Hayır, zorunlu değil — ama istisna kendiliğinden işlemez. Resmî İlan ve Reklam Yönetmeliği, Ramazan ve Kurban Bayramları için hem gazetelere hem internet haber sitelerine muafiyet tanır; her ikisinde de şart aynıdır: Kuruma önceden bildirim.
Gazeteler İçin (m.34/5)
34. maddenin beşinci fıkrası iki hâli birlikte düzenler: gazeteler, Ramazan ve Kurban Bayramları için en az 3 iş günü öncesinde, mücbir sebep hâllerinde ise 3 iş günü içerisinde Kuruma bildirmek şartıyla yayımlanmayabilir.
| Hâl | Bildirim zamanı |
|---|---|
| Ramazan ve Kurban Bayramı | En az 3 iş günü ÖNCE |
| Mücbir sebep | 3 iş günü İÇİNDE |
İnternet Haber Siteleri İçin (m.56/4)
56. maddenin dördüncü fıkrası şunu söyler: internet haber sitelerinden, Kuruma en az 3 iş günü önce bildirmeleri şartıyla, Ramazan ve Kurban Bayramlarına denk gelen günlerde ziyaretçi trafik ve içerik şartları aranmaz.
Buradaki muafiyetin kapsamı gazetelerdekinden farklıdır. Gazetelerde "yayımlanmayabilir" denirken, sitelerde "trafik ve içerik şartları aranmaz" denmiştir. Yani sitenin erişilebilir kalması beklenir; muaf tutulan şey günlük asgari haber sayısı ve ziyaretçi trafiği eşikleridir.
Bildirim Yapılmazsa Ne Olur?
Bildirim yapılmadan yayımlanmayan günler, normal ara verme olarak değerlendirilir ve 113. maddedeki eşiklere yazılır:
- Gazeteler: bir takvim yılı içinde, birbiri ardına veya fasılalı olarak 3 günden fazla ara vermek yayımlama hakkını sona erdirir (m.113/1-c).
- İnternet haber siteleri: bir takvim yılı içinde 7 günden fazla süreklilik ihlali aynı sonucu doğurur (m.113/1-ç).
113. maddenin (c) bendinde bayramlar zaten hesap dışı tutulmuştur: madde "Ramazan ve Kurban Bayramları dışında" ifadesini kullanır. Ancak bu, 34. maddedeki bildirim şartını ortadan kaldırmaz; iki hüküm birlikte okunmalıdır.
Grev Hâli Ayrıdır
Bayram ve mücbir sebep dışında üçüncü bir istisna daha vardır. 34. maddenin dördüncü fıkrasına göre grev sebebiyle yayımlarına ara vermek zorunda kalan gazetelerin, grevin sona erdiği tarihten itibaren 30 gün içinde — fiili satış adedi şartı dışında — aranılan diğer vasıf ve ödevleri yerine getirmek suretiyle yeniden yayımlanmaları hâlinde resmî ilan yayımlama hakları devam eder.
56. maddenin üçüncü fıkrası internet haber siteleri için aynı düzeni kurar; orada istisna tutulan kalem ziyaretçi trafik bilgileri şartlarıdır.
Nüsha Teslimi Bayramda da İşler mi?
Yayımlamadığınız bir sayı için teslim yükümlülüğü doğmaz; ancak yayımladığınız her sayı için işler. 35. maddeye göre gazeteler her sayısından en az 2 adedini ve sayfalarını İLANBİS üzerinden, tarihini taşıdığı gün saat 09.00'a kadar Kuruma ulaştırmak zorundadır.
113. maddenin (d) ve (e) bentleri, bir takvim yılı içinde 10 sayısının (günlük gazeteler) veya 5 sayısının (günlük olmayan gazeteler) basılı nüshasını süresinde teslim etmemeyi sona erme sebebi sayar. Bayram yoğunluğunda teslim rutininin aksamaması bu yüzden önemlidir.
Pratik Kontrol Listesi
- Bayram tarihlerini yıl başında takvime işleyin.
- Yayımlamayacağınız günleri belirleyip en az 3 iş günü önce Kuruma bildirin.
- İnternet haber sitesiyseniz sunucunun bayramda da erişilebilir kaldığından emin olun.
- Mücbir sebep yaşarsanız bildirimi 3 iş günü içinde yapın ve sebebi belgeleyin.
- Yayımladığınız sayıların nüsha teslimini bayramda da aksatmayın.
Sonuç
Bayram günlerinde yayın yapmak zorunlu değildir; gazeteler yayımlanmayabilir, internet haber siteleri ise trafik ve içerik şartlarından muaf tutulur. Her iki muafiyet de en az 3 iş günü önce Kuruma bildirim şartına bağlıdır. Mücbir sebep hâlinde bildirim 3 iş günü içinde yapılabilir.
Süreklilik eşiklerini süreklilik yazısında, sona erme hâllerinin tamamını sona erme yazısında ele aldık.