Nefret söylemine ilişkin en doğrudan yayıncılık hükmü. Yaptırım bakımından en ağır üç bentten biridir.
Bendin Tam Metni
m.8/1-b — Irk, dil, din, cinsiyet, sınıf, bölge ve mezhep farkı gözeterek toplumu kin ve düşmanlığa tahrik edemez veya toplumda nefret duyguları oluşturamaz.
Yedi Ayrım Ölçütü
| Ölçüt | |
|---|---|
| Irk | Din |
| Dil | Sınıf |
| Cinsiyet | Bölge |
| Mezhep | — |
İki Ayrı Fiil
- Toplumu kin ve düşmanlığa tahrik etmek
- Toplumda nefret duyguları oluşturmak
Yaptırım Kademesi
| Aşama | Sonuç |
|---|---|
| İlk ihlal | Bir önceki aydaki brüt ticarî iletişim gelirinin %2–5'i idarî para cezası + programın beş keze kadar durdurulması |
| Bir yıl içinde tekrar | Kuruluşun yayınının on güne kadar durdurulması |
| İkinci tekrar | Yayın lisansının iptali |
(e) Bendinden Farkı
| (b) bendi | (e) bendi | |
|---|---|---|
| Fiil | Kin ve düşmanlığa tahrik, nefret duyguları oluşturma | Ayrımcılık yapma ve bireyleri aşağılama |
| Ölçütler | Irk, dil, din, cinsiyet, sınıf, bölge, mezhep | Irk, renk, dil, din, tabiiyet, cinsiyet, engellilik, siyasî ve felsefî düşünce, mezhep ve benzeri |
| Yaptırım kademesi | m.32/1 — ağır | m.32/2 — %1–3 |
(e) bendini ayrımcılık yasağı yazısında ele aldık.
Anayasal Zemin
Anayasa m.10 kanun önünde eşitliği düzenler. m.26/2 ise sınırlama sebepleri arasında kamu düzeni, kamu güvenliği ve başkalarının şöhret veya haklarının korunmasını sayar.
2954 sayılı Kanun m.5/d TRT için paralel bir esas koyar: dil, ırk, din ve mezhep ayırımı yaratmak yahut bu kavramlara dayanan bir Devlet düzeni kurmak amacı güden rejim ve ideolojilerin propagandasına yer vermemek.
Basın Tarafındaki Karşılığı
Yayın Öncesi Kontrol
- Sunum, bir grubu ayrım ölçütü üzerinden hedef alıyor mu?
- Kullanılan dil, nefret duygusu oluşturacak nitelikte mi?
- Konuk beyanları da m.6/4 uyarınca sorumluluğunuzdadır — ticarî iletişim ile üçüncü şahıslar tarafından üretilenler de dâhil olmak üzere.
- Canlı yayında müdahale ve düzeltme mekanizmanız var mı?
Canlı yayın sorumluluğunu canlı yayın yazısında ele aldık.
Sonuç
6112 sayılı Kanunun 8/1-b bendi, yayın hizmetlerinin ırk, dil, din, cinsiyet, sınıf, bölge ve mezhep farkı gözeterek toplumu kin ve düşmanlığa tahrik etmesini veya toplumda nefret duyguları oluşturmasını yasaklar. Yaptırımı m.32/1'deki ağır kademedir ve tekrarda yayın durdurma ile lisans iptaline kadar gider.