Dil kursu nasıl açılır? Yabancı dil kursu açma şartları ve öğretmen kuralları

Dil kursu mevzuatta hangi kurs türüne girer?

5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu, çeşitli kursları kişilerin sosyal, sanatsal, sportif, kültürel ve mesleki alanlarda bilgi, beceri, dil, yetenek ve deneyimlerini geliştirdiği kurumlar olarak tanımlar (m.2/g). Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği çeşitli kursları türlere ayırır; kişisel gelişim kursu tanımı da sosyal ve kültürel alanlarda bilgi, beceri, dil ve yetenek geliştirilen çeşitli kursları kapsar (m.4). Metinde dil becerisi açıkça anıldığı için yabancı dil kursları genellikle çeşitli kurslar içinde değerlendirilir; kesin sınıflandırmayı uygulayacağınız onaylı program belirler.

Dil kursunun karıştırılmaması gereken başka kurum türleri de vardır. Birincisi özel öğretim kursudur: ortaöğretim seviyesinde, bir bilim grubunda eğitim veren ayrı bir kurumdur (m.4). İkincisi dil, konuşma ve ergoterapi merkezidir: iletişim becerilerini ve konuşma akıcılığını geliştirmeye yönelik terapi alanında bireysel ve grup eğitimi veren, personel şartları da farklı olan bir kurumdur. Yabancı dil öğretmek istiyorsanız aradığınız tür bunlar değildir.

Dil kursu açma adımları

Genel süreç bütün kurslarda aynıdır; aşağıda dil kursuna özgü noktaları vurgulayarak kısaca özetliyoruz:

• Kurucu şartlarını kontrol edin: Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişi ya da özel hukuk tüzel kişisi olmak ve Kanunun m.4 şartlarını taşımak gerekir.
• Uygulayacağınız dil programını seçin: başvuruda programın onaylandığı Talim ve Terbiye Kurulu kararının tarih ve sayısı istenir (m.5/2-f).
• Binayı standartlara göre seçin: bütün birimler bitişik bölümlerde olmalı, erişilebilirlik sağlanmalı, binada umuma açık yerler bulunmamalı.
• Araç gereç ve kitap listesini hazırlayın: Kanun, ders araç gerecinin kurumun amaç ve ihtiyaçları için yeterli olduğunun bir raporla tespit edilmesini kurum açma şartları arasında sayar (Kanun m.3).
• Başvuru dosyasını valilik ya da kaymakamlığa verin, inceleme ve güvenlik soruşturması sonucunu bekleyin.
• Müdür ve öğreticiler için çalışma izni alın, ücretlerinizi ilan edin ve çalışma takviminizi müdürlüğe gönderin.

Dil kursu programı: onaylı program, seviyeler ve kitaplar

Kurumlarda Bakanlıkça onaylanan öğretim programları uygulanır (m.46/3). Kişisel gelişim kurslarında, kurumun eğitim verdiği programa uygun ve onu destekleyen sınırlı süreli etkinlik programları, milli eğitim müdürlüğünce uygun bulunursa ayrıca uygulanabilir; konuşma kulübü ya da kültür etkinliği gibi fikirleriniz varsa bu yolu müdürlükle konuşun.

Kursunuza yeni bir dil ya da yeni bir program eklemek istediğinizde program ilavesi için valiliğe başvurursunuz; başvuruda programın onaylandığı Talim ve Terbiye Kurulu kararı, araç gereç listesi ve görevlendirilecek öğreticiler için çalışma izni teklifi yapılacağına dair beyan istenir (m.13). Çeşitli kursların onaylı programları Genel Müdürlükçe her yıl değerlendirilir; uygulamadan kaldırılan programlar Genel Müdürlüğün internet sayfasında duyurulur. Kaldırılan program dışında programı bulunmayan bir kurum, yönetmelikte belirtilen süre içinde program ilavesi yapmazsa kurum açma izni iptal edilir (m.46/2). Bu yüzden Genel Müdürlüğün duyurularını düzenli takip etmek bir dil kursu için hayati önemdedir.

Seviyeler ve kurs bitirme belgesi

Yönetmelik, birden fazla seviyesi olan kurslarda kursiyerlerin bir üst seviyedeki programa farklı kurumlarda devam edebileceğini kabul eder (m.51/7). Kurslar arasında kursiyer nakli ise kural olarak yapılamaz; kurumun kapanması ya da kursiyerin başka bir il veya ilçeye taşınması gibi istisnalar sayılmıştır. Eğitim sonunda yapılan sınavlarda başarılı olanlara Bakanlık bilişim sisteminde kurs bitirme belgesi düzenlenir (m.46/4); sınavların usul ve esasları Bakanlıkça belirlenir (m.46/A).

Pratikte bu, her seviyenin başında ve sonunda neyi ölçtüğünüzü yazılı tutmanız demektir. Kursiyerin hangi seviyeye yerleştirildiğini, hangi gruplarda ders aldığını ve devam durumunu düzenli kaydederseniz hem belge sürecinde hem de veliyle iletişimde zorlanmazsınız.

Ders kitapları

Yönetmelik, uluslararası diploma ve sertifika programları ile yabancı dil derslerinde yalnızca ülkemizde basılmış ve Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının inceleme onayını almış kitapların okutulabileceğini düzenler (m.46/17). Bu hükmün sizin kurs programınıza nasıl uygulandığını, kitap siparişi vermeden önce müdürlüğe sormanızı öneririz.

Dil kursunda kimler ders verebilir?

Kurslarda kurum müdürü ile kurs programına uygun öğretmen, uzman öğretici ya da usta öğretici görevlendirilir (m.25/1-b). Yönetmelik bu unvanları şöyle tanımlar (m.4):

• Uzman öğretici: görevlendirileceği alanda yükseköğrenim mezunu öğretici.
• Usta öğretici: yabancı dil alanında en az ortaöğretim mezunu olan ve Yabancı Dil Bilgisi Seviye Belirleme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik ya da ÖSYM'nin yabancı dil sınavları eşdeğerlik tablosuna göre en az C düzeyinde yabancı dil bilgisini belgeleyen öğretici.
• Öğretmen: öğretmen olarak görevlendirileceklerden diploma ile birlikte pedagojik formasyon olarak kabul edilen belge istenir (m.39/1-e).

Bütün öğreticiler için valilikten çalışma izni alınır ve izin gelmeden kimse derse giremez (Kanun m.8; m.26/3). Kurucu ile öğretici arasında yönetmelik ekindeki forma göre yazılı iş sözleşmesi yapılır (m.43). Kanun ayrıca ders saatlerinin, kuruluşta ve sonraki yıllarda belirlenen oranlarda, asıl görevi bu kurumda olan öğreticiler tarafından okutulmasını şart koşar (Kanun m.8); kadronuzu tamamen ders saati ücretli öğreticilerle kurmayı planlıyorsanız bu oranları hesaba katın. Ders saati ücretli görev verilebilecek kişileri yönetmelik ayrıca düzenler (m.40).

Yabancı uyruklu öğretmen çalıştırmak

Kanun, bu kurumlarda çalışacak yabancıların, yabancıların çalışma izinlerine ilişkin kanun hükümleri doğrultusunda görevlendirileceğini söyler (Kanun m.8). Yönetmeliğe göre Bakanlıkça ön izin belgesi verilen yabancı uyrukluların çalışma izni işlemleri 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ve uygulama yönetmeliğine göre yürütülür (m.26/2). Süreç kabaca şöyle işler (m.29):

• Öğretmen ya da uzman öğretici olarak görevlendirilecek kişiden, mezun olduğu yükseköğretim kurumunun tanındığını gösteren YÖK belgesi, pasaport fotokopisi, alanında lisans diploması ve yurt dışında alanında yönetmelikte belirtilen süre kadar öğretmenlik ya da eğitim personeli olarak çalıştığını gösteren resmî belge istenir.
• Yurt dışı belgelerin Türkçe tercümesiyle birlikte dış temsilcilikçe onaylı ya da apostilli örnekleri sunulur.
• Ülkemizdeki yükseköğretim kurumlarından mezun olan yabancı uyruklu eğitim personelinde yurt dışı deneyim şartı aranmaz.
• Belgeler kurum yetkilisince milli eğitim müdürlüğüne verilir; valilik şartları uygun bulduklarını Bakanlığa iletir, Bakanlık ön izin belgesini düzenler.
• Çalışma izni alındıktan sonra bir örneği kurum müdürlüğünce milli eğitim müdürlüğüne gönderilir.
• Yabancı uyruklu eğitim personeline, şartlarını taşıdığı yalnızca bir alanda ve bir kurumda görev verilir.

Dil kursuna yabancı ad verilebilir mi?

Evet, sınırlı bir istisna olarak. Kurumlara kural olarak anlamlı bir Türkçe ad verilir; ancak yalnızca yabancı dil eğitimi veren kurslara yabancı ad verilebilir (m.7/1). İstisnanın ifadesi önemlidir: kursunuz ileride dil dışında bir program da eklerse bu durumun adınıza etkisini müdürlükle konuşun. Hangi adı seçerseniz seçin, tabela, reklam, ilan ve tüm işlemlerde yalnızca izin belgesinde yazan adı ya da kısaltmasını kullanırsınız (m.7/4). Çeşitli kursların adında, yönetmelik eklerindeki açık öğretim kurs grubu ve bilim grubu program adları yer alamaz.

Sınıf düzeni ve seviye grupları

Okullar dışındaki kurumlarda sınıf mevcutları yönetmelikteki üst sınırı geçmeyecek şekilde düzenlenir; grupların oluşturulmasında kursiyerin yaşı, öğrenim ve bilgi düzeyi ile diğer eğitimsel yaklaşımlar dikkate alınır (m.48/2). Bir dil kursu için bu hüküm, seviye belirleme yapmadan grup kurmamanın hem iyi bir uygulama hem de mevzuatın beklentisi olduğu anlamına gelir.

• Kayıtta kısa bir yerleştirme görüşmesi ya da sınavı yapın; sonucu kursiyer dosyasına yazın.
• Çocuk, genç ve yetişkin gruplarını ayırın; zorunlu eğitim çağındaki öğrencilerin devam ettiği programlarda günlük çalışma saat aralığının daha dar olduğunu unutmayın (m.10/6).
• Konuşma pratiği için masa düzenini esnek kurun; dinleme çalışmaları için dersliklerin dış sesten yalıtımına dikkat edin.
• Güvenlik kamerası kullanıyorsanız derslik ve ders yapılan bölümlerin içini görecek şekilde kamera yerleştiremeyeceğinizi bilin (m.11/4).
• Dersliklerde yapacağınız bölme ve yerleşim değişikliklerini izin almadan uygulamayın; onaylı yerleşim planında izinsiz değişiklik Kanunda yaptırıma bağlanmıştır (Kanun m.7).

İnternet üzerinden ders vermeyi düşünüyorsanız, yönetmeliğin uzaktan öğretim yapan kursları ayrı bir kurum türü olarak saydığını (m.4) göz önünde bulundurun. Mevcut kursunuzun izniyle hangi çevrim içi etkinlikleri yürütebileceğinizi il milli eğitim müdürlüğüne danışmadan planlamayın.

Kayıt, veli bilgilendirme ve kişisel veriler

Kurslar kayıt sırasında kursiyerden T.C. kimlik numarası, ad, soyad, doğum tarihi ve programın özelliğine göre diğer belgeleri ister (m.51/7). Kayıt sözleşmesi Bakanlıkça belirlenen forma göre yapılır ve ücretler ilan edilmeden tahsil edilemez (m.53, m.54). Bu bilgileri toplarken 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m.10 uyarınca kişiye veri sorumlusunun kimliğini, verilerin hangi amaçla işleneceğini, kimlere aktarılabileceğini, toplama yöntemini ve hukuki sebebini ve haklarını bildirmeniz gerekir. Ayrıntıları kurs kayıt sözleşmesi ve iletişim formu KVKK aydınlatma ve açık rıza rehberlerinde anlatıyoruz.

Seviye, grup, yoklama ve veli iletişimini dağınık tablolarda değil tek bir düzende tutmak, kursiyer sayınız arttıkça fark yaratır. Biz de bu ihtiyaçtan yola çıkarak dil, müzik ve etüt kursları için hazırladığımız yazılım üzerinde çalışıyoruz; hangi aracı seçerseniz seçin, kurs yönetim programı seçimi rehberindeki ölçütler işinize yarar.

Bir dil kursunda dönem başı nasıl geçer?

Dönem başlamadan önce müdür, onaylı programları ve ilan edilen ücretleri kontrol eder, çalışma takvimini müdürlüğe gönderir. Kayıt haftasında her yeni kursiyerle kısa bir yerleştirme görüşmesi yapılır; sonuçlara göre gruplar oluşturulur. Bir yetişkin kursiyer akşam grubuna, bir lise öğrencisi ise hafta sonu grubuna yerleştirilir; ikisinin seviyesi aynı olsa da yaş ve çalışma saatleri farklı olduğu için ayrı gruplarda olmaları daha uygundur.

İlk hafta, öğretmenlerin ders planları ile sisteme girilen ders gün ve saatleri karşılaştırılır. Bir öğretmenin çalışma izni yenilemesi yaklaşmıştır; müdür, sözleşme ve uzatma onayı için gerekli listeyi hazırlar. Dönem ortasında devamsızlığı artan kursiyerler için velilerle ya da kursiyerin kendisiyle görüşülür, görüşmeler not edilir. Dönem sonunda sınav yapılır, başarılı olanlar için kurs bitirme belgesi işlemleri başlatılır ve bir üst seviyeye devam etmek isteyenlerin listesi çıkarılır.

Dil kursu açarken sık yapılan hatalar

• Kursu dil, konuşma ve ergoterapi merkezi ya da özel öğretim kursu ile karıştırıp yanlış türde başvurmak.
• Onaylı programı olmayan bir dil ya da sınav hazırlık içeriğiyle ders açmak.
• Yabancı uyruklu öğretmeni ön izin ve çalışma izni tamamlanmadan derse sokmak.
• Usta öğreticinin yabancı dil yeterliğini belgeleyen sınav sonucunu dosyada bulundurmamak.
• Seviye belirlemeden grup açmak; çok farklı seviyedeki kursiyerleri aynı sınıfa koymak.
• Programların yıllık değerlendirme sonuçlarını takip etmemek ve kaldırılan program yüzünden izin riskine girmek.
• Reklamlarda öğrenci fotoğrafı, ismi ya da sınav başarısı kullanmak; bu yasak Kanunda ve yönetmelikte açıkça yer alır.

Sık Sorulan Sorular

Dil kursu açmak için öğretmen olmak gerekir mi?

Kurucunun öğretmen olması şartı yönetmeliğin belge listesinde bilim grubunda eğitim veren özel öğretim kursları için yer alır (m.5/2-t); çeşitli kurslar için böyle bir bent bulunmaz. Kursu kendiniz yönetecekseniz müdür olarak Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı ve lisans mezunu olmanız gerekir (m.30). Derse girecekseniz öğretici niteliklerini taşımalı ve çalışma izni almalısınız.

Yabancı uyruklu öğretmen dil kursunda çalışabilir mi?

Evet, yönetmelikte belirtilen belgelerle Bakanlıktan ön izin belgesi alındıktan ve 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu çerçevesinde çalışma izni düzenlendikten sonra çalışabilir (m.26/2, m.29). Yabancı uyruklu eğitim personeline yalnızca bir alanda ve bir kurumda görev verilir.

Dil kursuna yabancı isim verilebilir mi?

Yalnızca yabancı dil eğitimi veren kurslara yabancı ad verilebilir (m.7/1). Ad, kurum açma izniyle birlikte verilir ve tüm tanıtım ile işlemlerde izin belgesindeki ad kullanılır.

Dil kursu online ders verebilir mi?

Yönetmelik uzaktan öğretim yapan kursları ayrı bir kurum türü olarak sayar (m.4). Yüz yüze kurs izninizle hangi çevrim içi faaliyetleri yürütebileceğiniz konusunda il milli eğitim müdürlüğüne danışın; bu konuda kesin bir cevap vermeden önce resmî görüş almanız gerekir.

Dil kursu sertifika verebilir mi?

Kurslarda eğitim sonunda yapılan sınavlarda başarılı olanlara Bakanlık bilişim sisteminde kurs bitirme belgesi düzenlenir (m.46/4). Kursunuzun kendi adına farklı bir belge düzenleyip düzenleyemeyeceğini ve bunun nasıl adlandırılabileceğini müdürlükle teyit edin.

Marka adları sahiplerine aittir. Bu yazı bağımsız bir teknik rehberdir; adı geçen kuruluşlarla bayilik veya ortaklık ilişkisi bulunduğu anlamına gelmez.

İlgili içerikler: Özel kurs nasıl açılır? · Kurs öğretmen şartları · Kurs kayıt sözleşmesi · Kurs web sitesi · Kurs yönetim programı seçimi · Web sitesi KVKK uyumu kontrol listesi