Bu soru iki ayrı kanuna bakılarak cevaplanır ve ikisinin de cevabı aynı yöne bakar.
Birinci Soru: Blog Süreli Yayın mı?
5187 sayılı Kanun'un 2. maddesinin (c) bendi süreli yayını tanımlar: belli aralıklarla yayımlanan gazete, dergi gibi basılmış eserler ile haber ajansları yayınlarını ve internet haber sitelerini ifade eder.
| Ölçü | Blogda tipik durum |
|---|---|
| Belli aralıklarla yayım | Çoğu blogda düzensiz |
| Haber üretimi | Genellikle görüş, deneyim ya da rehber içeriği |
| Sorumlu müdür (m.5) | Genellikle yok |
| Beyanname (m.7) | Genellikle verilmemiş |
İkinci Soru: Blog Yazarı Gazeteci mi?
5953 sayılı Kanun'un 1. maddesi gazeteciyi tanımlar: bu Kanunun şümulüne giren fikir ve sanat işlerinde ücret karşılığı çalışanlara gazeteci denir.
Tanım iki şart içerir ve ikisi birlikte aranır:
- Çalışılan yer: gazete, internet haber sitesi, mevkute ya da haber-fotoğraf ajansı olmalı
- İlişkinin niteliği: ücret karşılığı çalışmak — yani bir iş ilişkisi içinde olmak
Ama Bir Haber Sitesinde Yazıyorsa?
Durum tersine döner. Kişi bir internet haber sitesinde ücret karşılığı içerik üretiyorsa, unvanı "blog yazarı" olsa bile yaptığı iş fikir ve sanat işidir ve 5953 kapsamına girer. Belirleyici olan unvan değil işin niteliğidir; bu ölçüyü sosyal medya editörü yazısında ayrıntılı ele aldık.
Basın Kartı Tarafı
5187'nin ek 2. maddesi basın kartı verilebilecek kişileri sayar. Liste kurumsal bağlantı üzerine kuruludur: Türkiye'de faaliyet gösteren medya kuruluşlarının Türk vatandaşı medya mensupları, süreli yayınların sahipleri veya tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları ve benzerleri.
Kendi Sitesini Haber Sitesine Dönüştürmek İsterse?
Yol açıktır ve izin gerektirmez:
- Düzenli aralıklarla haber yayımlamaya başlamak
- 5. maddedeki şartları taşıyan bir sorumlu müdür belirlemek
- 7. madde uyarınca Cumhuriyet Başsavcılığına beyanname vermek
- 4. maddedeki künye ve tarih damgası şartlarını karşılamak
- 10. madde uyarınca içerikleri iki yıl muhafaza etmek
Adımları haber sitesi sayılma yazısında ayrıntılı verdik.
Sonuç
Bir blog kendiliğinden süreli yayın, blog yazarı da kendiliğinden gazeteci sayılmaz; 5953 ücret karşılığı çalışmayı, 5187 ise belli aralıklarla yayımı arar. Buna karşılık bir haber sitesinde ücret karşılığı içerik üreten kişi, unvanı ne olursa olsun kapsama girer. Somut durumunuzda bu sınırı iş hukuku alanında uzman bir avukata doğrulatın.