Bu yazı, kaldırma kararının yayıncı tarafında nasıl işlediğine odaklanıyor: karar geldiğinde hangi saat kimde işler, kaldırdıktan sonra hangi yükümlülükler devam eder. 5651 sayılı Kanundaki sürelerin madde madde tam çizelgesini erişim engelleme süreleri yazısında ayrıntılı verdik.
Kritik süre: dört saat
5651 m.9/A/3: "Başkan, kendisine gelen bu talebi uygulanmak üzere derhâl Birliğe bildirir, erişim sağlayıcılar bu tedbir talebini derhâl, en geç dört saat içinde yerine getirir."
Bu süre erişim sağlayıcılara yöneliktir. İçerik veya yer sağlayıcı sıfatındaki yayıncı için kanun ayrı bir saat vermez; ancak karar kendisine tebliğ edildiğinde gereğini yerine getirmek zorundadır.
Diğer süreler
| Adım | Süre | Fıkra |
|---|---|---|
| Erişim sağlayıcıların tedbiri yerine getirmesi | Derhâl, en geç 4 saat | m.9/A/3 |
| Talep sahibinin sulh ceza hâkimine sunması | Talepten itibaren 24 saat | m.9/A/5 |
| Hâkimin karar vermesi | En geç 48 saat | m.9/A/5 |
| Sunulmaz veya karar verilmezse | Tedbir kendiliğinden kalkar | m.9/A/5 |
| İçerik yayından çıkarılmışsa | Hâkim kararı kendiliğinden hükümsüz kalır | m.9/A/7 |
Kaldırmak yükümlülüğü bitirmez
Yayıncı açısından en çok gözden kaçan nokta budur. İçeriği kaldırmak, cevap ve düzeltme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; aksine ağırlaştırır.
5187 m.14'e 7418 sayılı Kanunla eklenen cümle: "Yayın hakkında verilen erişimin engellenmesi ve/veya içeriğin çıkarılması kararının uygulanması ya da internet haber sitesi tarafından içeriğin kendiliğinden çıkarılması durumunda, düzeltme ve cevap metni ilgili yayının yapıldığı internet haber sitesinde ilk yirmi dört saati ana sayfada olmak üzere bir hafta süreyle yayımlanır."
| Yayıncının eylemi | Devam eden yükümlülük |
|---|---|
| İçeriği kaldırdı | Cevap metni ana sayfada 24 saat, sitede 1 hafta |
| Erişim engellendi | Aynı |
| Hiçbir şey yapmadı | Cevap metni haberin sayfasında, URL bağlantısıyla, 1 gün içinde |
Yayıncı tarafında saat neyle başlar
Süreler kararın tebliğ edildiği anla işler. Bu nedenle tebligat kanalının işler durumda olması hukukî bir zorunluluktur. 5187 m.4, internet haber siteleri için ana sayfadan erişilebilir bir "İletişim" başlığı altında iş yeri adresi, ticari unvan, elektronik posta adresi, telefon, kayıtlı elektronik posta (KEP) adresi ve yer sağlayıcının adı ile adresinin gösterilmesini zorunlu kılar.
5187 m.29 ayrıca şunu söyler: "Süreli yayının yönetim yeri, tebligat işlemleri yönünden, yayın sahibinin ve temsilcisinin, görevi devam ettiği sürece sorumlu müdürün yerleşim yeri sayılır."
Karar geldiğinde yapılacaklar
- Kararın tebliğ tarih ve saatini kayda geçirin.
- Kararın kapsamını okuyun: URL bazlı mı, tüm siteyi mi kapsıyor, hangi hükme dayanıyor?
- Gereğini yerine getirin ve uygulama anını kayıt altına alın.
- İçeriğin arşiv kopyasını saklayın — karara itiraz veya sonraki bir uyuşmazlıkta gerekir.
- Cevap ve düzeltme talebi de gelmişse ayrı takvimi işletin (internet haber sitesinde 1 gün).
- İçeriği kaldırdıysanız cevap metnini ana sayfada 24 saat tutmayı planlayın.
- Karara karşı başvuru yolu ve süresini avukatınızla değerlendirin.
Kaldırma yerine güncelleme
Her talep kaldırmayı gerektirmez. Haberin bir bölümü yanlışsa veya süreç sonradan değiştiyse (takipsizlik, beraat), içeriği silmek yerine güncelleme notu eklemek çoğu kez daha doğru bir gazetecilik kararıdır ve iyi niyetin göstergesi olur. Bu yaklaşımı arşiv yazısında ayrıntılı ele aldık.
Talep sahibi tarafında
Hakkında haber yapılan kişi açısından işleyen yollar ve süreler farklıdır: cevap ve düzeltme (5187 m.14, iki ay), özel hayat nedeniyle erişim engelleme (5651 m.9/A) ve kişilik hakkı davası (TMK m.24-25). Bunları kaldırma yolları yazısında anlattık.