Kanunun verdiği sayı nettir: ihlale konu programın yayınının beş keze kadar durdurulmasına karar verilir (m.32/1). Buradaki "beş kez", programın beş yayınının atlanması demektir — haftalık bir program için beş hafta, günlük bir program için beş gün. Ancak bu sayı yalnız program durdurma için geçerlidir; kanunun ayrıca düzenlediği yayın durdurma tamamen başka bir yaptırımdır ve günle ölçülür.
İki farklı durdurma, iki farklı ölçü
| Program durdurma | Yayın durdurma | |
|---|---|---|
| Neyi durdurur | Yalnız ihlale konu programı | Kuruluşun tüm yayınını |
| Ölçü birimi | Yayın adedi (kez) | Gün |
| Üst sınır | Beş keze kadar | Koluna göre 5, 10 gün veya 3 ay |
| Dayanak | m.32/1 | m.32/5, m.32/6, m.7/4 |
| Ne zaman | İlk ihlalde de verilebilir | Kural olarak tekrar hâlinde |
Bu ayrımı gözden kaçırmak yaygın bir hatadır. "RTÜK kanalı kapattı" diye anılan kararların çoğu program durdurmadır; kanalın tamamının ekrandan çekilmesi m.32/5 veya m.32/6 basamaklarına ulaşmayı gerektirir.
İsteğe bağlı hizmetlerde karşılığı: katalogdan çıkarma
Bir dizi platformunda ya da isteğe bağlı yayın hizmetinde "programı beş kez durdurmak" anlamsızdır; içerik zaten sürekli erişilebilir durur. Kanun bunu görmüş ve m.32/1'de isteğe bağlı yayın hizmetleri için ayrı bir tedbir yazmıştır: ihlale konu programın katalogdan çıkarılmasına karar verilir.
Durdurma zorunlu değil, seçeneklidir
m.32/1'in son cümlesi Üst Kurula üç yol açar: "İhlalin mahiyeti göz önünde bulundurularak, bu fıkra hükümlerine göre idarî para cezası ile birlikte idarî tedbire karar verilebileceği gibi, sadece idarî para cezasına veya tedbire de karar verilebilir." Yani her para cezası programı durdurmaz, her durdurma da para cezasıyla birlikte gelmez.
- Para cezası + program durdurma (birlikte)
- Yalnız para cezası
- Yalnız program durdurma
Durdurulan kuşakta ne yayınlanır
Program durdurulunca ekran boş kalmaz ve o kuşak reklama açılamaz. m.32/4 çok açık bir kural koyar: yayını durdurulan programların yerine, aynı yayın kuşağında ve ticarî iletişim yayını içermeksizin, Üst Kurulca temin edilen programlar yayınlanır. Kanun bu programların konularını da sayar.
- Eğitim ve kültür
- Trafik
- Kadın ve çocuk hakları
- Gençlerin fiziksel ve ahlakî gelişimi
- Uyuşturucu ve zararlı alışkanlıklarla mücadele
- Türk dilinin güzel kullanımı
- Çevre eğitimi
- Engelli sorunları
- Sağlık ve benzeri kamuya yararlı konular
Yapımcı ve sunucu yasağı
Program durdurmanın az bilinen ama en ağır sonucu m.32/4'ün ikinci cümlesindedir: yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren fiilin işlenmesinden dolayı sorumluluğu olan programın yapımcısı veya varsa sunucusu, yayının durdurulduğu süre zarfında aynı veya farklı bir medya hizmet sağlayıcı kuruluşta hiçbir ad altında başka bir program yapamaz veya sunamaz.
Cümledeki iki ibare kritiktir. "Aynı veya farklı" kuruluş demek, sunucunun rakip kanala geçerek yasağı aşamayacağı anlamına gelir. "Hiçbir ad altında" demek, program adını veya formatını değiştirmenin de çözüm olmadığı anlamına gelir.
Tekrar hâlinde durdurma günlere döner
Beş kezlik program durdurma, tekerrür merdiveninin ilk basamağıdır. Aynı ihlal bir yıl içinde tekrarlanırsa yaptırım artık programa değil kuruluşa yönelir.
| Durum | Yaptırım | Dayanak |
|---|---|---|
| İlk ihlal (m.32/1 kapsamı) | Program beş keze kadar durdurulur | m.32/1 |
| m.8/1 (a), (b), (d) veya m.8/4 ihlalinin 1 yıl içinde tekrarı | Yayın 10 güne kadar durdurulur | m.32/5 |
| Aynı ihlalin ikinci tekrarı | Lisans iptali | m.32/5 |
| Yayın yasağına aykırı yayın | Yayın 1 gün durdurulur, m.32/4 uygulanır | m.7/4 |
| Lisans şartının kaybı, 30 gün içinde giderilmezse | Yayın 3 ay durdurulur | m.32/6 |
Yayın durdurmanın gün sayılarını üst sınır yazısında, olağanüstü dönemlerdeki özel durdurma rejimini olağanüstü hâl yazısında anlattık.