Kooperatiflerin genel kurul çağrı ilanlarının resmî ilan sayılıp sayılmayacağı, resmî ilan uygulamasının klasik sorularından biridir. Basın İlan Kurumu Genel Kurulu bu konuda Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatiflerinin Genel Kurul Çağrı İlanları Hakkında Genel Kurul Prensip Kararı almıştır.
Uygulanacak Ölçüt 1: 195 m.29
a) Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve yönetmeliklerle yayınlanması mecburi olan (Özel dernekler hariç) veya,
b) Genel ve katma bütçeli dairelerle il özel idareleri, belediyeler, köyler ve İktisadi Devlet Teşekkülleri ve sermayesinin yarısından fazlası kamu hukuku tüzel kişilerine ait bulunan teşekküllerin verdikleri
Reklam mahiyetini taşımayan ilanlar, resmî ilan sayılır.
Uygulanacak Ölçüt 2: Yönetmelik m.5
a) Kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, tüzük veya yönetmelik gereği yayımlanması zorunlu olan ilanlar,
b) Merkezî yönetim kapsamındaki idareler, mahallî idareler, sosyal güvenlik kurumları, üniversiteler, odalar ve borsalar, birlikler, barolar, kamu iktisadi teşebbüsleri, sermayesinin yarısından fazlası kamu tüzel kişilerine ait teşekküller ve bunların iştiraklerine ait reklam niteliği taşımayan ilanlar,
resmî ilandır.
m.5/2: Özel derneklerin birinci fıkranın (a) bendi kapsamında vermeleri zorunlu olan ilanlar resmî ilan sayılmaz.
Karşılaştırma İçin: Tarımsal Üretici Birlikleri Kararı
Aynı sorunun benzer bir kuruluş türü için nasıl çözüldüğünü, metnine ulaşabildiğimiz 207 sayılı ve 21.06.2017 tarihli prensip kararı gösterir:
| Karar bendi | İçerik |
|---|---|
| a | Genel kurul çağrı ilanlarının yayımı 5200 sayılı Kanun gereğince kendi tüzüklerinde zorunlu kılınmış olduğundan, bu ilanlar 195 m.29/a ve Yönetmelik m.5/1-a kapsamındaki resmî ilanlar arasındadır |
| b | Bu ilanların Basın İlan Kurumu veya ilgili valilikler aracılığıyla yayımlatılması zorunludur |
| c | Birlikler kanunla kurulan bir meslek örgütü olduğundan dernek sayılamaz ve 195 m.42'deki "kanunla kurulan sair müesseseler" tanımı içindedir |
| d | Hususi ilan ve resmî reklamları, Kurumun görev alanındaki yerlerde Şube Müdürlükleri aracılığıyla hak sahibi süreli yayınlarda yayımlatılır |
Ayrıntısını Tarımsal Üretici Birlikleri yazısında ele aldık.
Uygulama Soruları
- İlanın yayımı kanun, CBK, tüzük veya yönetmelikle zorunlu mu? → Zorunluysa m.5/1-a kapsamında resmî ilan
- Kooperatif özel dernek mi? → Değilse m.5/2 istisnası uygulanmaz
- İlan reklam niteliği taşıyor mu? → Taşıyorsa resmî ilan değil, resmî reklam olabilir (Yönetmelik m.6)
- İlan hangi coğrafyada yayımlanacak? → Şube varsa Kurum, yoksa valilik aracı olur (195 m.31)
Tereddüt Hâlinde Ne Yapılır? — 195 m.30
Bir ilanın resmî ilan sayılıp sayılamayacağına Genel Müdürlük veya valilikler tarafından tereddüt edilen veya ilgililerle bunlar arasında ihtilaf bulunan hallerde Kurum Yönetim Kurulunun kararına uyulur.
Yönetim Kurulu lüzum görür veya vali, Genel Müdürlük veya ilgili talep ederse, prensip kararı verilmesi için iş, Genel Kurula intikal ettirilir. Genel Kurulun bu suretle veya kendiliğinden bu konuda ittihaz edeceği prensip kararları kesin olup Resmî Gazete'de yayınlanır.
Ayrıntısını karar mercii yazısında ele aldık.
İlgili Yazılar
Sonuç
Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatiflerinin genel kurul çağrı ilanları hakkında bir Genel Kurul prensip kararı bulunmaktadır; ancak elimizdeki nüsha taranmış olduğundan karar metnini burada aktarmıyoruz. Konuya uygulanacak ölçütler 195 m.29 ve Yönetmelik m.5'tir: ilanın yayımı kanun, CBK, tüzük veya yönetmelikle zorunlu kılınmışsa ve reklam niteliği taşımıyorsa resmî ilandır. Tereddüt hâlinde Yönetim Kurulunun, prensip kararı gerekiyorsa Genel Kurulun kararına uyulur.