Kısa cevap: evet, alabilir — ama hak kendiliğinden doğmaz. Resmî İlan ve Reklam Yönetmeliği'nin 9. maddesi, kategorilere göre belirlenen usul ve esaslara uygun olarak vasıf ve ödevlerini eksiksiz ve zamanında yerine getiren gazete ve internet haber sitelerinin resmî ilan yayımlama hakkı kazanacağını söyler. Yani hak, bir statü değil, sürekli karşılanması gereken şartların sonucudur.
Yönetmelik Üç Şart Arıyor
11. madde, yayımlama hakkı kazanmanın koşullarını üç bentte toplar:
- Talep. Yayın veya kontenjan yeri açıkça belirtilmek suretiyle, imzalı olarak, resmî ilan ve reklam ya da yalnız reklam yayımlama talebinde bulunmak.
- Şart ve vasıflar. Talebine göre Yönetmeliğin ilgili hükümlerinde belirlenen şartları ve vasıfları taşımak, yükletilen ödevleri kabul ederek zamanında yerine getirmek.
- Bekleme süresi. Bu şartları yerine getirerek kendisi için belirlenen bekleme süresini tamamlamak.
Üç şart birbirinden bağımsız değildir. Bekleme süresi, şartları taşımadığınız bir dönemde işlemez; süre boyunca da aynı vasıfları korumanız gerekir.
Önce Kategorinizi Belirleyin
"Benim gazetem ne yapmalı" sorusunun cevabı, hangi kategoride olduğunuza göre değişir. 32. madde gazeteleri yayın yerlerine göre altı kategoriye ayırır:
| Kategori | Yayın yeri |
|---|---|
| 1. Kategori | İstanbul |
| 2. Kategori | Ankara, İzmir |
| 3. Kategori | Adana, Antalya, Aydın, Balıkesir, Bursa, Denizli, Diyarbakır, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Kayseri, Kocaeli, Konya, Malatya, Manisa, Mersin, Ordu, Sakarya, Samsun, Tekirdağ, Trabzon |
| 4. Kategori | Afyonkarahisar, Batman, Bolu, Çanakkale, Çorum, Edirne, Elazığ, Hatay, Isparta, Kahramanmaraş, Kastamonu, Kütahya, Mardin, Muğla, Sivas, Şanlıurfa, Tokat, Van, Zonguldak |
| 5. Kategori | Adıyaman, Ağrı, Aksaray, Amasya ve 31. maddede sayılan diğer iller |
| 6. Kategori | 31. maddenin birinci fıkrasının (c) ve (ç) bentleri kapsamındaki ilçeler |
Kategori yalnızca bir etiket değildir: kadro sayınız, asgari yüzölçümünüz ve kontenjanınız buradan türer. Kategorinizi medya kuruluşu nitelik aracıyla, o kategoride sizden beklenen şartların tamamını kategori şartları aracıyla görebilirsiniz.
Pratikte Hangi Kalemler Sorulur?
Yönetmeliğin gazetelere ilişkin bölümü, hakkı kazanmak için şu başlıkları ayrı ayrı düzenler:
- Bekleme süresi (m.33) — gazeteler için 36 ay
- Yayında süreklilik (m.34) — kategorinize göre günlük ya da haftada en az iki gün yayım
- Teslim yükümlülüğü (m.35) — basılı nüshaların Kuruma süresinde teslimi
- Künye ve zorunlu bilgiler (m.36)
- Sektörel defterler (m.37)
- Asgari kadro (m.38) — kategoriye göre 3 ile 14 kişi arasında
- Asgari yüzölçümü (m.39)
- Sayfa düzeni, baskı ve dağıtım esasları (m.40–42)
- Asgari satış fiyatı ve komisyon oranı (m.43)
Bu liste, "gazetem ilan alabilir mi" sorusunu somut bir kontrol listesine dönüştürür. Kalemlerden biri eksikse hak doğmaz; denetimde eksik görülürse bekleme süresinin başlangıcı ileri kayar.
Sonuç
Gazeteniz resmî ilan alabilir; bunun için imzalı talepte bulunmanız, kategorinizin şartlarını eksiksiz karşılamanız ve 36 aylık bekleme süresini tamamlamanız gerekir. Süreç başvuruyla değil, denetimde şartları karşıladığınızın tespitiyle işlemeye başlar.
Bekleme süresinin nasıl işlediğini ve hangi hâllerde 6 aya inebildiğini bekleme süresi rehberinde, yazılımın bu şartların hangisini karşılayabildiğini BİK uyumlu haber yazılımı yazısında ele aldık.