Sayısal karasal yayında bir kanal, tek bir yayıncıya ait değildir: birden çok yayın aynı kapasiteden iletilir. Bu iletimi yapan kuruluş multipleks işletmecisidir.
Yetkilendirme — m.28/1
5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, multipleks işletmecilerinin uymaları gereken idarî, malî ve teknik şartlar Üst Kurulca belirlenir ve şartları yerine getiren kuruluşlara yayın iletim yetkisi verilir.
Kime Hizmet Verebilir? — m.28/2
Durdurma Kararına Uyma Zorunluluğu — m.28/3
Multipleks işletmecileri, Üst Kurulca durdurulmasına karar verilen yayınların iletimini Üst Kurul kararının tebliğini takiben derhal durdurmak zorundadır. Yapılan tebliğe rağmen bu yayınları iletmeye devam eden multipleks işletmecilerinin yayın iletim yetkisi, Üst Kurul tarafından iptal edilir ve bu durum Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna bildirilir.
| Aşama | Sonuç |
|---|---|
| Durdurma kararının tebliği | İletim derhal durdurulur |
| İletime devam | Yayın iletim yetkisi iptal edilir |
| Bildirim | Durum Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna bildirilir |
Frekans Tahsisiyle İlişkisi — m.26
Frekans planlarında sayısal yayınlar için multipleks sayıları belirlenir (m.26/1). Sayısal televizyon frekans planı esas alınarak yapılan sıralama ihalesi sonucuna göre medya hizmet sağlayıcılara multipleks kapasitesi tahsis edilir (m.26/5).
m.26/7: multipleks kapasitesi tahsis edilerek karasal yayın lisansı verilen kuruluşların yayınları multipleks işletmecisi tarafından iletilir. Aynı multipleks içinde yer alan kuruluşlar, bir multipleks işletmecisi üzerinde anlaşarak yayınlarını iletirler.
Ayrıntısını frekans planlaması yazısında ele aldık.
TRT'ye Multipleks Tahsisi
m.26/2: karasal sayısal yayınlar için bir multipleksten az olmamak üzere uygun görülen sayıda multipleks kapasitesi TRT'ye tahsis edilir ve bu kapasiteyle en az dört karasal televizyon ve dört karasal radyo yayını yapılır.
Verici Tesis Şirketinden Farkı
| Multipleks işletmecisi | Verici tesis ve işletim şirketi | |
|---|---|---|
| İşlevi | Birden çok yayını aynı kapasiteden iletmek | Verici tesislerini kurmak ve/veya işletmek |
| Dayanak | m.28 | m.26/8 |
| Sayı | Birden çok olabilir | Tek bir şirket |
| Sermaye | Medya hizmet sağlayıcılar ortak olabilir | Sermayesinin en az yarısı kamuya ait |
Üst Kurulun Yetkisi
m.37/1-ç: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun görev ve yetkileri saklı kalmak kaydıyla, platform, multipleks, altyapı işletmecileri ile verici tesis ve işletim şirketinin iletim faaliyetlerine ilişkin uymaları gereken idarî, malî ve teknik şartları belirlemek, bunlara yayın iletim yetkisi vermek ve gerektiğinde iptal etmek.
Ücret
m.41/1-c: Üst Kurulun gelirleri arasında, yayın hizmetlerinin iletimi faaliyetinde bulunan platform, multipleks ve altyapı işletmecileri ile verici tesis ve işletim şirketinden alınacak yayın iletim yetkilendirme ücretleri de vardır. Bu ücret, yetki belgesinin verilmesini müteakip altı ay içinde eşit taksitlerle alınır (m.42/1).
Sonuç
Multipleks işletmecisi, sayısal karasal yayında birden çok yayın hizmetini aynı kapasiteden ileten kuruluştur. Uyacağı idarî, malî ve teknik şartlar Üst Kurulca belirlenir ve şartları sağlayanlara yayın iletim yetkisi verilir. Multipleks işletmecileri sadece Üst Kuruldan karasal yayın lisansı almış kuruluşlara hizmet verebilir ve durdurma kararlarını derhal uygulamak zorundadır; aksi hâlde yetkileri iptal edilir.