4454 sayılı Kanun bir af değil, şartlı erteleme getirmiştir. Farkı 2. madde belirler.
Üç Yıllık Deneme Süresi
2. maddenin birinci fıkrası: haklarında 1. madde hükümleri uygulananlar, ertelenme tarihinden itibaren üç yıl içerisinde işledikleri, 1 inci madde kapsamına giren kasıtlı bir cürümden dolayı mahkûm edildiklerinde ertelenen cezaları aynen çektirilir.
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Üç yıl içinde kapsama giren kasıtlı bir cürümden mahkûmiyet | Ertelenen ceza aynen çektirilir |
| Üç yıl yeniden mahkûm edilmeksizin geçirilirse | Mahkûmiyet vaki olmamış sayılır veya bu suçtan kamu davası açılmaz; açılmış olan davanın ortadan kaldırılmasına karar verilir |
Dava Ertelenmişse
Aynı maddenin dördüncü fıkrası: davanın açılması veya hükme bağlanmasının ertelenmiş bulunduğu hâllerde, ertelenme tarihinden itibaren üç yıllık süre içerisinde işlenen ve 1. madde kapsamına giren kasıtlı bir suç nedeniyle mahkûm olunduğunda, ertelenen suçtan dolayı dava açılır veya ertelenmiş olan davaya devam edilerek hüküm kurulur.
Çekilen Ceza Mahsup Edilir
İkinci fıkra: cezasının infazı ertelenenin önceki mahkûmiyetinden bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar çektiği kısım, ertelemenin bozulması hâlinde çekilecek cezaya mahsup edilir. Şartla salıverilmeye ilişkin hükümler saklıdır.
2003 Değişikliği: Cezası İnfaz Edilmiş Olanlar
6/2/2003 tarihli ve 4809 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle 2. maddeye iki fıkra eklenmiştir:
- 1. madde kapsamına giren bir suçtan dolayı mahkûmiyet hükmü alıp cezası infaz edilmiş olanlar da, bu Kanunun yayımı tarihine kadar geçen süreyi kapsama giren kasıtlı bir cürümden dolayı yeniden mahkûm edilmeksizin geçirdikleri takdirde mahkûmiyet vaki olmamış sayılır.
- Bu madde uyarınca mahkûmiyeti vaki olmamış sayılanların hakları üzerindeki yasaklamalar da kendiliğinden kalkar.
Basın Kartı Bakımından Anlamı
Basın Kartı Yönetmeliği m.8, kart için belirli suçlardan hüküm giymemiş olmayı arar. Bir mahkûmiyetin "vaki olmamış sayılması" bu şart bakımından sonuç doğurabilir; ancak somut durumun değerlendirilmesi için 38. maddedeki yeniden kart verme koşullarına ve adlî sicil mevzuatına bakmak gerekir.
Kart tarafındaki koşulları sabıka silinmesi yazısında ve adli sicil yazısında ele aldık.
Af mı, Erteleme mi?
| Ölçü | 4454'teki düzenleme |
|---|---|
| Adı | Erteleme — dava ve cezaların ertelenmesi |
| Şart | Üç yıl içinde kapsama giren kasıtlı cürümden mahkûm olmamak |
| Şart tutarsa | Mahkûmiyet vaki olmamış sayılır; hak yoksunlukları kalkar |
| Şart tutmazsa | Ertelenen ceza aynen çektirilir |
| Çekilmiş ceza | Mahsup edilir |
Bugünkü Anlamı
Mevzuat Tarihinde Yeri
4454, sorumlu müdür sorumluluğunun ağırlığına dönük düzenlemelerin ikincisidir: 1997'de yalnız sorumlu müdür sıfatıyla işlenen suçlar için çıkarılan 4304 sayılı Kanunu yürürlükten kaldırmış ve kapsamı genişletmiştir. Basın mevzuatının değişim çizgisini kronoloji yazısında ele aldık.
Sonuç
4454 sayılı Kanun bir af değil şartlı ertelemedir: üç yıl içinde kapsama giren kasıtlı bir cürümden mahkûm olunursa ertelenen ceza aynen çektirilir; süre yeniden mahkûmiyet olmadan geçirilirse mahkûmiyet vaki olmamış sayılır ve haklar üzerindeki yasaklamalar kendiliğinden kalkar. 2003'te 4809 sayılı Kanunla cezası infaz edilmiş olanlar da kapsama alınmıştır.