Tanım kısa ama sonuçları geniş. 6279 sayılı Kanun'un 3. maddesi derleme mükellefini şöyle tanımlar: derleme nüshalarını derleme müdürlüğüne veya derleme birimlerine vermekle yükümlü gerçek ya da tüzel kişi.
Kanundaki Diğer Tanımlar
| Kavram | Tanımı |
|---|---|
| Derleme mükellefi | Derleme nüshalarını derleme müdürlüğüne veya derleme birimlerine vermekle yükümlü gerçek ya da tüzel kişi |
| Derleme nüshası | Bu Kanun kapsamında derlenen fikir ve sanat eserleri |
| Derleme kütüphanesi | Derlenen eserlerin gönderileceği kütüphaneler |
| Derleme müdürlüğü | Derleme işlemlerini yapacak birim |
Basın Kanunu'ndakinden Farklı Bir Muhatap
Karşılaştırma önemlidir. 5187 sayılı Basın Kanunu'nun 10. maddesi teslim yükümlülüğünü doğrudan basımcıya yükler: basımcı, bastığı her türlü yayının imzalı iki nüshasını, dağıtım veya yayımın yapıldığı gün, mahallin Cumhuriyet Başsavcılığına teslim etmekle yükümlüdür.
| Yükümlülük | Muhatap | Dayanak |
|---|---|---|
| Başsavcılığa teslim | Basımcı | 5187 m.10 |
| Derleme | Derleme mükellefi — gerçek ya da tüzel kişi | 6279 m.3 |
| İnternet haber sitesinde arşiv | Sorumlu müdür | 5187 m.10, m.17 |
| Bölge müdürlüğüne gönderim | Yayın kuruluşu | Basın Kartı Yön. m.15/g |
Yurt Dışında Basılan Eserlerde
Kanun bir hâli özel olarak düzenler: yurt dışında basımı veya çoğaltımı yapılarak yurt içinde satışı ve dağıtımı yapılan, Türkiye'nin kültürel varlığı ile bilgi birikimini oluşturan fikir ve sanat eserleri, derleme mükellefince altı nüsha olarak alındı belgesi karşılığında İstanbul'da Derleme Müdürlüğüne, diğer illerde derleme birimlerine teslim edilir.
Sorumluluğu Sözleşmeyle Devretmek
Ceza Kime Kesilir?
10. maddeye göre yükümlülüklerini yerine getirmeyen mükelleflere, derlemenin yapıldığı yerdeki en büyük mülki amir tarafından her nüsha için idarî para cezası uygulanır.
Aynı maddenin ikinci bendi ayrı bir yaptırım öngörür: 6. maddenin (ç) bendindeki mükellefler yükümlülüklerini yerine getirmezse bir daha izin belgesi alamazlar.
Kontrol Listesi
- Yayınınız 4. maddedeki eser türlerinden birine giriyor mu?
- Derleme mükellefi kim — siz mi, matbaa mı? Sözleşmede yazılı mı?
- Nüshalar çoğaltmayı izleyen on beş gün içinde gönderildi mi? (m.9)
- Kaç nüsha? Yerel/bölgesel gazete iseniz iki, değilse altı (m.8)
- Alındı belgeleri saklanıyor mu?
- Maliyet bedeli gider olarak kaydedildi mi? (m.12)
Sonuç
Derleme mükellefi, derleme nüshalarını derleme müdürlüğüne veya derleme birimlerine vermekle yükümlü gerçek ya da tüzel kişidir. Bu, Basın Kanunu m.10'daki basımcıdan farklı bir muhataptır ve iki yükümlülük birbirinin yerine geçmez. Ceza, derlemenin yapıldığı yerdeki en büyük mülki amirce her nüsha için uygulanır.