Evet, zorunludur. 5953 sayılı Kanun'un 4. maddesi gazeteci ile işveren arasındaki iş akdinin yazılı yapılmasını arar ve sözleşmenin içeriğine de karışır: üç kalemin sözleşmede gösterilmesi mecburidir.
Sözleşmede Bulunması Zorunlu Üç Kalem
| Bent | Kalem | Neden önemli |
|---|---|---|
| (a) | İşin nev'i | Muhabir mi, editör mi, sayfa sekreteri mi — görev tanımı tazminat ve kadro tespitinde esas alınır |
| (b) | Ücret miktarı | Kıdem, ihbar, fazla mesai ve ikramiye hesabının tamamı bu rakama bağlanır |
| (c) | Gazetecinin kıdemi | Meslekteki ilk giriş tarihi; izin süresi ve kıdem tazminatı buradan hesaplanır |
Değişiklikler de Sözleşmeye İşlenir
Madde bununla yetinmez: işin nev'inde ve ücrette yapılacak değişikliklerin de sözleşmeye derci mecburidir. Yani muhabiri editör yapmak ya da zam vermek, sözleşmeye işlenmesi gereken birer değişikliktir; sözlü mutabakat yeterli değildir.
İki Yılda Terfi Hakkı
Aynı madde, uygulamada az bilinen bir hak getirir: gazetede iki yıl çalışan gazeteci terfie hak kazanır. Terfi, sözleşmede belirlenen yüzde nispetinde yapılır.
Buradaki incelik şudur: kanun terfi oranını kendisi belirlemez, sözleşmeye bırakır. Sözleşmede bir yüzde yazmamışsanız hak boşlukta kalır ve uyuşmazlık doğurur. Sözleşmeyi kurarken bu oranı yazmak, sonradan tartışmamanın en ucuz yoludur.
Yazılı Yapılmazsa Ne Olur?
Yaptırım 26. maddenin (a) bendindedir: 4. maddede yazılı şekilde iş akdi yapmayan işverene her bir sözleşme için idarî para cezası uygulanır. Ceza sözleşme başına işler; on kişilik bir kadroda on kat olur.
İdarî para cezalarını Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bölge müdürü verir (m.30). Kanundaki rakamlar 2008 tarihli 5728 sayılı Kanun tutarlarıdır ve her yıl yeniden değerleme oranında artar.
Sözleşmenin Yapılışı Bildirilir mi?
Evet. 9. madde ayrı bir yükümlülük getirir: sözleşmenin yapılışı işveren tarafından, feshi ise fesheden tarafça 15 gün içinde bildirilir. Ayrıntısını bildirim yazısında ele aldık.
Sonuç
Gazeteci sözleşmesi yazılı yapılmak zorundadır ve içinde işin nev'i, ücret miktarı ve gazetecinin kıdemi bulunmalıdır. İş ve ücret değişiklikleri de sözleşmeye işlenir. İki yıl çalışan gazeteci terfie hak kazanır; terfi oranı sözleşmede belirlenir. Yazılı yapmamanın yaptırımı sözleşme başına idarî para cezasıdır.
Doldurulabilir bir metin için gazeteci iş sözleşmesi şablonuna bakabilirsiniz.