Evet, sınır var ve iki katmanlı: oran sınırı ve sayı sınırı. Dayanak 6112 sayılı Kanun'un 19. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendidir.
Birinci Sınır: Oran
"Bir medya hizmet sağlayıcı kuruluşta doğrudan toplam yabancı sermaye payı, ödenmiş sermayenin yüzde ellisini geçemez."
İkinci Sınır: Sayı
"Yabancı bir gerçek veya tüzel kişi en fazla iki medya hizmet sağlayıcı kuruluşa doğrudan ortak olabilir."
| Sınır | Değer |
|---|---|
| Bir kuruluştaki toplam doğrudan yabancı pay | Ödenmiş sermayenin en fazla %50'si |
| Bir yabancının doğrudan ortak olabileceği kuruluş sayısı | En fazla iki |
Dolaylı Ortaklıkta Ek Şartlar
Bent, dolaylı ortaklık yoluyla sınırın dolanılmasını da düzenler. Medya hizmet sağlayıcı kuruluşların ortağı olan şirketlere yabancı gerçek veya tüzel kişilerin iştirak ederek yayın kuruluşlarına dolaylı ortak olmaları hâlinde şunlar zorunludur:
- Yayıncı kuruluşların yönetim kurulu başkanının T.C. vatandaşı olması
- Başkan vekilinin T.C. vatandaşı olması
- Yönetim kurulu çoğunluğunun T.C. vatandaşı olması
- Genel müdürün T.C. vatandaşı olması
- Yayıncı kuruluş genel kurullarında oy çoğunluğunun Türkiye Cumhuriyeti tabiiyetini haiz gerçek veya tüzel kişilerde bulunması
İmtiyazlı Hisse Yasağı
(g) bendi tamamlayıcıdır: yerli veya yabancı hissedarlar hiçbir şekilde imtiyazlı hisse senedine sahip olamaz. Bu hüküm, azınlık payıyla yönetim kontrolü kurma yolunu kapatır.
(c) bendi de aynı yöndedir: medya hizmet sağlayıcı kuruluşların hisseleri nama yazılı olmak zorundadır ve herhangi bir kişi lehine intifa senedi ihdas edilemez.
Yerli Ortaklar İçin de Sınır Var
Yabancı sınırının yanında yerli-yabancı ayrımı yapmayan iki sınır daha vardır (bent d):
| Sınır | Değer |
|---|---|
| Ortak olunabilecek karasal lisanslı kuruluş sayısı | En fazla dört |
| Ticarî iletişim geliri payı | Sektörün toplam ticarî iletişim gelirinin %30'unu geçemez |
Yüzde otuz aşılırsa, Üst Kurulca verilen doksan günlük süre içinde oranın altına inecek şekilde hisse devri yapılır; süre içinde yerine getirilmezse her ay için idarî para cezası uygulanır.
Halka Açık Şirketlerde
(ç) bendi: medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar sermaye piyasası mevzuatı çerçevesinde sermaye piyasası araçlarını ihraç ve halka arz edebilir. Bu durumda Sermaye Piyasası Kurulunda kayda alınmadan önce Üst Kurulun onayının alınması zorunludur. Halka açık hisselerde nama yazılı olma şartı aranmaz.
Bildirim Süresi
Yazılı Basında Durum
5187 sayılı Kanun, süreli yayın sahipliğinde yabancı sermaye sınırı öngörmez. 6. madde gerçek ve tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşlarının süreli yayın sahibi olabileceğini söyler; 5. maddedeki karşılıklılık koşulu ise sorumlu müdür içindir, sahiplik için değil. Yabancı gazeteci tarafını yabancı gazeteci yazısında ele aldık.
Sonuç
Bir medya hizmet sağlayıcı kuruluşta doğrudan toplam yabancı sermaye payı ödenmiş sermayenin yüzde ellisini geçemez ve bir yabancı en fazla iki kuruluşa doğrudan ortak olabilir. Dolaylı ortaklıkta yönetim kurulu başkanı, başkan vekili, yönetim kurulu çoğunluğu ve genel müdürün T.C. vatandaşı olması ile genel kurulda oy çoğunluğunun T.C. tabiiyetinde bulunması zorunludur ve bu hususlar ana sözleşmede açıkça yer alır.