"İnternet haber sitesi" hukuken bir sıfattır ve kendiliğinden doğmaz. Kanun bu sıfata bağlı haklar tanır; sıfatın kazanılmadığının tespiti için de ayrı bir yol öngörür.
Tanım
5187'nin 2. maddesinin (c) bendi, 7418 ile değiştirilmiş hâliyle süreli yayını şöyle tanımlar: belli aralıklarla yayımlanan gazete, dergi gibi basılmış eserler ile haber ajansları yayınlarını ve internet haber sitelerini.
Tanımdaki anahtar ifade "belli aralıklarla yayımlanan"dır. Yani düzensiz, tek seferlik ya da güncel haber üretmeyen bir site bu tanıma girmez.
Daha somut bir tanım yönetmelik düzeyindedir. Basın Kartı Yönetmeliği'nin 4. maddesi internet haber sitesini şöyle tanımlar: "İnternet ortamında, belirli aralıklarla haber veya yorum niteliğinde yazılı, görsel veya işitsel içeriklerin sunumunu yapmak üzere kurulan ve işletilen süreli yayın."
- İnternet ortamında olması
- Belirli aralıklarla sunum yapması
- Haber veya yorum niteliğinde içerik üretmesi
- İçeriğin yazılı, görsel veya işitsel olabilmesi — metin şartı yok
- Bu amaçla kurulmuş ve işletiliyor olması
Vasfın Kazanılması: Üç Ayak
| Ayak | Madde | İçerik |
|---|---|---|
| 1. Beyanname | m.7 | Yönetim yerinin bulunduğu yer Cumhuriyet Başsavcılığına beyanname + elektronik tebligat adresi |
| 2. Künye ve tarih damgası | m.4 | Altı kalem künye, ana sayfadan doğrudan ulaşılabilir, "iletişim" başlığı altında; tarih damgası her erişildiğinde değişmeyecek şekilde |
| 3. İki yıllık arşiv | m.10 | Yayınlanan içerikler, talep eden Cumhuriyet Başsavcılığına teslim edilmek üzere doğruluğu ve bütünlüğü sağlanmış şekilde iki yıl muhafaza |
Künyedeki Altı Kalem
4. maddeye 7418 ile eklenen fıkra, internet haber sitelerinde şu bilgilerin kullanıcıların ana sayfadan doğrudan ulaşabileceği şekilde ve iletişim başlığı altında bulundurulmasını arar:
- Faaliyet gösterdiği iş yeri adresi
- Ticari unvanı
- Elektronik posta adresi
- İletişim telefonu
- Elektronik tebligat adresi
- Yer sağlayıcısının adı ve adresi
Tarih Damgası Şartı
Aynı maddeye eklenen dördüncü fıkra teknik bir şart koyar: bir içeriğin ilk kez sunulmaya başlandığı tarih ile sonraki güncelleme tarihleri, her erişildiğinde değişmeyecek şekilde içeriğin üzerinde belirtilir.
Vasfın Kazanılmadığının Tespiti
8. maddeye 7418 ile eklenen fıkra, yaptırımı özel olarak düzenler. İnternet haber sitesi bu madde hükmüne uymazsa:
- Cumhuriyet Başsavcılığı iki hafta içinde eksikliğin giderilmesini veya gerçeğe aykırı bilgilerin düzeltilmesini ister.
- İstem iki hafta içinde yerine getirilmezse, Başsavcılık internet haber sitesi vasfının kazanılmadığının tespiti amacıyla asliye ceza mahkemesine başvurur.
Vasfa Bağlı Haklar
Sıfatın önemi buradadır. İnternet haber sitesi sıfatı şu kapıları açar:
| Hak | Dayanak |
|---|---|
| Çalışanların 5953 rejimine tabi olması | 5953 m.1 — 7418 ile eklendi |
| Basın kartı başvurusu | 5187 ek m.1 vd. ve Basın Kartı Yönetmeliği |
| Resmî ilan yayımlama hakkı | 195 sayılı Kanun ve BİK düzenlemeleri |
| Cevap ve düzeltme rejimine tabi olma | 5187 m.14 |
Çalışanlar tarafını 5953 kapsamı yazısında, resmî ilan tarafını resmî ilan yazısında ele aldık.
Sonuç
İnternet haber sitesi sayılmak için önce tanıma girmek — belli aralıklarla haber yayımlamak — sonra beyanname vermek ve 4 ile 10. maddelerdeki künye, tarih damgası ve iki yıllık arşiv yükümlülüklerini yerine getirmek gerekir. Eksiklik iki hafta içinde giderilmezse mahkeme, sitenin bu vasfı kazanmadığını tespit edebilir ve vasfa bağlı bütün haklar düşer.