Kamu payı eşiğin altında kalan kuruluşlar, birleşerek yeni bir iştirak kurduklarında ne olur? 1978 tarihli prensip kararı bu soruyu cevaplar.
Kararın Künyesi
| Alan | Bilgi |
|---|---|
| Karar Numarası | 70 |
| Karar Tarihi | 25.08.1978 |
| Resmî Gazete Tarihi | 22.09.1978 |
| Resmî Gazete Sayısı | 16412 |
Kararın Metni
"Sermaye payları, 195 sayılı Kanun'un 29/b maddesinde öngörülen oranın altında kaldığı için ilân ve reklâmlarını Kurum aracılığından geçirmek zorunda bulunmayan müessese, kuruluş veya iştiraklerin, bir veya bir kaçının katılmasıyla veya başka suretle kurulan yeni iştiraklerdeki sermaye payları toplamı öngörülen orana ulaştığı takdirde, bunlar anılan madde kapsamına dâhil kuruluşlar gibi işlem görür."
Kararın Mantığı
| Aşama | Durum | Sonuç |
|---|---|---|
| Önce | Sermaye payı m.29/b'deki oranın altında | İlan ve reklamları Kurum aracılığından geçirmek zorunda değil |
| Sonra | Bir veya birkaçının katılmasıyla ya da başka suretle yeni iştirak kurulur | — |
| Ölçüt | Yeni iştirakteki sermaye payları toplamı öngörülen orana ulaşır | Madde kapsamına dâhil kuruluşlar gibi işlem görür |
Dayanak: 195 m.29/b
Genel ve katma bütçeli dairelerle il özel idareleri, belediyeler, köyler ve İktisadi Devlet Teşekkülleri ve sermayesinin yarısından fazlası kamu hukuku tüzel kişilerine ait bulunan teşekküllerin verdikleri reklam mahiyetini taşımayan ilanlar resmî ilan sayılır.
195 m.42 ile Bağlantı
29 uncu maddenin (b) bendinde anılan daire ve teşekküllerle kanunla veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle kurulan sair müesseselerin veya bunların iştiraklerinin Kurumun şubesi bulunan yerlerde yayınlanan gazete ve dergilere verecekleri ilan ve reklamlar, ancak Basın-İlan Kurumu aracılığı ile yayınlatılabilir.
Ayrıntısını hususi ilanda istisnalar yazısında ele aldık.
Kararın Amacı
Karar, eşiğin altında kalarak Kurum aracılığından kaçınma ihtimalini kapatır: kamu payı düşük birkaç kuruluş bir araya gelip yeni bir iştirak kurduğunda, o iştirakteki toplam kamu payı eşiği aşıyorsa kapsam içine girer.
Benzer Nitelikteki Karar: İDT İştirakleri
42 sayılı Genel Kurul Prensip Kararı (14.02.1969, RG 11.06.1969–13220): 195 sayılı Kanun'un 29 uncu maddesinin (b) bendinde anılan daire ve teşekküllerden olmamakla beraber, bu daire ve teşekküllerin ve 440 sayılı Kanun'a tâbi İktisadi Devlet Teşekkülleri ve Müesseseleri'nin, sermayesinin %50'sinden fazlasına sahip oldukları iştiraklerinin, reklâm mahiyetinde olmayan ilânları resmî ilân sayılır.
Ayrıntısını İDT iştirakleri yazısında ele aldık.
İki Kararın Birlikte Okunması
| Karar | Kapsadığı durum |
|---|---|
| 42 (1969) | Daire, teşekkül ve İDT'lerin %50'den fazlasına sahip olduğu iştirakler — reklam mahiyetinde olmayan ilanları resmî ilan |
| 70 (1978) | Eşiğin altında kalan kuruluşların katılımıyla kurulan yeni iştirakte payların toplamı eşiğe ulaşırsa kapsam içi |
Prensip Kararlarının Bağlayıcılığı — 195 m.30/3
Genel Kurulun bu suretle veya kendiliğinden bu konuda ittihaz edeceği prensip kararları kesin olup Resmî Gazete'de yayınlanır.
Sonuç
70 sayılı ve 25.08.1978 tarihli Genel Kurul Prensip Kararına göre; sermaye payları 195 m.29/b'deki oranın altında kaldığı için ilan ve reklamlarını Kurum aracılığından geçirmek zorunda olmayan müessese, kuruluş veya iştiraklerin, bir veya birkaçının katılmasıyla ya da başka suretle kurulan yeni iştiraklerdeki sermaye payları toplamı öngörülen orana ulaştığı takdirde, bunlar anılan madde kapsamına dâhil kuruluşlar gibi işlem görür.