Kanun dakika değil oran yazar. m.10/2: "Tele-alışveriş yayınları hariç her türlü reklam yayınlarının oranı, bir saat başından bir sonraki saat başına kadarki yayın içinde yüzde yirmiyi aşamaz." Altmış dakikanın yüzde yirmisi 12 dakikadır. Yani pratikte tavan saat başına 12 dakikadır.
Ölçüm penceresi: saat başından saat başına
Bu ayrıntı çoğu ihlalin kaynağıdır. Ölçüm "herhangi bir 60 dakika" değil, saat başından bir sonraki saat başına kadar yapılır. 20.00–21.00 ayrı bir pencere, 21.00–22.00 ayrı bir penceredir. 20.50'de başlayan uzun bir kuşak iki pencereye bölünür ve her pencere kendi içinde değerlendirilir.
| Pencere | Reklam süresi | Durum |
|---|---|---|
| 20.00 – 21.00 | 11 dk | Uygun |
| 21.00 – 22.00 | 13 dk | İhlal (%21,7) |
| İki saatlik ortalama | 12 dk | Ortalama uygun görünse de 21.00 penceresi ihlaldir |
Orana dâhil olmayanlar
m.10/3 orandan üç kalemi açıkça çıkarır: "İkinci fıkrada belirtilen orana, program desteklemesi ve yayıncının kendi programlarının tanıtımlarına ayrılan süre ile ürün yerleştirme dâhil değildir." Aynı fıkra, program tanıtımlarına ayrı bir tavan koyar: bir saat başından bir sonraki saat başına kadarki yayın içinde yüzde beşi — yani 3 dakikayı — aşamaz.
m.10/5 dördüncü bir istisna ekler: "Ücretsiz yayınlanan ve Üst Kurul tarafından tavsiye edilen kamu hizmeti duyuruları reklam sürelerine dâhil edilmez."
| Kalem | Orana dâhil mi? | Kendi tavanı | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Reklam | Evet | %20 (12 dk/saat) | m.10/2 |
| Tele-alışveriş | Hayır | Ayrı rejim (aşağıda) | m.10/2, m.10/4 |
| Program desteklemesi (sponsorluk) | Hayır | — | m.10/3 |
| Yayıncının kendi program tanıtımları | Hayır | %5 (3 dk/saat) | m.10/3 |
| Ürün yerleştirme | Hayır | — | m.10/3 |
| Ücretsiz kamu hizmeti duyuruları (Üst Kurul tavsiyeli) | Hayır | — | m.10/5 |
Tele-alışverişin kendi rejimi
m.10/4: "İkinci fıkrada belirtilen süreden bağımsız olarak, sesli ve görüntülü bir uyarı ile açıkça belirtilerek, kesintisiz en az onbeş dakika süreyle tele-alışveriş yayını yapılabilir. Bu yayının süresi bir gün içinde toplam bir saati aşamaz."
- Alt sınır vardır: tek bir tele-alışveriş kuşağı en az 15 dakika ve kesintisiz olmalıdır.
- Günlük tavan vardır: toplam 1 saat.
- Sesli ve görüntülü uyarı zorunludur.
- Bu süre saat başına %20'lik reklam oranından bağımsızdır.
Reklamın nereye yerleştirileceği
m.10/6 yerleştirme kuralını koyar: reklam ve tele-alışveriş yayınları programların arasına veya programın bütünlüğü, değeri ve hak sahiplerinin hakları zedelenmeyecek biçimde bir program içine yerleştirilebilir. Bağımsız bölümlerden oluşan programlarda, devre araları içeren spor programlarında ve benzer yapıdaki olay ve gösteri programlarında reklam bölüm veya devre aralarına yerleştirilir.
30 dakika kuralı: film, haber ve çocuk programı
m.10/7 üç program türü için özel kesinti sınırı getirir: "Sinema ve televizyon için yapılmış filmler ile haber bültenleri ve çocuk programları, planlanan yayın süreleri otuz dakikadan fazla olması hâlinde, her otuz dakikalık yayın süresi için bir kez olmak üzere reklam ve tele-alışverişle kesilebilir."
| Programın planlanan süresi | İzin verilen kesinti sayısı |
|---|---|
| 25 dakika | Kesinti yapılamaz |
| 45 dakika | 1 kez |
| 70 dakika | 2 kez |
| 120 dakika | 4 kez |
Mutlak yasak: dinî tören
m.10/8 istisnasızdır: "Dinî tören yayını içine hiçbir şekilde reklam ve tele-alışveriş yayını yerleştirilemez." Program desteklemesi bakımından da m.12/4 aynı yasağı getirir: haber bülteni ve dinî tören yayınlarında program desteklemesine izin verilemez.
Reklam kanallarına uygulanmaz
m.10/9: "Münhasıran reklam, tele-alışveriş ve öz tanıtım yayınlarına ayrılmış televizyon ve radyo yayın hizmetlerine bu madde hükümleri uygulanmaz." Yani bir tele-alışveriş kanalı yüzde yirmi sınırına tabi değildir.
m.10/10 uyarınca maddenin uygulanmasına ilişkin diğer hususlar Üst Kurulca yönetmelikle düzenlenir; yayın akışı planlanırken yürürlükteki yönetmeliği de kontrol edin.
Kuşak ayrımı kurallarını reklam kuşağı yazısında, sponsorluk duyurusunu sponsorluk yazısında anlattık.