Bu madde, kamu yayıncılığının en tartışmalı alanını düzenler ve iki ayrı kural koyar — biri yayın şartı, diğeri denge yükümlülüğü.
Maddenin Metni
Madde 20 — Bu Kanunda belirtilen yayın esaslarına uymak ve diğer siyasi partilere cevap hakkı doğuracak bir unsur taşımamak kaydıyla; Cumhurbaşkanının ve Türkiye Büyük Millet Meclisinde grubu bulunan siyasi partilerin açıklama ve faaliyetlerinin yayınlanması, bunların haber değeri ve niteliği taşıması şartına bağlıdır.
Birinci Fıkranın Üç Şartı
| No | Şart |
|---|---|
| 1 | Kanunda belirtilen yayın esaslarına uymak (m.5) |
| 2 | Diğer siyasi partilere cevap hakkı doğuracak bir unsur taşımamak |
| 3 | Haber değeri ve niteliği taşımak |
İkinci Fıkra: Denge Zorunluluğu Yok
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu, Cumhurbaşkanı veya bir siyasi parti açıklama ve faaliyetlerini yayınladıktan sonra bunu dengelemek maksadıyla hemen ardından veya aynı bülten içerisinde karşı görüşleri almak için çaba harcamak ve yayınlamak zorunda değildir.
2018 Değişikliği
703 sayılı KHK'nın 95. maddesiyle madde başlığında ve metninde yer alan "Hükümet" ibareleri "Cumhurbaşkanı", "Hükümetin" ibaresi "Cumhurbaşkanının" şeklinde değiştirilmiştir.
Muhalefetin Cevap Hakkı
Mülga maddelere rağmen m.27'nin bir fıkrası bu alanı düzenlemeye devam eder: Cumhurbaşkanlığı faaliyetlerinin tanıtılmasına yönelik yayınlar nedeniyle Türkiye Büyük Millet Meclisinde grubu bulunan fakat Hükümete dahil olmayan siyasi partiler, düzeltme ve cevap hakkı taleplerini yayın tarihinden başlayarak üç gün içinde Ankara Sulh Ceza Hakimliği nezdinde yaparlar.
| Unsur | Hüküm |
|---|---|
| Kim | TBMM'de grubu bulunan fakat Hükümete dahil olmayan siyasi partiler |
| Neye karşı | Cumhurbaşkanlığı faaliyetlerinin tanıtılmasına yönelik yayınlar |
| Süre | Yayın tarihinden başlayarak üç gün |
| Nereye | Ankara Sulh Ceza Hâkimliği |
| Usul | m.27'nin (d), (e) ve (f) bentleri |
Cevap hakkı sürecinin tamamını cevap ve düzeltme yazısında ele aldık.
İki İstisna: Cevap Hakkı İşlemez
m.27 son fıkra: Siyasi partilerin radyo ve televizyondan özel kanunları uyarınca yapacakları seçim propaganda konuşmaları ile Cumhurbaşkanlığı bildirisi veya konuşmaları hakkında bu madde hükümleri uygulanmaz.
TBMM Yayınları — m.21
Madde 21 (Değişik: 11/6/2008-5767/6 md.): TRT, TBMM Genel Kurul çalışmalarını radyodan dengeli ve tarafsız bir biçimde özetleyen yayın yapar. Kuruma tahsis edilen TV kanallarından biri olan TRT 3'ten TBMM TV aracılığıyla Meclis faaliyetleri yansıtılır; ölçüsü TBMM Başkanlığı ile TRT Genel Müdürlüğünce birlikte hazırlanacak protokolle belirlenir. Bu yayınlardan ücret alınmaz.
Anayasal Zemin
Anayasa m.31: kişiler ve siyasi partiler, kamu tüzel kişilerinin elindeki basın dışı kitle haberleşme ve yayım araçlarından yararlanma hakkına sahiptir. Kanun, dört sebep dışında kamuoyunun serbestçe oluşmasını engelleyici kayıtlar koyamaz.
Ayrıntısını m.31 yazısında ele aldık.
Sonuç
2954 sayılı Kanunun 20. maddesi, Cumhurbaşkanının ve TBMM'de grubu bulunan siyasi partilerin açıklama ve faaliyetlerinin yayınlanmasını üç şarta bağlar: yayın esaslarına uymak, diğer partilere cevap hakkı doğuracak unsur taşımamak ve haber değeri ve niteliği taşımak. Kurum, bu yayınlardan sonra karşı görüşleri almak ve yayınlamak zorunda değildir. Muhalefet partileri için m.27'de üç günlük ayrı bir cevap hakkı yolu düzenlenmiştir.