar bin lira vererek kurumun sermayesine iştirak ederler.
Bu şehirlerde yayınlanan gazete ve dergi sahibi olan gerçek ve tüzel kişiler de onar bin lira vererek sermayeye ve bu kanun hükümleri dairesinde Kurumun idaresine iştirak edebilirler.
| Kim | İştirak payı |
|---|---|
| Sermaye + ihtiyat toplamı 20 milyon TL ve üzeri milli bankalar | 50.000 TL |
| 20 milyon TL'den az olanlar | 25.000 TL |
| Sigorta ortaklıkları | 10.000 TL |
| Ankara, İstanbul ve İzmir'de yayınlanan gazete ve dergi sahipleri | 10.000 TL — ihtiyari |
Payın İadesi — m.16
İştirak payı sahiplerinin iflası veya faaliyetlerini tatil eylemeleri halinde payları iade edilir.
Gazete veya dergi sahipleri, altı ay önce Kuruma ihbar etmek şartıyla paylarını her zaman geri alabilirler. Bankalarla sigorta ortaklıklarının paralarının geri alabilmeleri, Genel Kurulun karar vermesine ve Cumhurbaşkanının tasdikine bağlıdır.
1966 tarihli iade kararını payların iadesi yazısında ele aldık.
İhtiyat Akçesi ve Nema — m.18
Kurumun giderleri çıktıktan sonra artan gelirinin %5'i ilk hesap yılı sonunda tahakkuk edecek sermaye miktarı esas alınmak üzere bu miktara varıncaya kadar yedek akçe olarak ayrılır ve iştirak payı sahiplerine de paylarının azami %2.5'u nispetini aşmamak kaydı ile nema verilir.
Tahsis Usulü — m.20
Kurumun sermayesi ile 18 inci madde hükmünün uygulanmasından sonra kalan yıllık gelir yekûnunun, Kurumun görevlerinden her birinin yerine getirilmesine ne miktarda tahsis edileceği, Yönetim Kurulunun teklifi ve Genel Kurulun kararıyla taayyün eder. Buna göre ayrı ayrı hesaplar açılır.
İstikraz Yetkisi — m.21
Kurum, görevlerinin ifası için, Genel Kurul kararıyla son hesap yılı sonundaki bakiye mevcudunun en çok yarısı nispetinde bankalardan istikraz akdine yetkilidir.
Banka Muameleleri — m.22
Kurumun hangi milli bankalara parasını yatıracağı, alacaklarını tahsil ve borçlarını tediyede bunlardan hangilerini aracı edeceği, kredi muamelelerini ve borç para verme işlerini ne suretle yürüteceği ve sair faaliyetlerinin finansman şekli, Genel Kurulun kararına bağlıdır.
Genel Kurulun Yardım Yükümlülüğü — m.8/4
Sonuç
Kurumun gelirleri; sermayenin işletilmesinden elde edilen gelirler, ilan ve reklamlardan alınacak komisyonlar, sair gelirler ve bağışlardır. Kanunî oran, aracılık ödevi bulunduğu ilanlarda %15, diğerlerinde azami %10'dur; yürürlükteki Yönetmelik ise resmî ve özel ilan-reklamların tamamı için %15 öngörür. Kurumun idaresine iştirak eden gazetelerden alınan oranı %10'a kadar indirmeye Genel Kurul yetkilidir.