Evet — ve bu, araştırmacı gazetecilik için Kanundaki en somut imkânlardan biri.
Kanun Metni
4982 sayılı Kanun'un 28. maddesi: gizliliği kaldırılmış olan bilgi veya belgeler, bu Kanunda belirtilen diğer istisnalar kapsamına girmiyorsa, bilgi edinme başvurularına açık hâle gelir.
| Şart | İçerik |
|---|---|
| 1. Gizlilik kaldırılmış olmalı | Belge üzerindeki gizlilik derecesi kaldırılmış olmalı |
| 2. Başka istisna bulunmamalı | Ticarî sır (m.23), özel hayat (m.21), adlî soruşturma (m.20) gibi diğer istisnalara girmemeli |
Neden Önemli?
Pratik Yöntem
- Reddedilen taleplerinizi tarih, konu ve ret gerekçesiyle kaydedin.
- Ret gerekçesi gizlilik derecesine dayanıyorsa, belgenin gizliliğinin kaldırılıp kaldırılmadığını periyodik olarak sorun.
- Yeni başvuruda 28. maddeye açıkça atıf yapın ve gizliliğin kaldırıldığına ilişkin bilginizi belirtin.
- Belgenin bir kısmı hâlâ istisna kapsamındaysa, ayrıştırılabilir kısımları ayrıca talep edin.
Kısmi Erişim Mantığı
Kanunun istisna maddeleri belgenin bütününü değil, istisna kapsamına giren bilgiyi korur. Bu nedenle bir belgenin tamamının reddedilmesi yerine, istisna kapsamındaki kısımları çıkarılarak verilmesi talep edilebilir.
İtiraz Yolu Açık
Talebiniz yine reddedilirse on beş gün içinde Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna itiraz edebilirsiniz; Kurul otuz iş günü içinde karar verir. Kurul dokuz üyeden oluşur ve üyelerin görev süresi dört yıldır (m.13, m.14).
Ayrıntısını itiraz yazısında ele aldık.
İlgili İstisnalar
| İstisna | Madde | Yazı |
|---|---|---|
| Devlet sırrı | m.16 | devlet sırrı |
| Adlî soruşturma | m.20 | adlî soruşturma |
| Özel hayat | m.21 | özel hayat ve ticarî sır |
| Ticarî sır | m.23 | özel hayat ve ticarî sır |
Sonuç
Gizliliği kaldırılmış bilgi ve belgeler, Kanundaki diğer istisnalara girmiyorsa bilgi edinme başvurularına açık hâle gelir. Bu, daha önce reddedilmiş taleplerin yeniden denenmesini mümkün kılar; ancak gizliliğin kaldırılması tek başına yeterli değildir, belgenin başka bir istisna kapsamına girmemesi de gerekir.