Kuaför salonu nasıl açılır? Belgeler, ruhsat ve açılış adımları

Kuaför açmak için gerekenler: Kısa kontrol listesi

Ayrıntıya girmeden önce, bir kuaför salonu açarken elinizde olması gereken başlıkları tek listede görmek işinizi kolaylaştırır. Listedeki her madde aşağıdaki bölümlerde kaynağıyla birlikte açıklanıyor.

• Ustalık belgesi ya da İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik ek m.2'de sayılan diplomalardan biri: sizde veya salonda her meslek dalında çalıştıracağınız en az birer kişide
• Esnaf ve sanatkâr siciline kayıt ve bu kayıt üzerinden ilgili esnaf ve sanatkârlar odasına üyelik
• Vergi mükellefiyeti: ruhsat başvurusunda vergi numaranızı ve bağlı olduğunuz vergi dairesini beyan edersiniz
• Kuaför salonuna uygun bir mekân: kat mülkiyeti durumu, erişilebilirlik ve yangın tedbirleri açısından kontrol edilmiş
• Yönetmeliğin berber ve kuaförler bölümüne göre düzenlenmiş salon: zemin, çalışma masaları, su tesisatı, havalandırma, havlu ve örtü düzeni
• Belediyeye (belediye sınırları dışındaysanız il özel idaresine) yapılmış işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusu
• Belgeli personel: çalışanlarda ustalık ya da kalfalık belgesi veya çıraklık sözleşmesi
• Salonda asılı duracak belgeler: işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile ustalık belgesi

Kuaför salonu nasıl açılır? Adım adım süreç

Aşağıdaki sıra, bir adımı tamamlamadan diğerine geçtiğinizde geri dönüp düzeltme yapma ihtiyacını en aza indirir. Özellikle mekânı kiralamadan önce ruhsat şartlarını okumak, sonradan yapılacak pahalı tadilatların önüne geçer.

Ustalık belgesi ya da kabul edilen diploma

3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu m.30, ustalık belgesine sahip olanların veya bu belgeye sahip kişileri işyerlerinde çalıştıranların bağımsız işyeri açabileceğini söyler. Aynı madde, kanun kapsamındaki il ve mesleklerde belediyelerin işyeri açılışında esnaf ve sanatkâr ile tacirlerin kendilerinden ya da işyerinde her bir meslek dalında çalıştırdıkları en az birer çalışanından ustalık belgesi veya en az ön lisans diploması istemek zorunda olduğunu belirtir. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik ek m.2 de aynı yönde bir şart koyar ve ustalık belgesinin yanında mesleki veya teknik ortaöğretim kurumlarının ilgili alanlarından alınmış diplomayı, üniversitelerin ilgili ön lisans ve lisans diplomalarını ve belirli koşullarla özel öğretim kurumlarından alınan kurs bitirme belgelerini de sayar.

Bu, salon sahibinin mutlaka kendisinin usta olması gerekmediği anlamına gelir: ustalık belgeli bir çalışanla da salon açabilirsiniz. Ancak bu durumda belgeli çalışanın salondan ayrılması ruhsat şartını doğrudan etkiler; yerine belgeli birini bulana kadar işinizi riske atmamak için kendi belgenizi almanız uzun vadede daha güvenlidir. Kanun ayrıca ustalık belgesi sahiplerinin bu belgeyi işyerine asmasını ve belgedeki hakları kanunda belirtilen yaşı tamamlamadan kullanamayacağını düzenler. Belgenin nasıl alınacağını kuaförlük ustalık belgesi rehberimizde ayrıntılı anlattık.

Esnaf ve sanatkâr sicili ile oda kaydı

5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu m.3, esnaf ve sanatkârı ekonomik faaliyetini sermayesiyle birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliği kazandırmayacak düzeyde olan meslek ve sanat sahibi olarak tanımlar. Kuaförlerin büyük kısmı bu tanıma girer; ancak işinizi şirket olarak kurarsanız ya da ölçeğiniz büyükse tacir sayılabilirsiniz. Hangisine girdiğinizi kuruluş aşamasında mali müşavirinizle netleştirin.

Aynı kanunun m.6 hükmüne göre esnaf ve sanatkârın sicile kaydı yapılmadıkça odaya kaydı yapılamaz. Sicil, kaydınızı elektronik ortamda işyerinizin bulunduğu yerdeki mesleğinizle ilgili ihtisas odasına, böyle bir oda yoksa karma odaya gönderir ve üyelik kararını oda yönetim kurulu verir. Esnaf ve sanatkârlar odasına kayıtlı olanlar ticaret veya sanayi odalarına, bunlara kayıtlı olanlar da esnaf odasına kaydedilemez. Kanunun m.7 hükmü oda üyeliği için Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmayı ya da yabancı uyruklu olup Türkiye'de sanat ve ticaret yapmayı, medeni hakları kullanma ehliyetini, vergi mükellefi veya vergiden muaf olmayı ve ticaret ya da sanayi odalarına kayıtlı olmamayı şart koşar.

Vergi kaydı

Ruhsat başvurusunda vergi numaranızı ve bağlı olduğunuz vergi dairesini beyan edersiniz; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik ek m.1 hükmüne göre belediye bu bilgiyi elektronik vergi levhası sorgulamasıyla doğrular ve sizden ayrıca vergi levhası sureti isteyemez. Bu nedenle vergi kaydını ruhsat başvurusundan önce tamamlamanız gerekir. Hangi vergilendirme usulüne tabi olacağınız, hangi defterleri tutacağınız ve belge düzeninizin nasıl kurulacağı kişisel durumunuza göre değiştiği için bu konuyu mutlaka mali müşavirinize danışın.

Mekânı seçmek

Kira sözleşmesini imzalamadan önce mekânı ruhsat gözüyle inceleyin. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik m.5, ruhsat verilen işyerlerinin taşıması gereken genel şartları sayar ve bunların birkaçı doğrudan kuaför salonlarını ilgilendirir.

• Kat mülkiyeti: Tapuda mesken olarak görünen bağımsız bölümlerde dükkân gibi işyerlerinin açılması için yönetmelik kat maliklerinin oy birliğiyle karar almasını arar. Daire olarak kayıtlı bir yerde salon açmayı düşünüyorsanız bu kararın alınıp alınamayacağını en başta öğrenin.
• Yangın: Yönetmelik bazı işyerleri için itfaiye raporu ister; diğer işyerlerinde yangına karşı gerekli tedbirlerin alınmış olması yeterlidir. Salonunuz birden fazla işyerinin bulunduğu bir iş hanı veya çarşıdaysa raporun bina yönetimince alınıp alınmadığını sorun.
• Erişilebilirlik: İşyerinin engelliler, yaşlılar ve hareket kısıtlılığı bulunan kişiler için erişilebilirlik mevzuatına uygun düzenlenmesi gerekir.
• İş sağlığı ve güvenliği: Mevzuatta öngörülen tedbirlerin alınmış olması genel şartlar arasındadır.
• Atık su ve çöp: Yönetmeliğin ekindeki ortak şartlar, atıkların toplanması ve atık suyun uygun şekilde tahliyesi için bağlantı bulunmasını ister. Saç yıkama üniteleri için bu bağlantı özellikle önemlidir.

Mekânı yönetmeliğe göre düzenlemek

Sıhhi işyerleri, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik m.14 gereğince hem genel şartları hem de yönetmeliğin ekinde sınıflarına ve özelliklerine göre belirlenen şartları taşımak zorundadır. Ekteki ortak şartlara göre işyeri amaca uygun tasarlanmış, temiz ve aydınlık olmalı, havalandırma tertibatı bulunmalı, atıkların toplanması için gerekli tedbirler alınmalı ve itfaiye raporu gerekmeyen işyerlerinde yangına karşı önlemler bulunmalıdır. Berber ve kuaförler için ayrıca sınıfa göre değişen şartlar vardır; bunları aşağıdaki tabloda özetledik.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusu

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun m.3, belediye sınırları ve mücavir alan içindeki işyerlerine ruhsat verme yetkisini belediyelere, bu sınırların dışındakileri il özel idarelerine verir; büyükşehirlerde sıhhi işyerleri için yetkili merci, büyükşehir içindeki ilçe belediyeleridir. Kuaför salonu sıhhi işyeri olduğundan başvurunuzu çoğunlukla salonun bulunduğu ilçe belediyesine yaparsınız.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik m.12 hükmüne göre sıhhi işyeri açmak isteyen kişi işyerini yönetmeliğe uygun hâle getirdikten sonra başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye başvurur; başvuru kriterlere uygunsa ruhsat başkaca bir işleme gerek kalmadan düzenlenir ve aynı gün verilir. Başvuruda yönetmelikte belirtilen bilgi ve belgeler dışında belge istenemez. Ancak beyanınıza göre düzenlenen ruhsat kazanılmış hak doğurmaz: m.13 gereğince belediye işyerini yönetmelikte belirtilen süre içinde kontrol eder, eksiklik bulursa bunları gidermeniz için bir defaya mahsus süre verir ve eksiklikler giderilmezse ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ek m.3 ise sonraki denetimlerde tespit edilen ve süresinde giderilmeyen aykırılıklar için idari para cezası ve geçici süreyle faaliyetten men yaptırımı öngörür.

Ruhsatı aldıktan sonra m.11 gereğince salonda herkesin görebileceği bir yere asmanız gerekir. Yönetmeliğin m.7 hükmüne göre belediye düzenlediği ruhsatların örneklerini sigorta il müdürlüğüne ve ilgisine göre ticaret siciline ya da esnaf siciline bildirir; yine de kendi sigorta ve sicil yükümlülüklerinizi ayrıca takip etmelisiniz.

Personel ve açılış hazırlığı

Yönetmeliğin berber ve kuaförler bölümü, salon hangi sınıfta olursa olsun çalışanların ustalık ve kalfalık belgesine ya da çıraklık sözleşmesine sahip olmasını şart koşar. Yani belgesiz birini yalnızca “yardımcı” diye çalıştırmak ruhsat şartlarıyla bağdaşmaz. Çırak, kalfa ve usta ayrımını, iş sözleşmesi ve sigorta bildirimi gibi işveren yükümlülüklerini salonda personel çalıştırma rehberimizde anlattık. Açılıştan önce temizlik ve sterilizasyon düzeninizi de yazılı hâle getirin; ayrıntılar salon hijyen kuralları rehberinde.

Birinci, ikinci ve üçüncü sınıf kuaför salonu farkı

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik ekinde berber ve kuaför salonları üç sınıfa ayrılır ve her sınıf için ortak şartlara ek olarak farklı şartlar aranır. Aşağıdaki tablo bu şartları yan yana özetler; kesin ölçü ve ayrıntılar için yönetmeliğin güncel metnine bakın.

Tablodaki “bölümde ayrıca sayılmamış” ifadesi, o şartın ilgili sınıf için bu bölümde açıkça yazmadığını gösterir; ortak şartlar ve genel hijyen yükümlülükleri yine geçerlidir. Hangi sınıfa gireceğiniz konusunda yönetmelik ayrı bir başvuru yolu tarif etmez; sınıflandırmanın uygulamada nasıl yapıldığını belediyenize sorun. Her müşteri için ayrı havlu ve örtü kullanmak gibi şartları, zorunlu olmadığı sınıflarda da iyi uygulama olarak benimsemeniz müşteri güveni açısından değerlidir.

Ekipman ve mekân planı

Ekipman seçimini marka üzerinden değil, yönetmeliğin istediği nitelikler ve iş akışınız üzerinden yapın. Bir kuaför salonunda planlamanız gereken başlıca alanlar şunlardır:

• Çalışma istasyonları: Her istasyonda müşteri koltuğu, ayna, çalışma masası ve alet yerleşimi. Masaların malzemesini sınıfınıza göre seçin.
• Yıkama alanı: Sıcak ve soğuk su bağlantısı, atık suyun uygun tahliyesi ve kolay temizlenebilir zemin.
• Bekleme alanı ve vestiyer: Müşterinin bekleyeceği, montunu bırakacağı düzenli bir alan; birinci sınıfta yönetmelik bunu açıkça ister.
• Temizlik ve sterilizasyon köşesi: Kirli ve temiz aletlerin birbirine karışmadığı, sterilizasyon cihazlarının bulunduğu ayrı bir düzen.
• Havlu ve örtü düzeni: Temiz ve kullanılmış havluların ayrı yerlerde tutulduğu, yıkama düzeninin aksamadığı bir sistem.
• Depo: Ürün ve sarf malzemelerinin düzenli saklandığı, müşteri alanından ayrı bir yer. Depo olarak kullandığınız yerler ruhsatta gösterilir.
• Kasa ve karşılama: Randevuların, ödemelerin ve müşteri bilgilerinin düzenli tutulduğu bir nokta.

Birinci sınıf salonlarda yönetmelik müşterilerin randevuyla kabul edilebileceği bir sistem kurulmasını istiyor. Bu sistemin defter, telefon ya da yazılım olması konusunda bir şekil şartı yok; önemli olan randevuların düzenli kaydedilmesi. Hangi randevu yönteminin size uyacağını kuaför randevu programı rehberimizde karşılaştırdık; kuaför, berber ve güzellik salonları için hazırladığımız yazılım de bu ihtiyaç düşünülerek hazırlanıyor.

Hazır bir salonu devralmak ya da taşınmak

Çalışan bir salonu devralmak, mekân ve ekipman açısından hızlı bir başlangıç sağlar ama ruhsat kendiliğinden size geçmez. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik m.8 hükmüne göre ruhsatta yazılı faaliyet konusu, faaliyet alanı ve adres değişmeden işyeri devredildiğinde, devralanın başvurusu üzerine dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınarak yeni işletmeci adına yeniden ruhsat düzenlenir. Ancak işyerinin fiziki durumu ya da dosyadaki belgeler mevzuata aykırıysa bu eksiklikler giderilmeden yeni işletmeci adına ruhsat düzenlenemez. Aynı madde, ruhsatın yenilenmesi veya intibakı gereken hâllerde kanunda belirtilen süre içinde başvuru yapılmasını zorunlu tutar.

Salonu başka bir adrese taşırsanız yeniden ruhsat almanız esastır. Ortak eklenmesi veya bir ortağın ayrılması durumunda ise yeni ruhsat düzenlenmez. Devir görüşmelerinde mevcut ruhsatın aslını, salonun hangi sınıfta ruhsatlandığını ve belgeli personelin sizinle devam edip etmeyeceğini mutlaka sorun; ustalık belgeli ustanın ayrılması, kendi belgeniz yoksa ruhsat şartını karşılayamamanız anlamına gelebilir.

Açılış gününden önce son kontrol

• Ruhsat salonda herkesin görebileceği yerde asılı mı?
• Ustalık belgesi işyerine asıldı mı?
• Her çalışanın ustalık, kalfalık belgesi ya da çıraklık sözleşmesi dosyada mı?
• Her müşteri için yeterli sayıda temiz havlu ve örtü hazır mı, kirli havlular ayrı mı toplanıyor?
• Sterilizasyon düzeni çalışıyor mu, aletlerin temiz ve kirli olarak ayrımı belli mi?
• Sıcak ve soğuk su, havalandırma ve ısıtma sorunsuz mu?
• Yangına karşı alınan tedbirler yerinde mi, çıkış yolu açık mı?
• Fiyat tarifeniz, bağlı olduğunuz odanın hazırladığı ve onaylanan tarifeye uygun mu?
• Randevu, müşteri kaydı ve ödeme düzeniniz ilk günden hazır mı?
• Müşterilerden aldığınız bilgiler için aydınlatma metniniz hazır mı?

Fiyat tarifesi konusunda 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu m.62 yol gösterir: esnaf ve sanatkârların mal ve hizmetlerinin fiyat tarifeleri bağlı oldukları odalarca hazırlanır, birlik yönetim kurulunca onaylanır ve uygulanacak azami sınırları gösterir. Güncel tarifeyi odanızdan öğrenin. Müşteri bilgileri için ise 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m.10 gereğince bilgi toplarken kişileri aydınlatmanız gerekir; bunu salonda müşteri verisi ve KVKK rehberinde anlattık.

Bir kuaför salonunda tipik bir gün

Salon açılmadan önce usta, gün içindeki randevuları gözden geçirir ve kimin hangi istasyonda çalışacağını belirler. Kalfa ve çırak, istasyonları temizler, sterilizasyondan çıkan aletleri yerleştirir, temiz havlu ve örtüleri hazırlar. İlk müşteri geldiğinde karşılama noktasında kaydı kontrol edilir, bekleme alanında kısa süre ağırlanır ve istasyona alınır.

Gün boyunca her müşteriden sonra kullanılan havlu ve örtü ayrı bir yere alınır, aletler temizlik ve sterilizasyon düzenine gönderilir, istasyon bir sonraki müşteriye hazırlanır. Randevusuz gelen müşteriler, boşluk varsa sıraya alınır; yoksa uygun bir zamana randevu verilir. Gün sonunda kasa kapatılır, ertesi günün randevuları teyit edilir, havlular yıkamaya ayrılır ve salon temizlenir. Bu düzenin her gün aynı şekilde işlemesi, hem denetimlerde hem müşteri memnuniyetinde en büyük güvencenizdir.

Sık yapılan hatalar

• Mekânı kiraladıktan sonra ruhsat şartlarını öğrenmek ve tadilatı iki kez yapmak.
• Tapuda mesken görünen bir dairede kat maliklerinin kararı olmadan salon açmaya çalışmak.
• Ruhsat beyana dayalı diye salonu şartlara uygun hâle getirmeden başvurmak.
• Ruhsat şartını tek bir belgeli çalışana bağlamak ve o kişi ayrılınca zor durumda kalmak.
• Belgesiz kişileri çıraklık sözleşmesi yapmadan “yardımcı” olarak çalıştırmak.
• Hazır salonu devralırken ruhsatın kendiliğinden geçtiğini sanmak.
• Fiyat listesini odanın tarifesini kontrol etmeden belirlemek.
• Müşteri bilgilerini dağınık defterlerde ve kişisel telefonlarda tutmak.
• Vergi ve muhasebe düzenini açılıştan sonraya bırakmak.

Kümedeki diğer rehberler

Kuaför salonu açma sürecinin her başlığını ayrı bir rehberde derinlemesine ele aldık.

Salon açmak

• Berber dükkânı nasıl açılır?: Berbere özgü belge ve ruhsat adımları, dükkân düzeni ve çırak ile kalfa ile çalışma.
• Güzellik salonu nasıl açılır?: Sorumlu müdür, birimler, yapılabilecek ve yapılamayacak işlemler ile tanıtım sınırları.

Belge, hijyen ve personel

• Kuaförlük ustalık belgesi: Ustalık belgesinin neden gerektiği, nasıl alındığı, kalfalık ve usta öğreticilik.
• Salon hijyen kuralları: Ruhsat yönetmeliğindeki hijyen şartları ve alet temizliğinde iyi uygulamalar.
• Salonda personel çalıştırma: Çırak, kalfa ve usta ayrımı, sözleşme ve sigorta çerçevesi, personel verisi.

Müşteri, veri ve tanıtım

• Salonda müşteri verisi ve KVKK: Randevu bilgileri, sağlık verisi niteliğindeki bilgiler, fotoğraf paylaşımı ve kampanya mesajları.
• Kuaför müşteri bulma: İşletme profili, yorumlar, sosyal medya paylaşımı ve tavsiye ile müşteri kazanma.
• Kuaför web sitesi nasıl kurulur?: Olması gereken sayfalar, galeri izni, KVKK formu ve alan adı.

Sık Sorulan Sorular

Kuaför açmak için ustalık belgesi şart mı?

3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu m.30 ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik ek m.2 gereğince ustalık belgesi ya da kanunun kabul ettiği diplomalardan biri ya sizde ya da salonda her meslek dalında çalıştıracağınız en az birer kişide bulunmalıdır. Yani belge şarttır, ancak sahibi siz olmak zorunda değilsiniz.

Kuaför salonu için hangi ruhsat alınır?

Kuaför salonu sıhhi işyeridir ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınır. Başvuru, belediye sınırları içinde belediyeye, büyükşehirlerde ise salonun bulunduğu ilçe belediyesine yapılır.

Evde kuaför salonu açılabilir mi?

Yönetmelik, tapuda mesken olarak görünen bağımsız bölümlerde dükkân gibi işyerlerinin açılması için kat maliklerinin oy birliğiyle karar almasını arar. Ayrıca salonun berber ve kuaför şartlarını karşılaması gerekir. Adresinizde bunun mümkün olup olmadığını belediyenize danışın.

Kuaför ruhsatı ne zaman verilir?

Yönetmeliğe göre sıhhi işyeri başvurusu kriterlere uygunsa ruhsat başkaca işleme gerek kalmadan aynı gün verilir. Belediye daha sonra yönetmelikte belirtilen süre içinde işyerini kontrol eder ve eksiklik varsa giderilmesi için süre tanır.

Kuaför açmak için esnaf odasına kayıt zorunlu mu?

5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamında esnaf ve sanatkâr sayılıyorsanız sicil kaydınız ilgili odaya elektronik ortamda gönderilir ve oda kaydı bu yolla yapılır. Tacir sayılıyorsanız esnaf odası yerine ticaret odasına kaydolursunuz. Hangisine girdiğinizi mali müşavirinizle belirleyin.

Marka adları sahiplerine aittir. Bu yazı bağımsız bir teknik rehberdir; adı geçen kuruluşlarla bayilik veya ortaklık ilişkisi bulunduğu anlamına gelmez.

İlgili içerikler: Berber dükkânı açmak · Güzellik salonu açmak · Ustalık belgesi · Personel çalıştırma · Kuaför randevu programı