Araçlar

Asgari Fikir İşçisi Kadrosu Nitelik Testi

Bir kişinin resmî ilan yayımlayan gazete ya da internet haber sitesinin asgari fikir işçisi kadrosunda yer alıp alamayacağını, Resmî İlan ve Reklam Yönetmeliğinin dört maddesi üzerinden sırayla denetler.

Dayanak: Resmî İlan ve Reklam Yönetmeliği m.18, m.19, m.20, m.21 · 195 sayılı Kanun m.34, m.35, m.36

Sorular Yönetmeliğin sırasını izler: önce kadroda yer alamayacaklar (m.20), sonra yer alabilecekler (m.19), en sonda kadro şartları (m.18).

Asgari Fikir İşçisi Kadrosu Nitelik Testi nasıl kullanılır?

  1. Kişinin yayının sahibi tüzel kişideki sıfatı nedir

    10 seçenek var, örneğin “İmtiyaz sahibi ya da 5187 uyarınca tespit edilen tüzel kişi temsilcisi” ve “Kollektif şirket ortağı”. Bu seçeneklerden 7 tanesi doğrudan sonuca götürür (1 farklı sonuç). Kalan yanıtlar sizi bir sonraki soruya geçirir.

  2. Kişinin öğrencilik, askerlik ya da izin durumu

    Bu soru yalnızca önceki adımda “Limited şirket ortağıyım ama temsil yetkim ve müdürlüğüm yok” ya da “Anonim şirkette ortağım ama temsil yetkim ve kurul üyeliğim yok” dediyseniz çıkar. 5 seçenek var, örneğin “Gündüz öğretimi öğrencisi” ve “Başka bir ilde ikinci öğretim öğrencisi”. Bu seçeneklerden 4 tanesi doğrudan sonuca götürür (1 farklı sonuç). Kalan yanıtlar sizi bir sonraki soruya geçirir.

  3. Kişi, yayının sahibi gerçek kişinin ya da tüzel kişinin yönetim/denetim…

    Bu soru yalnızca önceki adımda “Bunların hiçbiri yok (açık/uzaktan eğitim dâhil)” dediyseniz çıkar. 2 seçenek var: “Evet: anne, baba, eş, öz/üvey çocuk, evlatlık ya da eşinin anne-babası”, “Hayır, böyle bir hısımlık yok”. Yanıtınız sonraki soruyu belirler.

  4. Kişi m.19'daki hangi nitelik ve şartı sağlıyor

    Bu soru yalnızca önceki adımda “Hayır, böyle bir hısımlık yok” dediyseniz çıkar. 9 seçenek var, örneğin “İletişim fakültesi ya da iletişimle ilgili lisans/yüksek lisans/doktora mezunu” ve “Fikir işçisi sıfatıyla basın kartı sahibi”. “Bunların hiçbirini sağlamıyor” yanıtı doğrudan “Kadroda yer alamaz” sonucuna götürür. Kalan yanıtlar sizi bir sonraki soruya geçirir.

  5. Hısım olan bu kişi m.20/2'nin istisnasına giriyor mu

    Bu soru yalnızca önceki adımda “Evet: anne, baba, eş, öz/üvey çocuk, evlatlık ya da eşinin anne-babası” dediyseniz çıkar. 3 seçenek var: “Evet: m.19/1-a'daki mezuniyet koşulunu sağlıyor (iletişim fakültesi/bölümü lisansı ya da iletişim alanında yüksek lisans/doktora)”, “Evet: fikir işçisi sıfatıyla basın kartı sahibi”, “Hayır, ikisini de sağlamıyor”. “Hayır, ikisini de sağlamıyor” yanıtı doğrudan “Hısımlık engeli nedeniyle kadroda yer alamaz” sonucuna götürür. Kalan yanıtlar sizi bir sonraki soruya geçirir.

  6. Kişi, yayın ya da kontenjan yerinde ikamet ediyor mu

    Bu soru yalnızca önceki adımda “İletişim fakültesi ya da iletişimle ilgili lisans/yüksek lisans/doktora mezunu” ya da “Fikir işçisi sıfatıyla basın kartı sahibi” dediyseniz çıkar. 3 seçenek var: “Evet, yayın/kontenjan yerinde ikamet ediyor”, “Hayır ama aynı il ya da komşu il sınırları içinde ikamet ediyor”, “Hayır, aynı il ya da komşu il sınırları dışında ikamet ediyor”. Her seçenek doğrudan bir sonuca götürür; toplam 3 farklı sonuç çıkabilir.

  7. Sonucu dayanağıyla birlikte okuyun

    Araç toplam 7 sonuçtan birine götürür. Her sonuç; dayandığı madde, yapmanız gerekenler ve varsa uyarılarla birlikte gösterilir. Verdiğiniz yanıtlar da çıktının içinde tekrarlandığı için sonucu olduğu gibi dosyanıza ekleyebilirsiniz.

Bu araç hangi sonuçları veriyor?

SonuçHangi yanıtlaDayanak
Kadroda yer alamazİmtiyaz sahibi ya da 5187 uyarınca tespit edilen tüzel kişi…Resmî İlan ve Reklam Yönetmeliği m.20/1
Kadroda yer alamazGündüz öğretimi öğrencisi ve 3 seçenek dahaResmî İlan ve Reklam Yönetmeliği m.20/3 (Ek:RG-6/3/2024-32481)
Kadroda yer alamazBunların hiçbirini sağlamıyorResmî İlan ve Reklam Yönetmeliği m.19
İkamet şartı sağlanmıyorHayır, aynı il ya da komşu il sınırları dışında ikamet…Resmî İlan ve Reklam Yönetmeliği m.18/2-e, m.18/3
Sayılı kontenjan içindeyse yer alabilirHayır ama aynı il ya da komşu il sınırları içinde ikamet…Resmî İlan ve Reklam Yönetmeliği m.18/3 (Değişik:RG-10/12/2025-33103)
Nitelik şartları bakımından engel görünmüyorEvet, yayın/kontenjan yerinde ikamet ediyorResmî İlan ve Reklam Yönetmeliği m.18, m.19, m.20
Hısımlık engeli nedeniyle kadroda yer alamazHayır, ikisini de sağlamıyorResmî İlan ve Reklam Yönetmeliği m.20/2

Sık Sorulanlar

Şirket ortağıyım, kadroda yer alabilir miyim?
Ortaklık tek başına engel değildir. Resmî İlan ve Reklam Yönetmeliği m.20/1, limited şirketlerde yalnızca şirketi temsil eden ortaklar ile şirket müdürlerini; anonim şirketlerde ise temsile yetkili ortaklar ile yönetim ve denetim kurulu üyelerini kadro dışında bırakır. Kollektif şirket ortakları, komandit şirketlerin komandite ortakları ve donatma iştiraki paydaşları ise doğrudan kadroda yer alamaz.
Patronun akrabası kadroda gösterilebilir mi?
Kural olarak hayır. m.20/2, yayının sahibi gerçek kişi ile tüzel kişilerin yönetim veya denetim organlarındaki üyelerin annesi, babası, eşi, öz ve üvey çocukları, evlatlığı ve eşinin anne-babasının kadroda yer alamayacağını söyler. Ancak bu hüküm, m.19/1-a'daki mezuniyet koşulunu sağlayanlar ile fikir işçisi sıfatıyla basın kartı sahibi olan hısımlar için uygulanmaz.
Başka şehirde oturuyorum, kadroda olabilir miyim?
m.18/3'e göre sorumlu müdür dışındaki fikir işçileri, aynı il ve komşu illerin mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla yayın veya kontenjan yerinin dışında ikamet edebilir; uzaklık ve toplu ulaşım imkânları dikkate alınarak görevin sürekli yapılabilirliğine Kurum karar verir. İstisnadan yararlanabilecek kişi sayısı sınırlıdır: yaygın gazetelerde 4, internet haber sitelerinde Genel Kategoride 10, 1.–2. Kategoride 4, 3.–4. Kategoride 2, 5. Kategoride 1 kişi.
İletişim mezunu değilim, fikir işçisi olabilir miyim?
Evet, m.19'daki yollardan biriyle. İletişim dışı bir fakültenin lisans programından mezunsanız fikir işçisi statüsünde ara vermeden en az 9 ay çalışmış ve bunu belgelemiş olmanız yeterlidir. Diploma şartı olmaksızın 5953 kapsamında en az 6 ayı devamlı toplam 15 ay çalışma da kabul edilir. Fikir işçisi sıfatıyla basın kartı sahibi olmak da tek başına yeterlidir.
Öğrenciyim, kadroda görünebilir miyim?
Gündüz öğretimi öğrencisi iseniz ya da başka bir ilde ikinci öğretim öğrencisi iseniz hayır (m.20/3). Açık ve uzaktan eğitim öğrencileri bu hükmün dışındadır. Aynı fıkra askerlik için silahaltına alınanlar ile ücretsiz izin kullananları da kadro dışında bırakır.
Aynı anda iki yayında kadroda olabilir miyim?
Hayır. m.21, resmî ilan yayımıyla ilgili birden fazla gazete ve internet haber sitesinin kadrosunda beyan edilen fikir işçisinin yalnızca birinin kadrosunda kabul edileceğini söyler; bu işlemlerde Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları ile sözleşme ve sair evrak esas alınır.

Bu araçlar mevzuatın resmî metinlerine dayanan hesap yardımcılarıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut bir fesih, tazminat hesabı ya da başvuruda bağlayıcı olan, yetkili kurumun kararı ve mevzuatın güncel metnidir. Ayrıntılı anlatım: konuyu anlatan rehber.