Yaptırım iki katmanlıdır ve ikisi birlikte işler. 5953 sayılı Kanun'un 29. maddesine göre 21. maddedeki yıllık izni vermeyen veya verip de ücretini ödemeyen işveren hakkında:
| Katman | Yaptırım | Kime |
|---|---|---|
| 1 | İzin süresine tekabül eden ücretlerin toplamının 3 katı idarî para cezası | Devlete |
| 2 | Gazeteciye ödenmesi gereken ücretin 2 kat olarak ödenmesi | Gazeteciye |
Örnek Hesap
Aylık brüt ücreti 60.000 TL olan, meslekte 12 yıllık bir editöre 6 haftalık yıllık izin kullandırılmadığını varsayalım. 6 hafta ≈ 1,5 aylık ücret, yani 90.000 TL.
| Kalem | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| İzin süresine tekabül eden ücret | — | 90.000 TL |
| İdarî para cezası (3 katı) | 90.000 × 3 | 270.000 TL |
| Gazeteciye ödeme (2 kat) | 90.000 × 2 | 180.000 TL |
| Toplam yük | — | 450.000 TL |
Rakamlar örnektir; somut olayda ücretin brüt-net ayrımı ve hesaba esas dönem değişebilir. Ancak oranların yapısı bu şekildedir.
İki Ayrı Fiil
Madde iki fiili birden sayar ve ikincisi sık atlanır:
- İzni vermemek. Gazeteci hiç izin kullanamamıştır.
- İzni verip ücretini ödememek. İzin kullandırılmış ama o döneme ait ücret ödenmemiştir. Yıllık izin ücretli olduğu için, ücretsiz kullandırılan izin de bu maddeyi doğurur.
"İzin Ücretini Ödedim" Savunması Neden Yetmiyor?
21. madde izin hakkından feragat edilemeyeceğini söyler. Bu yüzden izni kullandırmayıp yerine para ödemek, yükümlülüğü yerine getirmiş sayılmaz. Ödeme yapılmış olsa bile izin kullandırılmadığı için 29. madde işlemeye devam eder.
Cezayı Kim Verir?
30. maddeye göre bu Kanundaki idarî para cezaları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bölge müdürü tarafından verilir. Kanunun takip, murakabe ve teftişi de 24. maddeye göre Çalışma Bakanlığınca yürütülür.
Uyuşmazlık Nerede Görülür?
Ek 4. maddeye göre bu Kanuna ve ek-tadillerine dayanan her türlü hak iddiasından doğan hukuk uyuşmazlıkları iş mahkemelerinde görülür.
Sonuç
Yıllık izni vermeyen ya da verip ücretini ödemeyen işverene, izin süresine tekabül eden ücretlerin toplamının 3 katı idarî para cezası uygulanır; ayrıca gazeteciye ödenmesi gereken ücret 2 kat olarak ödenir. İzin hakkından feragat edilemeyeceği için, izni kullandırmayıp para ödemek yükümlülüğü karşılamaz.