Televizyon kurmanın yolu radyoyla aynı çatı altındadır ama karasal yayında ek bir aşama vardır: frekans planlaması ve ihale.
Adım 1 — Şirket
6112 m.19/1-a: yayın lisansı, münhasıran radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmeti sunmak amacıyla Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulmuş anonim şirketlere verilir. Aynı şirket ancak bir radyo, bir televizyon ve bir isteğe bağlı yayın hizmeti sunabilir.
Hisseler nama yazılı olmak zorundadır; intifa senedi ihdas edilemez ve yerli veya yabancı hissedarlar imtiyazlı hisse senedine sahip olamaz.
Adım 2 — Yayın Lisansı
27. maddenin birinci fıkrası: kablo, uydu, karasal ve benzeri ortamlardan yayın yapabilmek için her bir yayın tekniği ve ortamına ilişkin ayrı ayrı lisans alınır ve lisansın hangi ortama ilişkin verildiği lisans belgesinde açıkça belirtilir.
| Ortam | Ayrı lisans gerekir mi? |
|---|---|
| Karasal | Evet — ayrıca frekans planlaması ve ihale |
| Uydu | Evet |
| Kablo | Evet |
| Sadece internet | Evet — m.29/A |
| Birden fazla ortam | Her biri için ayrı lisans + eş zamanlı yayın |
Adım 3 — Karasal Yayında Frekans ve İhale
26. madde: Üst Kurul, millî frekans planında karasal radyo ve televizyon yayınları için Elektronik Haberleşme Kanunu m.36'ya göre Üst Kurula tahsis edilen frekans bantları çerçevesinde televizyon kanal ve radyo frekans planlamalarını yapar veya yaptırır. Frekans planlarında ulusal, bölgesel ve yerel karasal yayın ağlarının sayıları ve türleri belirlenir.
Adım 4 — Yayın Türünün Bildirilmesi
14. madde: yayın hizmetlerinde genel veya tematik içerikli yayın yapılabilir. Medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar yayın lisansı başvurusu sırasında yayınlarının türünü Üst Kurula yazılı olarak bildirir ve verilecek lisans belgesinde tür açıkça belirtilir.
Aynı madde: yayın hizmetlerinin Üst Kurula bildirilen türde ve seçilen dilde yapılması zorunludur. Tür, talep üzerine Üst Kurulun izniyle değiştirilebilir.
Adım 5 — İletim
28. madde: multipleks işletmecileri, radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetlerinin iletimi alanında sadece Üst Kuruldan karasal yayın lisansı almış kuruluşlara hizmet verebilir. Yani lisans olmadan iletim de mümkün değildir.
29. madde: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından yetkilendirilen platform işletmecileri ve yayın hizmeti iletimi yapan altyapı işletmecileri, yayın hizmetleri yönünden 6112'ye tabidir.
Kim Lisans Alamaz?
19/1-b bendindeki yasak listesi televizyon için de geçerlidir: siyasî partiler, sendikalar, meslek kuruluşları, kooperatifler, birlikler, dernekler, mahallî idareler ve bunların kurduğu ya da ortak olduğu şirketler ile sermaye piyasası kurumları.
Yayın Başladıktan Sonraki Yükümlülükler
- Yayın hizmeti ilkeleri — m.8; ihlalde uyarı, program durdurma ve tekrarda lisans iptaline kadar giden yaptırımlar
- İzleyici temsilcisi — en az on yıllık meslekî tecrübeye sahip, kamuoyuna duyurulur ve Üst Kurula bildirilir (m.22)
- Haber biriminde basın kartlı personel — asgari sayıyı Üst Kurul belirler, bu personel 5953'e tabi (m.23)
- Yayın kaydının saklanması — soruşturma veya kovuşturma konusu yayın kaydı, işlemler sonuçlanana kadar saklanır
Yaptırım tarafını RTÜK cezası ve lisans iptali yazılarında ele aldık.
Sonuç
Televizyon kurmak için münhasıran yayın hizmeti amacıyla kurulmuş bir anonim şirket, RTÜK'ten alınan ve her yayın ortamı için ayrı düzenlenen yayın lisansı, karasal yayında frekans planlamasına bağlı ihale süreci ve lisans belgesinde belirtilen yayın türü gerekir. Lisans süresi on yıldır ve karasal yayın lisansı devredilemez.