5953 sayılı Kanun'un 6. maddesi tek cümleyle bütün hesabı belirler: gazetecinin kıdemi, mesleğe ilk giriş tarihinden itibaren hesaplanır. Aynı işverende geçirdiği süre değil, meslekteki toplam hizmet esastır.
İki Rejimin Karşılaştırması
| Konu | 5953 (gazeteci) | 4857 (işçi) |
|---|---|---|
| Kıdemin başlangıcı | Mesleğe ilk giriş tarihi | O işverende işe giriş tarihi |
| İşyeri değiştirme | Kıdem devam eder | Kıdem sıfırlanır |
| Aradaki boşluklar | Yıllık izinde hesabı bozmaz (m.21) | Kıdem kesilir |
Yıllık İzinde Açık Hüküm
21. madde, yıllık izin bakımından bu ölçüyü daha da netleştirir: gazetecilerin kıdemleri, iş akdinin devam etmiş veya fasılalarla yeniden kurulmuş olmasına bakılmaksızın meslekteki toplam hizmet süresine göre tespit edilir.
Yani meslekten bir süre ayrılıp dönmek sayaçları sıfırlamaz.
Somut Örnek
| Dönem | Yer | Süre |
|---|---|---|
| 2010 – 2015 | A gazetesi | 5 yıl |
| 2015 – 2017 | Meslek dışında | — |
| 2017 – 2024 | B haber ajansı | 7 yıl |
| 2024 – 2026 | Sizin yayınınız | 2 yıl |
Meslekteki toplam hizmet 14 yıldır. Sizin yanınızda yalnız 2 yıl çalışmış olması, kıdem tazminatı ve yıllık izin hesabını değiştirmez.
Kıdem Nasıl Belgelenir?
4. madde sözleşmede gazetecinin kıdeminin gösterilmesini zorunlu tutar. Bu alanı doldururken dayanak olarak istenmesi gerekenler:
- Önceki işverenlerden alınmış hizmet belgeleri
- SGK hizmet dökümü
- Varsa basın kartı ve kart geçmişi
- Önceki yazılı iş sözleşmeleri
- 9. madde uyarınca yapılmış bildirimler
Son madde az bilinir: 9. maddeye göre sözleşmenin yapılışı ve feshi ilgili mercilere bildirilir ve mülkiye amirleri beyannamenin örneğini, gazetecinin kıdem tespiti için ilgili makama gönderir. Yani kıdem tespiti için kurulmuş resmî bir kayıt zinciri vardır.
Bir Kez Tazminat Alınmışsa
Kural bir istisna taşır: 6. maddeye göre bir defa kıdem tazminatı alan gazetecinin kıdemi, yeni işine girdiği tarihten itibaren hesaplanır. Ancak aynı cümle bir kapı bırakır — aksine sözleşme yapılabilir. Ayrıntısını kıdem sıfırlanması yazısında ele aldık.
İhbar Süresinde Farklı Ölçü
Sonuç
Gazetecinin kıdemi mesleğe ilk giriş tarihinden itibaren, meslekteki toplam hizmet üzerinden hesaplanır; işyeri değişikliği ve aradaki boşluklar bu hesabı bozmaz. Kıdem sözleşmede gösterilmek zorundadır ve belgeye dayandırılmalıdır.