Haber ve fotoğraf ajansları için şartlar Basın Kartı Yönetmeliği'nin 16. maddesindedir ve gazete-dergilerden farklı bir mantık taşır: burada belirleyici olan kadro ve satış sözleşmesidir.
Beş Şart
| Bent | Şart |
|---|---|
| (a) | 5187 sayılı Kanun gereği verilen beyannamede belirtilen aralıklarla düzenli yayımlanması veya elektronik ortamda iletilmesi |
| (b) | Çalışmalarının her sayısından birer adedinin, en geç yayımı takip eden beş gün içinde ilgili bölge müdürlüğüne gönderilmesi ve elektronik ortamda Başkanlığa iletilmesi |
| (c) | Kadrosunda, daha önce basın kartı taşımış olan ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazetecinin bulunması |
| (ç) | Yaygın ya da bölgesel nitelikte bir süreli yayın ile ücretli haber satış sözleşmesi yapmış olması |
| (d) | İş yeri ve/veya unvan değişikliğinde 36. maddedeki bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmesi |
Kontenjan: Üç Kademe
24. maddenin ikinci fıkrası kontenjanı, ajansın büyüklüğüne göre üç kademede belirler:
| Şart | Kontenjan |
|---|---|
| En az 10 günlük siyasi yaygın/bölgesel gazete veya 5 yaygın radyo ya da televizyon ile haber-fotoğraf sözleşmesi + kadroda daha önce kart taşımış ve 5953 kapsamında çalışan en az 10 gazeteci | Kontenjan sınırlaması yok. Yurt dışı bürolarında çalışanlara da kart verilir |
| Günlük fiili satış toplamı 250.000'den az olmayan günlük siyasi gazetelerle veya 2 yaygın radyo/televizyon ile sözleşme + kadroda 5 gazeteci | Sahip veya tüzel kişi temsilcisi + 18 çalışan. Yurt dışı bürolarına kart verilmez |
| 1.000 ücretli abonesi olan ve kadrosunda daha önce kart taşımış, 5953 kapsamında çalışan en az 5 gazeteci bulunduran ticari ajanslar | Maddede belirlenen kontenjan |
Kademeler arasındaki fark büyüktür: ilk kademede sınırlama yokken, ikinci kademe 18 çalışanla sınırlıdır.
Satış Sözleşmesi Neden Şart?
(ç) bendi, ajansın gerçekten bir müşterisi olmasını arar. Yaygın ya da bölgesel nitelikte bir süreli yayınla yapılmış ücretli haber satış sözleşmesi, ajansın piyasada karşılığı olduğunu gösterir.
Anadolu Ajansı İçin Ayrı Madde
23. madde Anadolu Ajansındaki unvanları ayrı düzenler ve ikinci fıkrasında net bir sınır koyar: Anadolu Ajansında haber alanında çalışmayanlara basın kartı verilmez.
Ajans Çalışanının Kendi Şartları
Kuruluş şartları karşılansa bile, kişinin 8. maddedeki genel şartları taşıması gerekir. Ayrıntısını başvuru kontrol listesinde ele aldık.
Sonuç
Haber ve fotoğraf ajanslarında düzenli yayım ya da elektronik iletim, beş gün içinde çalışma gönderimi, kadroda daha önce basın kartı taşımış ve 5953 kapsamında çalışan en az beş gazeteci ve yaygın ya da bölgesel bir yayınla ücretli haber satış sözleşmesi aranır. Kontenjan, sözleşme sayısı ve kadro büyüklüğüne göre değişir; en üst kademede sınırlama yoktur.