Kanunun terimi "sponsorluk" değil program desteklemesidir. m.12 bu desteğin nasıl duyurulacağını, hangi programlarda yasak olduğunu ve destekleyenin ne yapamayacağını düzenler.
Duyuru anları: dört nokta
m.12/1: "Bir program tamamen veya kısmen destek görmüşse, bu husus programın başında, program içindeki reklam kuşaklarına giriş ve çıkışta ve programın sonunda uygun ibarelerle belirtilir."
| An | Bildirim | Not |
|---|---|---|
| Programın başında | Zorunlu | Destek görüldüğü açıkça belirtilir |
| Reklam kuşağına girişte | Zorunlu | Her kuşak için ayrı |
| Reklam kuşağından çıkışta | Zorunlu | Her kuşak için ayrı |
| Programın sonunda | Zorunlu | — |
İki reklam kuşağı olan bir programda bildirim sayısı altıya çıkar: başta bir, her kuşağın girişinde ve çıkışında dörder, sonda bir. Bu, uygulamada en sık atlanan noktadır — kuşaktan çıkışta yapılan bildirim genellikle unutuluyor.
Program tanıtımlarında sponsor anılamaz
m.12/1'in son cümlesi net bir yasak koyar: "Program tanıtımlarında programı destekleyene atıfta bulunulamaz." Yani "Yarın akşam, X markasının katkılarıyla…" biçiminde bir fragman kanuna aykırıdır. Destek bildirimi programın kendisinde yapılır, tanıtımında değil.
Ürüne atıf ve teşvik yasağı
m.12/2: "Desteklenen programlarda, destek verene veya üçüncü bir kişiye ait mal ve hizmetlere atıfta bulunulamaz ve bunların alınması, satılması ve kiralanması teşvik edilemez."
m.12/5 aynı yasağı bildirim anları bakımından tekrarlar: destek bildirimi yapılırken "programı destekleyenin ürün veya hizmetlerinin kiralanması veya satın alınması doğrudan teşvik edilemez ve ürün veya hizmetlere aşırı vurgu yapılamaz."
- Destekleyenin adı, markası, logosu bildirimde yer alabilir.
- Destekleyenin ürününün özellikleri, fiyatı, satış çağrısı yer alamaz.
- Program içinde destekleyenin mal ve hizmetlerine atıf yapılamaz.
Kimler destek veremez
m.12/3 iki grup için sınır koyar.
| Kim | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Ticarî iletişimi yasaklanmış mal ve hizmetlerin üretimi veya satışıyla iştigal edenler | Program destekleyemez | m.12/3 |
| Tıbbi ürünleri üreten, pazarlayan veya satan ya da tıbbi tedavileri pazarlayan veya sunanlar | Destekleyebilir; isim, marka, logo veya imaj kullanılabilir, ancak reçeteye tabi tıbbi ürünler veya tedaviler kullanılamaz | m.12/3 |
Birinci grup, m.11 ile bağlantılıdır: m.11/1 uyarınca alkol ve tütün ürünleri için hiçbir şekilde ticarî iletişime izin verilmez; m.11/2 uyarınca reçeteye tabi ilaçlar ve tedaviler hakkında ticarî iletişim yapılamaz. Dolayısıyla bu ürünlerin üreticisi veya satıcısı program destekleyemez.
Hangi programlarda sponsorluk yasak
m.12/4 iki program türünü kapatır: "Haber bülteni ve dinî tören yayınlarında program desteklemesine izin verilemez."
Editoryal bağımsızlık
m.12/5'in ilk cümlesi rejimin çekirdeğidir: "Program desteklemesinin, medya hizmet sağlayıcının editoryal bağımsızlığını ve sorumluluğunu etkilemesine izin verilmez." Sponsorun program içeriğine, konuk seçimine veya haber diline müdahale etmesi bu hükmü ihlal eder. Aynı ilke ürün yerleştirme için m.13/3'te de tekrarlanır.
Reklam oranına dâhil değildir
m.10/3 uyarınca program desteklemesi, saat başına yüzde yirmilik reklam oranına dâhil değildir. Bu, sponsorluğun süresiz olduğu anlamına gelmez; bildirimin "uygun ibarelerle" yapılması ve aşırı vurgu içermemesi gerekir. Bildirim uzayıp reklama dönüşürse artık sponsorluk sayılmaz.
Yaptırım
m.12 ihlalleri m.32/2 kapsamındadır: brüt ticarî iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idarî para cezası; radyo için 1.000 TL, televizyon ve isteğe bağlı hizmetler için 10.000 TL alt sınır. Ticarî iletişim hükümleri, m.32/5'in ikinci kolunda özel olarak anıldığı için bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal yayın durdurma merdivenini başlatır.
Ürün yerleştirmeyle farkını ürün yerleştirme yazısında, yasaklı ürünleri alkol ve tütün yazısında anlattık.