5953 sayılı Kanun'un 9. maddesi, sözleşmenin hem kurulmasını hem sona ermesini bildirime bağlar. Süre 15 gündür ve bildirimi yapacak taraf duruma göre değişir.
Kim Bildirir?
| İşlem | Bildiren taraf |
|---|---|
| Sözleşmenin yapılışı | İşveren |
| Sözleşmenin feshi | Fesheden taraf |
İkinci satır önemlidir: feshi gazeteci yapmışsa bildirimi de gazeteci yapar; işveren yapmışsa işveren. Yükümlülük feshi gerçekleştiren tarafa aittir.
Nereye Bildirilir?
Madde üç mercii sayar ve bildirim beyanname ile yapılır:
- Bölge Çalışma Müdürlüğü
- Mülkiye amirliği
- Gazeteci sendika üyesiyse sendikası; değilse en fazla üyesi bulunan mesleki teşekkül
Bildirimin Az Bilinen Sonucu: Kıdem Tespiti
Bu, 5953'ün kıdem rejimiyle doğrudan bağlantılıdır. Kıdem mesleğe ilk giriş tarihinden hesaplandığı için (m.6), meslekteki hareketlerin kayda geçmesi gerekir. Bildirim yapılmadığında bu kayıt oluşmaz ve kıdem yıllar sonra ispat sorunu hâline gelir.
Müesseseye İlişkin Ayrı Bildirim: 1 Ay
3. madde farklı bir bildirim yükümlülüğü getirir ve muhatabı işletmenin kendisidir. Kanun kapsamındaki bir müesseseyi işletmekte olanlar, tesis edenler, devir alanlar, kapatanlar ile iştigal mevzuunu kısmen veya tamamen değiştirenler, 1 ay içinde İş Kanunu uygulamasıyla görevli makama yazılı bildirimde bulunmakla ödevlidir.
| Bildirim | Süre | Konu | Madde |
|---|---|---|---|
| Müessese bildirimi | 1 ay | Kuruluş, devir, kapanış, faaliyet değişikliği | m.3 |
| Sözleşme bildirimi | 15 gün | Sözleşmenin yapılışı ve feshi | m.9 |
3. maddeye göre bildirimde müessesenin unvanı ve adresi, sahibinin kimliği, işin nev'i, çalışan sayısı ve varsa intikalin şekli ile tarihi yer alır. Bizzat müracaat edene belge verilir.
Resmî İlan Tarafındaki Bildirimle Karıştırmayın
Resmî ilan yayımlayan yayınlar için ayrı ve daha kısa bir bildirim süresi vardır: Resmî İlan ve Reklam Yönetmeliği'nin 22. maddesine göre kadro değişiklikleri 3 iş günü içinde İLANBİS üzerinden Basın İlan Kurumuna bildirilir.
İki yükümlülük ayrı ayrı işler ve biri diğerinin yerine geçmez. Ayrıntısını kadro bildirimi yazısında ele aldık.
Sonuç
Sözleşmenin yapılışı işveren, feshi ise fesheden taraf tarafından 15 gün içinde Bölge Çalışma Müdürlüğüne, mülkiye amirliğine ve sendikaya beyanname ile bildirilir. Beyanname örneği, gazetecinin kıdem tespiti için ilgili makama gönderilir. Müessesenin kuruluş, devir ve kapanışı ise 3. madde uyarınca 1 ay içinde ayrıca bildirilir.