TRT'nin kendi kanunu vardır — 2954. Peki 6112 sayılı Kanun TRT için de geçerli mi? Cevap 45. maddededir.
Maddenin Konusu — m.45
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun yükümlülüğü başlıklı 45. madde, TRT'nin bu Kanun karşısındaki konumunu düzenler. TRT bir medya hizmet sağlayıcı olarak Kanunun yayın hizmeti ilkelerine ve ticarî iletişim hükümlerine tabidir.
İki Kanun Yan Yana
| Konu | 2954 (TRT Kanunu) | 6112 (RTÜK Kanunu) |
|---|---|---|
| Yayın esasları | m.5 — on üç bent | m.8/1 — yirmi dört bent |
| Cevap ve düzeltme | m.27 — süreler gün gün; itiraz Ankara Sulh Ceza Hâkimliğine | m.18 + m.8/1-o ilkesi |
| Sorumluluk | m.28 — dava Kurum aleyhine; 60 gün hak düşürücü süre | m.6/4 ve m.46 |
| Kayıt saklama | m.29 — 75 gün | m.25 |
| Reklam | m.26 | m.9–13 — ayrıntılı ticarî iletişim rejimi |
| Çocuk koruma | m.5/h genel | m.8/2, /3 + m.24 koruyucu sembol |
| Frekans | m.4/f — 2813 sayılı Telsiz Kanunu | m.26 — Üst Kurul planlaması |
Frekans ve Kapasite — m.26/2
6112, TRT'ye özel bir tahsis rejimi kurar: TRT karasal yayın hizmetlerinin sayısını ve kapsama alanlarını Üst Kurula bildirir; taleplerin hangi oranda karşılanacağına frekans planları çerçevesinde Üst Kurulca karar verilir.
| Kural | İçerik |
|---|---|
| Asgari tahsis | Karasal sayısal yayınlar için bir multipleksten az olmamak üzere kapasite |
| Asgari kullanım | Tahsis edilenle en az dört karasal televizyon ve dört karasal radyo yayını |
| Kullanılmazsa | İki yıl içinde kullanılmayan veya kullanımına son verilen kanal, frekans ve multipleks yeniden değerlendirilir |
| Diğer kamu kurumları | TRT haricindeki kamu kurumlarına kanal, frekans veya multipleks tahsisi yapılmaz |
Ayrıntısını frekans planlaması yazısında ele aldık.
Ücret Yükümlülüğü
Kamu Kurumlarına Hizmet
m.26/3: kamu kurum ve kuruluşlarının ikaz, duyuru ve eğitim maksadıyla karasal yayın talepleri, yapılacak protokol çerçevesinde TRT'den hizmet alınarak karşılanır. Kanunlarında yayın yapabileceklerine ilişkin hüküm bulunanlardan TRT ücret almaz.
Anayasal Zemin
Anayasa m.133/3: Devletçe kamu tüzelkişiliği olarak kurulan tek radyo ve televizyon kurumu ile kamu tüzelkişilerinden yardım gören haber ajanslarının özerkliği ve yayınlarının tarafsızlığı esastır.
Disiplin Tarafındaki Yansıması
2954 m.56/B, işten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında şunu sayar: genel yayın esasları veya yayın hizmeti ilkelerine kasten aykırı yayın yapmak veya yapılmasına sebep olmak. Aynı madde, aylıktan kesme cezası için de bu Kanun ile 6112 sayılı Kanun uyarınca saklanması zorunlu olan içeriklerin süresinden önce silinmesini sayar.
Ayrıntısını TRT disiplin yazısında ele aldık.
Sonuç
TRT, kendi kanunu olan 2954 sayılı Kanuna tabi olmakla birlikte, bir medya hizmet sağlayıcı olarak 6112 sayılı Kanunun yayın hizmeti ilkelerine ve ticarî iletişim hükümlerine de tabidir; yükümlülüğü m.45'te düzenlenmiştir. Frekans ve multipleks tahsisi Üst Kurulca yapılır; TRT'ye en az bir multipleks tahsis edilir ve bununla en az dört televizyon ve dört radyo yayını yapılır. TRT de yıllık kullanım ücreti öder.