Bu madde, basını dışarıdan gelen engellemeye karşı korur. Kanundaki iki hapis cezalı suçtan biridir.
Birinci Fıkra: Tahrip ve Bozma
Kanuna uygun olarak basılmış eserleri, bunların yayımını veya dağıtımını veya satışını önlemek amacıyla tahrip eden veya bozan kimse, fiili daha ağır bir suç teşkil etmediği takdirde, bir yıla kadar hapis ve birmilyar liradan beşmilyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır.
| Unsur | İçerik |
|---|---|
| Konu | Kanuna uygun olarak basılmış eserler |
| Amaç | Yayımını, dağıtımını veya satışını önlemek |
| Fiil | Tahrip etmek veya bozmak |
| Ceza | Bir yıla kadar hapis + bir milyar–beş milyar lira ağır para cezası |
| Şart | Fiil daha ağır bir suç teşkil etmediği takdirde |
İkinci Fıkra: Şiddet veya Tehditle Engelleme
Kanunun aradığı şartlara uyulmasına rağmen süreli ve süresiz yayınların basılmasını, yayımını, dağıtımını veya satışını şiddet veya tehditle engelleyen kimse, fiili daha ağır bir suç teşkil etmediği takdirde, iki yıla kadar hapis ve ikimilyar liradan onmilyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır.
| Birinci fıkra | İkinci fıkra | |
|---|---|---|
| Fiil | Tahrip etme veya bozma | Şiddet veya tehditle engelleme |
| Kapsam | Yayım, dağıtım, satış | Basılma, yayım, dağıtım, satış |
| Hapis | Bir yıla kadar | İki yıla kadar |
| Para cezası | Bir–beş milyar lira | İki–on milyar lira |
Üçüncü Fıkra: Ağırlaştırıcı Sebep
İki şart birlikte aranır:
- Yer: umumi mahal, matbaa, umuma satış yapan veya dağıtım yapan yerler,
- Fail sayısı: birden fazla kişi.
Hapse Çevirme Yasağının İstisnası
Anayasal Zemin
Anayasa m.30 (Değişik: 7/5/2004-5170/4 md.): Kanuna uygun şekilde basın işletmesi olarak kurulan basımevi ve eklentileri ile basın araçları, suç aleti olduğu gerekçesiyle zapt ve müsadere edilemez veya işletilmekten alıkonulamaz.
Ayrıntısını m.30 yazısında ele aldık.
Dağıtım Yükümlülüğüyle İlişkisi
Madde 23, dağıtımcıya bir dağıtma yükümlülüğü getirir ve aykırılığı ağır para cezasına bağlar. m.22 ise engelleme fiilini suç sayar. Ayrıntısını dağıtım yazısında ele aldık.
Sonuç
5187 sayılı Kanunun 22. maddesi, kanuna uygun basılmış eserlerin yayımını, dağıtımını veya satışını önlemek amacıyla tahrip eden veya bozan kişiyi bir yıla kadar hapis ve para cezasıyla; basılmasını, yayımını, dağıtımını veya satışını şiddet veya tehditle engelleyen kişiyi iki yıla kadar hapis ve para cezasıyla cezalandırır. Fiil umumi mahalde veya matbaada birden fazla kişi tarafından işlenirse ceza yarıya kadar artırılır.